Dead Case Series

วันก่อนผู้อำนวยการโรงพยาบาลสวนสราญรมย์ นายแพทย์พงศ์เกษม ไข่มุกด์ ได้นัดทีม PCT ผู้ป่วยใน และทีมบริหารความเสี่ยงมาทำ Dead case series กันเนื่องจากว่า ในช่วงปีงบประมาณนี้มีผู้ป่วยเราเสียชีวิต 4 ราย การพูดคุยกันครั้งนี้เพื่อมาหาสาเหตุที่แท้จริงของการเสียชีวิต แม้ว่าโรงพยาบาลมีข้อกำหนดอยู่แล้วว่าเมื่อเกิดกรณีผู้ป่วยเสียชีวิตต้องทำ dead Case conference ภายใน 7 วันแล้วก็ตาม แต่เรายังต้องทำการศึกษาเชิงลึก ถึงปัจจัยการเสียชีวิตอยู่ โดยท่านได้นำเสนอ Model และให้ทุกคนช่วยกันวิพากษ์ sหลังจากได้แสดงความคิดเห็นกันแล้ว ท่านสรุปให้พวกเราฟังว่า เราต้องแบ่งการปฏิบัติ เป็น 3 ส่วนด้วยกัน ตั้งแต่ OPD ที่ต้องให้ความสำคัญกับการ screen โรคทางกาย และโรคติดเชื้อ 5 โรค ตลอดจนโรคที่เกี่ยวกับระบบหัวใจและหลอดเลือด ส่วนที่ 2 เมื่อผู้ป่วยเข้ามาสู่การดูแลในหอผู้ป่วย เราต้องตระหนัก ถึง ภาวะ Hypovolemia ซึ่งสามารถใช้การสังเกตง่าย ๆ เช่นให้ผู้ป่วยแลบลิ้น ดูริมฝีปาก ลิ้นว่าแห้งหรือเปล่า  ถ้ามีอาการแบบนี้ก็ให้เขาดื่มน้ำ นอกจากนี้ต้องคอยระวังประเด็นที่ว่าน้ำออกเกินไป เช่นการถ่ายเหลว อาเจียน เพราะผู้ป่วยแต่ละรายมี Threshold ต่อเรื่องนี้ไม่เท่ากัน นอกจากนี้ยังมีภาวะ เกี่ยวกับ การได้รับ substance + toxin ต่าง ๆ ซึ่งมาจากยา , สารบางอย่าง , พิษงู , อาหาร หรืออื่น ๆ ซึ่งพวกนี้บุคลกรผู้ดูแลต้องมีการ monitor พวก vital sign หรือภาวะสับสนในวัน เวลา สถานที และบุคคล ที่เรียกว่า delirium และตอบสนองต่อการผิดปกติ โดยการรายงานแพทย์ เพื่อจัดการกับปัญหาต่าง ๆ ด้วย ส่วนที่ 3 คือการจัดการเมื่อผู้ป่วยเสียชีวิตไปแล้ว ซึ่งเรื่องนี้โรงพยาบาลก็ได้พูดคุยกันไปมากแล้ว ท่านให้ความเห็นว่า การดูแลผู้ป่วยต้องมีทั้ง attitude และ awareness คือถ้าเรามองว่าผู้ป่วยทางจิต ไม่มีโรคทางกาย อาจเผลอไผลได้  เพราะฉะนั้นบุคลากรทุกคนต้องตระหนัก เรื่องนี้เป็นสำคัญ และมีสมรรถนะที่ดี ในการดูแลผู้ป่วย เราได้ฟังแล้วก็รู้สึกว่า เป็นเรื่องที่สำคัญจริง ๆ นะ ไม่มีใครอยากให้เกิดเหตุการณ์แบบนี้ แต่เมื่อเกิดไปแล้ว ก็ไม่ได้ปล่อยไปตามชะตากรรม เราสามารถจัดการได้ โดยใช้ความรู้ และความร่วมมือร่วมใจในการพัฒนา มองปัญหาให้เห็นถึงราก ดีกว่ามานั่งหาคนผิด  และจัดการลงมือพัฒนา ต่อไปดีกว่า