เลี้ยงเด็กต้องอย่าสอนให้เด็กเครียด อย่าขู่ว่าจะไม่รัก ฯลฯ เด็กจะเครียด

ฟ้าครับ

วันที่ 1 มิ.ย. 2551 เป็นวันอาทิตย์ ฟ้ามาเยี่ยม "บ้านของเล่น" ของน้าอ้อย ที่อยู่ในซอยนวมินทร์ 19

ในเมืองไทย ของเล่นประสบชะตากรรมคล้ายกับการ์ตูน คนไทยยุคหนึ่งมองการ์ตูนมีแต่เรื่องไร้สาระ แต่กระทั่งเวลานั้น บางประเทศอย่างญี่ปุ่นไม่ได้คิดอย่างนั้น ทุกวันนี้อุตสาหกรรมอะนิเมะ กลายเป็นอุตสาหกรรมใหญ่ของโลก ยิ่งถ้าร่วมเกมส์ การ์ตูน ฯลฯ ก็ถือว่าเป็นอุตสาหกรรมดาวรุ่งเลยทีเดียว

แต่วันนี้เราสนใจของเล่น แบบที่เป็นสื่อการสอนเพื่อพัฒนาเด็กเล็ก ช่วยเด็กในการพัฒนาสมอง จิตใจ อารมณ์ สำคัญมาก ๆ (และมักถูกมองข้าม) ก็ตรงที่ผู้ใหญ่ต้องช่วยเด็กตั้งโจทย์ด้วย ไม่ใช่ให้เด็กเล่นไปตามยถากรรม บ้านของเล่น เป็นที่สำหรับฝึกครูให้เป็นครูทีี่่มีคุณภาพ นอกจากนั้นยังมีคอร์สสำหรับเด็ก ๆ ในวันหยุดและช่วงปิดภาคฤดูร้อนอีกด้วย

ซ้ายหรือขวา

ของเล่นที่ใช้ 2 มือ ช่วยเด็กพัฒนาสมองทั้ง 2 ซีก เราควรให้เด็กใช้ได้ถนัดทั้ง 2 มือ จะมีประโยชน์มาก เด็กแรกเกิดถนัดซ้าย หมายความว่าจะพัฒนาสมองซีกขวามาก เป็นส่วนของความสามารถในการรับรู้นอกรูปแบบ

ครูอ้อยบอกว่า น้ำนมจากนมข้างซ้ายของแม่เป็นเนื้อ ข้างขวาเป็นน้ำ เด็กจึงชอบดูดนมข้างซ้ายมากกว่า เออ.. จริงหรือเปล่าก็ลืมสังเกตแฮะ

อยากรู้ว่าเด็กถนัดซ้ายหรือถนัดขวา ให้ลองเล่นหยิบค้อนมาตอกวัตถุ เด็กจะใช้มือข้างที่ถนัดหยิบค้อนมาตอก หรือไม่ก็ให้ร้อยลูกปัด เด็กจะใช้มือที่ถนัดจับเข็มสอด หรือใช้กรรไกรตัดกระดาษ หรือให้เอื้อมหยิบของ ก็จะรู้

ครูอ้อยยังบอกอีกว่า พัฒนาการของเด็กเริ่มจากหัวถึงปลายเท้า คือนอน, คืบ, นั่ง, คลาน, ยืน, เดิน, วิ่ง, กระโดด มือเป็นอวัยวะที่พัฒนาเจริญช้าที่สุดในร่างกายคน ปลายนิ้วมือจะพัฒนาช้าสุด ต้องหัดให้ใช้ปลายนิ้วมือเยอะ ๆ โดยใช้ของเล่นช่วย

เลี้ยงเด็กอย่าให้เด็กเครียด

พระท่านว่า "เครียดแล้วโง่ โมโหแล้วบ้า" ฉะนั้นเลี้ยงเด็กต้องอย่าสอนให้เด็กเครียด อย่าขู่ว่าจะไม่รัก ฯลฯ เด็กจะเครียด เวลาจะสื่ออะไรกับเด็ก ให้ผูกเป็นเรื่อง เด็กจะสนใจและจำง่าย

เด็กเล่นของเล่นแล้วมีสติ สามารถเอาใจใส่สิ่งใดสิ่งหนึ่งได้นาน ๆ ทำให้เกิดสมาธิ ในที่สุดกลายเป็นปัญญา ฉะนั้น ของเล่นมีคุณค่ามาก การเล่นของเล่น นำไปสู่ความทรงจำและความคิด ทั้งในด้านสร้างสรรค์, แก้ปัญหา, และวิเคราะห์

ครูอ้อยแนะให้ฝึกลูกด้วยวิธีง่าย ๆ ให้ใช้ไม้เสียบลูกชิ้นเก็บใบไม้ เด็กชอบ ได้ประสบการณ์ตรง จิ้มเสร็จแล้วเอามาวางเรียงกันแล้วนับ หรืออาจจ่ายเงินไปหยอดกระปุกเป็นรางวัลด้วย

มีครูที่มาฝึกอบรมถามว่า ทำอย่างไรดีให้เด็กเก็บของที่เล่นเสร็จแล้ว? ครูอ้อยบอกว่า เวลาให้สัญญาณเด็กว่าจะต้องทำอะไร ควรใช้เพลง เช่น พอถึงเวลาให้เก็บของก็เปิดเพลงหนึ่ง ระหว่างนั้นทำให้เด็กดูก่อน ครั้งต่อไปเด็กจะทำเอง

มีข้อแนะนำอื่น ๆ อีกหลายอย่างที่มีประโยชน์ เช่น เด็กสมาธิสั้นให้เด็กนั่งสมาธิก่อนเข้าเรียน
และควรให้เด็กจิบน้ำบ่อย ๆ จะได้สมองสดใส

ครูที่ดี (และพ่อแม่ที่ดี) เวลาพูดกับเด็ก ต้องใช้เสียงเบา กระซิบ ทำให้ฟังลึกลับ ถ้าครูหรือพ่อแม่เสียงดัง เด็กจะเสียงดังด้วย

"บ้านของเล่น" สวรรค์ของเด็ก โรงเรียนของพ่อแม่และครู

บ้านของเล่นมีของเล่นทำเองเยอะมาก ครูอ้อย ครูอ้อ และคุณแม่ ยังทำสื่ออีกหลายอย่างที่มีการนำไปผลิตจำหน่ายแล้ว ล้วนแล้วแต่มีคุณค่าและราคาไม่แพง เช่น หนังสือเด็กที่จับตัวละครในหน้ากระดาษหมุนไปหมุนมาได้ หรือ "กล่องไหวพริบ" ที่แม้แต่ผู้ใหญ่ก็ใช้ฝึกสมองได้

แต่ที่สุดนั้น เด็กจะฉลาดหรือไม่ฉลาด อยู่ที่การตั้งคำถามของเรา สื่อ (เครื่องมือ) ง่าย ๆ แบบที่บ้านของเล่นทำ เช่น รูปต่อบล็อกไม้ ภาพถ่าย ฯลฯ เป็นเครืองช่วยที่่เอามาพลิกแพลงถามคำถามได้มากมาย พ่อแม่ที่ขยันจะได้ไอเดียไปคิดและทำให้ลูกได้อีกมากมาย ขอบคุณ "บ้านของเล่น" ครับ

ที่บ้านของเล่น ครูอ้อยกำลังอธิบายวิธีสอนเด็กให้คิดแบบลำดับอนุกรม ด้วยเมตริกซ์ง่าย ๆ