มิน่าเล่า หนังสือเล่มนี้จึงเป็น Bestseller ผมอ่านบทแรกก็ชื่นใจในความเป็นครูของผู้เขียนคือ Rafe Esquith ชื่อหนังสือ Teach Like Your Hair's on Fire, Penguin Books, 2007 ผู้มอบหนังสือนี้ให้ผมคือ ร.ศ. ดร. วรากรณ์ สามโกเศศ ผมขอแสดงความขอบคุณที่ช่วยให้ผมได้อ่านหนังสือดี และรู้จักครูดี


หนังสือเล่มนี้ในสายตาของผม เป็นเรื่องราวความสนุก ท้าทาย และเรียนรู้ จากอาชีพครู เป็นหนังสือที่สะท้อนวิญณาณครู ทีุ่ทุกขณะจิตเพ่งอยู่ที่การเรียนรู้ของศิษย์

AAR บทแรก


- ห้องเรียนต้องไม่ใช่สถานที่แห่งความกลัว แต่เป็นสถานที่แห่งความเชื่อใจ ความรัก
- นักเรียนต้องการพึ่งครู ครูจึงต้องพึ่งได้ เชื่อใจได้ ไว้ใจได้
- กฎระเบียบต้องสมเหตุสมผล
- ทำตัวเป็นตัวอย่าง (role model)

ต้องอ่านตัวอย่างในหนังสือ จึงจะได้รสชาติ เพราะจริงๆ แล้วครู Rafe Esquith สอนอยู่ในโรงเรียนที่อยู่ในเขตคนจน นักเรียนมาจากครอบครัว Latino คือพูดภาษาสเปน และครู Rafe ก็ต้องเผชิญความเจ็บปวดมากมายในฐานะครูน้อย สอนระดับ ๕ คือเทียบเท่า ป. ๕ ของเรา

แรงบันดาลใจให้ผมเขียนบันทึกนี้คือบทที่ ๒ ที่ว่าด้วยการพัฒนาศีลธรรม ๖ ระดับ เป็นภาคปฏิบัติของทฤษฎี Six Levels of Moral Development ของ Lawrence Kohlberg


ทำให้ผมมองเห็นสาระที่ซ่อนอยู่ในหนังสือเล่มนี้ ว่าคือ AAR ของครูที่ใช้ชีวิต ๒๕ ปี ทำหน้าที่ ครูเพื่อศิษย์

AAR บทที่ ๒


- เป้าหมายในการทำหน้าที่ครูของครู Rafe คือช่วยเหลือให้นักเรียนไต่บันไดการพัฒนาศีลธรรม (คุณธรรม) ขึ้นสู่ระดับ ๖
- หน้าที่นี้ยิ่งใหญ่กว่าเป้าหมายอ่านออกเขียนได้
- บันไดขั้นที่ ๑ ปฏิบัติเพราะความกลัว ไม่อยากเดือดร้อน
- บันไดขั้นที่ ๒ ปฏิบัติเพราะอยากได้รางวัล
- บันไดขั้นที่ ๓ ปฏิบัติเพราะอยากเอาใจคนบางคน
- บันไดขั้นที่ ๔ ปฏิบัติเพราะต้องปฏิบัติตามกฎ
- บันไดขั้นที่ ๕ ปฏิบัติเพราะต้องการให้ตนดูดี ให้ได้ชื่อว่าเป็นคนดี ให้ได้ชื่อว่ามีน้ำใจ
- บันไดขั้นที่ ๖ ปฏิบัติตามหลักการ หรืออุดมการณ์ของตน ไม่ต้องการให้มีคนยกย่องชมเชยหรือให้รางวัล
- ครูที่เข้าใจ เอาใจใส่ และช่วยเหลือเด็กให้ไต่บันได ๖ ขั้นของการพัฒนาคุณธรรม คือสุดยอดครู

วิจารณ์ พานิช
๔ มิ.ย. ๕๑