ทำอย่างไร...เราถึงจะมีหมู่บ้านต้นแบบเศรษฐกิจพอเพียง

ถ้าเอ่ยชื่อ “บ้านบางกระน้อย”  หลาย ๆ คนก็จะร้องเป็นเสียงเดียวกัน..อ๋อ....หมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงนั่นเองแต่อีกหลาย ๆ คน....งองูสองตัวครับ...ไม่เคยได้ยินชื่อ....เขาเป็นใคร...มาจากไหน...ไม่มีใครทราบ....พอสั่งข้าวเหนียวกับลาบ....จึงทราบว่าเป็น!!!!......บ้านบางกระน้อย...อยู่ที่ไหน?...ทำอะไร?...เป็นอย่างไร?...ท่านทั้งหลายตามต้นน้ำไปดูกันครับ

“บ้านบางกระน้อย”  เป็นหมู่บ้านหนึ่งใน  13  หมู่บ้าน  ของตำบลนครป่าหมาก  อำเภอบางกระทุ่ม  จังหวัดพิษณุโลก  ซึ่งอยู่ห่างจากตัวอำเภอบางกระทุ่มประมาณ 7 กม.  ไปทางทิศเหนือ  เป็นหมู่บ้านอยู่ในระดับปานกลาง  (หมู่บ้าน SML)  มีครัวเรือนทั้งหมด  132  ครัวเรือน   เป็นครัวเรือนเกษตรกร  104  ครัวเรือน  ส่วนใหญ่มีอาชีพทำนา  เกษตรกรมีความเป็นอยู่อย่างเรียบง่าย  มีความสามัคคีเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกัน  มีนายสมพงษ์  อ้นชาวนา  อดีตเป็นผู้ใหญ่บ้าน  ปัจจุบันได้รับตำแหน่งเป็นกำนัน  มีคุณชวาล  คชฤทธิ์  (อีเผือก)  เจ้าพนักงานการเกษตร 6  รับผิดชอบในระดับตำบล  นายมาโนช  วงศ์เมือง เกษตรอำเภอบางกระทุ่ม  และนายสุรพล  จารุพงศ์  เกษตรจังหวัดพิษณุโลก  และทีมงานเกษตรฯ  ซึ่งเป็นทีมงานเศรษฐกิจในครัวเรือนระดับตำบลที่มีฝีมือเลยทีเดียว

“ทำอย่างไร...เราถึงจะมีหมู่บ้านต้นแบบเศรษฐกิจพอเพียงสักหนึ่งหมู่บ้าน  เพื่อเป็นตัวอย่างให้กับหมู่บ้านอื่นๆและตำบลใกล้เคียงได้ศึกษา  และนำไปปฏิบัติได้”  นายศุภชัย  ศิริลักษณ์  นายอำเภอบางกระทุ่ม  กล่าวในเชิงปรึกษากับกำนันสมพงษ์  และอีเผือกของเรา...เมื่อได้ข้อสรุป....กำนันขันอาสาทันที่... “ขอเป็นหมู่บ้านผมก็แล้วกัน...มีอีเผือกและทีมงานทั้งชุด  ความเป็นไปได้สูงครับท่าน”  กำนันกล่าวด้วยความมั่นใจ    อีเผือกและทีมงานฯ  ทุกคนซึ่งมี DNA ของนักส่งเสริมอย่างเต็มเปลี่ยมอยู่แล้ว...(ถึงจะแผ่วไปบ้างก็บางโอกาส แต่ตอนนี้ทุกคน  ต่อม DNA  นักส่งเสริม  แตก)  การวางแผนจึงเริ่มขึ้น...การจัดทำเวทีชาวบ้านเริ่มดำเนินการในยามค่ำคืน  ทุกคน...อดคิดถึงการทำงานเมื่อครั้งอดีต  20-30 ปีก่อนไม่ได้!!!...มันช่างสนุกสนานเสียเหลือเกิน...นอนกลางดิน....กินกลางวง....ค่ำไหน..นอนนั่น..พ่อนกขมิ้น...เขียว...ขาว...เหลือ...กิน..นอน..ได้ทุกบ้าน...น้ำมันเต็มถัง....สตางค์เต็มกระเป๋า....เหล้าเต็มขวด...ผ่านตลอด...รัศมีการกินไกล...อำนาจการกินรุนแรง...การครองสติ...ตกต่ำ...ว่างั้นเถอะ...ครั้งนี้ก็ไม่ต่างกัน  ใช้ระบบเดิมที่ได้ผลมาแล้วในอดีด คือ..การทำงานที่เคียงบ่าเคียงไหล่กับกำนัน  ผู้ใหญ่บ้าน  ผู้นำท้องถิ่น  และเกษตรกรเอง....กิน..นอน..กันในพื้นที่...ทำงานเหนื่อย  ก็มีน้ำจัณฑ์ไว้ดื่ม  ทำงานกันอย่างสนุกสนาน....ได้งาน...ได้คน...ร่วมแรง..ร่วมใจ  ใช้เวลาสามเดือน...การพัฒนาก็เป็นรูปเป็นร่าง....

