การนิเทศการศึกษา

สรุปความรู้จากการประชุมสัมมนาพัฒนานวัตกรรมการนิเทศการศึกษา  ครั้งที่  3

วันที่  8  กรกฎาคม  2548

ณ  ห้องประชุมสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษากาญจนบุรี เขต 1

………………………….

 

การวัดและประเมินผลตามหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน :  เอกสารหลักฐานทางการศึกษาและการจบ

ช่วงชั้น  (อ.สมทรง ลิมาลัย  นักวิชาการสอบ สำนักวิชาการและมาตรฐานการศึกษา สำนักงานคณะกรรมการ

การศึกษาขั้นพื้นฐาน)

 

ความเข้าใจเรื่องหลักสูตร

            หลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช  2544  แบ่งการศึกษาเป็น 4 ช่วงชั้น ช่วงชั้นละ  3  ปี     ซึ่งมีข้อ

แตกต่างประการเดียวคือ  ช่วงชั้นที่ 1 - 3 เรียนเป็นรายปี  และจบการศึกษาภาคบังคับ 9 ปี  แต่ในช่วงชั้นที่  4  จัดการเรียนการสอนเป็นรายภาค  และจบการศึกษาขั้นพื้นฐาน  นักเรียนจะใช้เวลาเรียนนานเท่าใดก็ได้      โดยมีเงื่อนไข/เกณฑ์การจบแต่ละช่วงชั้น ดังนี้

1.      ต้องผ่านการเรียนรู้  8  กลุ่มสาระตามเกณฑ์ของสถานศึกษา

2.      ต้องผ่านการประเมินกิจกรรมพัฒนาผู้เรียนตามเกณฑ์ของสถานศึกษา

3.      ต้องผ่านการประเมินการอ่าน คิดวิเคราะห์และเขียนตามเกณฑ์ของสถานศึกษา

4.      ต้องผ่านการประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์ตามเกณฑ์ของสถานศึกษา

หลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ. 2544  เป็นหลักสูตรที่ใช้มาตรฐานเป็นเกณฑ์       เป็นหลักสูตรคุณภาพ  ดังนั้น  ครูต้องประเมินนักเรียนให้ผ่านเกณฑ์  หากไม่ผ่านเกณฑ์  ต้องซ่อมเสริม  ผู้เรียนที่ผ่านการประเมินตามเกณฑ์มาตรฐานของหลักสูตรครบถ้วน จึงจะมีคุณภาพตามที่หลักสูตรต้องการ ซึ่งแสดงถึงการเป็นหลักสูตรที่เน้นคุณภาพผู้เรียน 

                   โรงเรียนควรจัดระบบการจบช่วงชั้นให้ชัดเจน  เช่น  กำหนดการจบเป็น  3  รุ่น  ดังนี้

                        รุ่นที่  1  จบภายในวันที่  31  มีนาคม

                        รุ่นที่  2  จบภายในวันที่  15  พฤษภาคม

                        รุ่นที่  3  จบภายในวันที่  31  ตุลาคม

 

เกณฑ์การผ่านช่วงชั้นและจบหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน

          เกณฑ์ที่  1      นักเรียนต้องเรียนจบทุกรายวิชาตามมาตรฐานการเรียนรู้

          มาตรฐานการเรียนรู้   คือข้อกำหนดเกี่ยวกับคุณลักษณะ และคุณภาพทางการเรียนของนักเรียน     ที่

โรงเรียนจะต้องนำไปเป็นหลักในการพัฒนานักเรียน โดยดำเนินการดังนี้

2

 

1.      จัดทำหลักสูตรสถานศึกษา

2.      จัดกิจกรรมการเรียน (ครูจัดทำแผนการจัดการเรียนรู้)

3.      วัดและประเมินผลการเรียน (ตามผลการเรียนรู้ที่คาดหวัง)

การตัดสินได้ – ตก จึงดูจากจำนวนผลการเรียนรู้ที่คาดหวังที่นักเรียนผ่าน และนำคะแนนรวมทั้งหมดมา

ตัดเกรด   ถ้ามีการตัดสินผลการเรียนแล้ว นักเรียนจะขอ  regrade  ไม่ได้

 

            การนำมาตรฐานการเรียนรู้ไปจัดทำหลักสูตรสถานศึกษา  มีขั้นตอนดังนี้

1.      วิเคราะห์มาตรฐานช่วงชั้น

2.      กำหนดความสำคัญของมาตรฐานแต่ละข้อ ตามวิสัยทัศน์ของโรงเรียน

3.      กำหนดปีที่จัดการศึกษาสำหรับมาตรฐานช่วงชั้นแต่ละข้อ

4.      เขียนผลการเรียนรู้ที่คาดหวังให้สอดคล้องกับมาตรฐานช่วงชั้นแต่ละข้อ สำหรับปีที่มีการศึกษา

5.      นำผลการเรียนรู้ที่คาดหวังไปเป็นเป้าหมายของรายวิชา

 

ส่วนประกอบของรายวิชา

1.      ชื่อ

2.      รหัส ( 6  หลัก)