บริเวณบ้านกำนันสมพงษ์   ประกอบด้วย  โรงสีข้าวขนาดเล็ก  กำลังผลิต  2  เกวียน/วัน  สีข้าวให้ฟรี  ถ้าไม่เอารำ  ถ้าเอารำ คิดค่าสี  2 บาท/กก.  ใช้งบ  SML  ด้านข้างด้านซ้ายของบ้านประมาณ  10  เมตร  มีคอกปศุสัตว์  เลี้ยงโคขุนจำนวน  4  แม่  ได้รับการสนับสนุนเงินจากองค์การบริหารส่วนตำบลนครป่าหมาก  จำนวน  200,000  บาท  โครงการเลี้ยงโคเพื่อปลดหนี้ หมุนเวียนเปลี่ยนกันเลี้ยง  บริเวณข้างบ้านด้านขวา  สร้างศูนย์เรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียง  โดยมีอีเผือกและทีมงานฯ  เป็นผู้ให้ความรู้และใช้เป็นเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้  สนับสนุนงบประมาณจากกรมส่งเสริมฯ  บริเวณด้านหน้าบ้านสร้างเตาเผาถ่านเพื่อผลิตน้ำสมควันไม้  บริเวญด้านหลังบ้านมีบ่อเลี้ยงปลา  และเลี้ยงกบในกระชัง  รอบ ๆ บ่อเลี้ยงปลาปลูกพืชผักสวนครัว  มีโรงเรือนเพาะเห็ดฟาง  นางฟ้า   เพื่อใช้บริโภคในครัวเรือน...เหลือ...ขาย...(ไม่บริจาก)

มีเกษตรกรที่เป็นเครือข่ายอีก  20  หลังคาเรือน  มีการจัดบริเวณบ้าน...ให้มีรูปแบบคล้าย ๆ กัน  ตามแนวเศรษฐกิจพอเพียง  ส่วนมากแต่ละครัวเรือนจะสร้างเตาเผาถ่านเพื่อผลิตน้ำสมควันไม้เพื่อใช้เอง  และจำหน่ายให้เกษตรกรในหมู่บ้าน  หมู่บ้านอื่นในตำบล  และตำบลข้างเคียง  มีบ่อเลี้ยงปลา  และเลี้ยงกบในกระชัง  เกษตรกรในหมู่บ้าน....ปัจจุบัน...มีรายได้จากการจำหน่ายน้ำส้มควันไม้  1,500 – 2,000  บาท/เดือน  ประหยัดรายจ่ายในการซื้อของบริโภค  2,000 – 3,000  บาท/ครอบครัว  ขายปลา  ขายกบ  เฉลี่ย  800 - 1,000  บาท  เกษตรกรในหมู่บ้านจึงมีความมั่นคงในชีวิตและสามารถยืนอยู่บนขาของตัวเองได้  และเป็นตัวอย่างให้เกษตรกรอื่นๆ ได้มองเห็นการเปลี่ยนแปลง....มีการขยายผลมากขึ้นตามลำดับตามความพร้อมของเกษตรกรในหมู่บ้าน  และหมู่บ้านข้างเคียง 

จากความร่วมมือของเกษตรกรในชุมชน  และความตั้งใจในการทำงานหลายๆ ฝ่าย  (ไม่ว่างานอะไร..หรือของใคร...ถ้าเกษตรกรให้ความสำคัญและให้ความร่วมมือ...คนทำงานย่อมมีกำลังใจ....จริงหรือไม่!!)....ผู้บริหารควรคำนึงถึงข้อนี้บ้าง...ต่อให้มีฝีมือในการทำงานมากขนาดไหน!!!!  ถ้าเกษตรกรไม่ให้ความร่วมมือ....ก็ยากที่จะสำเร็จ...หรือต้องใช้ระยะเวลานาน...ในการดึงมวลชนเพื่อให้มาร่วมงานกับเรา....งานในบริบทหนึ่ง....ที่ทำให้เกิดผลสัมฤทธิ์ของงานในพื้นที่หนึ่ง...แต่ก็ใช่ว่าจะสามารถทำให้เกิดผลสัมฤทธิ์กับอีกพื้นที่หนึ่งได้เสมอไป....ครับ....เจ้า....นายๆๆๆๆๆๆ  (ขึ้นอยู่กับต้นทุนความอยากจะพัฒนาให้ดีขึ้น...มีความรัก...สามัคคี...ในชุมชน...การตอบสนองในทางบวกมากน้อยเท่าไร)...

ผลสัมฤทธิ์จากการทำงาน  บ้านบางกระน้อย  หมู่ที่  2  ตำบลนครป่าหมาก  อำเภอบางกระทุ่ม  จังหวัดพิษณุโลก  ในครั้งนี้...ทำให้ได้รับรางวัลรองชะเลิศอันดับหนึ่งหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงระดับประเทศ...เลยครับท่าน...

“บ้านบางกระน้อย”  ในวันนี้...จึงเป็นหมู่บ้านต้นแบบเศรษฐกิจพอเพียงได้เป็นอย่างดี   มีเกษตรกรหลายหมู่บ้าน  หลายตำบล  และหลายจังหวัด.....มาดูงานที่หมู่บ้านบางกระน้อยของเราอย่างต่อเนื่อง....แล้วท่านละ...ไปแวะชมเราบ้างหรือยังครับ......           

น่าคิด  “การเปลี่ยนแปลงเริ่มต้นและสิ้นสุด  ด้วยการเปลี่ยนแปลงครั้งใหม่”  จริงหรือไม่?

                                                                ต้นน้ำ