3.      หน่วยน้ำหนัก / หน่วยกิต (40  ช.ม. = 1  หน่วยกิต)

4.      ผลการเรียนรู้ที่คาดหวัง

5.      สาระการเรียนรู้

6.      คำอธิบายรายวิชา

 

รายวิชาประเภทต่างๆ

1.      รายวิชาพื้นฐาน  8  กลุ่มสาระการเรียนรู้  ตกไม่ได้

2.      รายวิชาพื้นฐานเพิ่มเติม 8  กลุ่มสาระการเรียนรู้  ใช้เวลาเรียนน้อยกว่า  20  ช.ม./ภาคเรียน หรือน้อยกว่า  40  ช.ม./ ปี   ตกไม่ได้ (กรณีนี้  โรงเรียนอาจจัดให้มีหรือไม่มีก็ได้  ส่วนใหญ่จะมีในช่วงชั้นที่ 4) 

3.      รายวิชาเพิ่มเติมชั้นสูง          จะกำหนดเป็นวิชาบังคับ หรือไม่ก็ได้ ใช้เวลาเรียนอย่างน้อย  20  ช.ม./ภาคเรียน หรือ  40  ช.ม./ ปี    ถ้าเป็นวิชาบังคับ ตกไม่ได้  (กรณีนี้  โรงเรียนอาจจัดให้มีหรือไม่มีก็ได้       ส่วนใหญ่จะมีในช่วงชั้นที่ 4)

3

 

4.      รายวิชาเพิ่มเติมทั่วไป  ใช้เวลาเรียนอย่างน้อย  20  ช.ม./ภาคเรียน หรือ  40  ช.ม./ ปี ตกได้ (กรณีนี้  โรงเรียนอาจจัดให้มีหรือไม่มีก็ได้  ส่วนใหญ่จะมีในช่วงชั้นที่ 4)

 

เกณฑ์การจบช่วงชั้นของสถานศึกษา

หมายถึง  ข้อกำหนดของสถานศึกษาเกี่ยวกับปริมาณรายวิชาที่นักเรียนจะต้องเรียนตลอดช่วงชั้น    ในการ

พัฒนานักเรียนให้บรรลุมาตรฐานการเรียนรู้ช่วงชั้น และวิสัยทัศน์ของสถานศึกษาครบถ้วนโดยสมบูรณ์  โดยกำหนดว่านักเรียนต้องเรียนรายวิชาอะไร    รวมจำนวนกี่หน่วยกิต/หน่วยน้ำหนัก     และต้องผ่านเกณฑ์การประเมินรวม อย่างน้อยกี่หน่วยกิต/หน่วยน้ำหนัก 

 

8 กลุ่มสาระ

พื้นฐาน

 

8 กลุ่มสาระ

พื้นฐานเพิ่มเติม

 

รายวิชาเพิ่มเติมชั้นสูง

รายวิชาเพิ่มเติมทั่วไป

 

 

หน่วยที่เรียนและต้องได้

 

หน่วยที่เรียนและต้องได้

 

บังคับ

เลือก

ที่ต้องเรียน

 

ที่ต้องได้

 

ที่ต้องเรียน

 

ที่ต้องได้

 

          เกณฑ์ที่  2   การผ่านกิจกรรมพัฒนาผู้เรียน

คือ  ข้อกำหนดของสถานศึกษาเกี่ยวกับปริมาณกิจกรรมพัฒนาผู้เรียนที่นักเรียนจะต้องเรียนตลอดช่วงชั้น

โดยกำหนดว่านักเรียนต้องเรียนกิจกรรมอะไร    รวมจำนวนกี่หน่วยน้ำหนัก     และต้องผ่านเกณฑ์การประเมินรวม อย่างน้อยกี่หน่วยน้ำหนัก 

            ประเภทกิจกรรมพัฒนาผู้เรียน

1.      กิจกรรมแนะแนว

2.      กิจกรรมนักเรียน

 

4

 

2.1    กิจกรรมบังคับ  ได้แก่ ลูกเสือ  เนตรนารี  ยุวกาชาด  ผู้บำเพ็ญประโยชน์  ร.ด. (นักเรียนต้องเรียน “ผ่าน”  ทุกคน)

2.2    กิจกรรมชุมนุม

 

เวลาปฏิบัติกิจกรรมพัฒนาผู้เรียน

จำนวนหน่วยน.น.กิจกรรมพัฒนาผู้เรียนที่ต้องปฏิบัติรายปี

 

จำนวนหน่วยน.น.กิจกรรมพัฒนาผู้เรียน  บังคับเรียน     ที่ต้องปฏิบัติรายปี

 

จำนวนหน่วย น.น. กิจกรรมพัฒนาผู้เรียน เลือกที่ต้องปฏิบัติรายปี

                                                                                                                                                                      

 

 

 

จำนวนหน่วยน.น.กิจกรรมพัฒนาผู้เรียน  บังคับเรียน     ที่ต้องผ่านรายปี

 

จำนวนหน่วย น.น. กิจกรรมพัฒนาผู้เรียน เลือกที่ต้อง  ผ่านรายปี

จำนวนหน่วยน.น