ปราชญ์ชาวบ้าน...การเพิ่มผลผลิตข้าวโพดเลี้ยงสัตว์จังหวัดอุทัยธานี
การเพิ่มผลผลิตข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ โดยปรับเปลี่ยนค่านิยม
และกระบวนการผลิตข้าวโพดเลี้ยงสัตว์
 โดย.....ครูติดแผ่นดินข้าวโพด...อุทัยธานี
จากการทำเวทีชุมชน...ได้ข้อสรุปมาดังนี้...ลองพิจารณา
ดูก็แล้วกันครับ.....บางทีอาจเป็นประโยชน์บ้าง

หลักคิด

1.      ใช้เทคโนโลยีการผลิตที่เหมาะสมกับศักยภาพพื้นที่

2.      สร้างค่านิยมในการผลิตโดยคำนึงถึงต้นทุนและกำไรเป็นตัวตั้ง

3.      กระบวนการผลิตต้องคำนึงถึงศักยภาพของคน    พื้นที่  และสภาพแวดล้อม              ( พื้นที่ไม่เหมาะสมแต่ราคาจูงใจ  ทำเกิน 200 ไร่  มือใหม่ )

หลักวิชาการ

1.      เพิ่มศักยภาพในการผลิต (สร้างความเหมาะสม)

-         ดิน

-         พันธุ์

2.      ลดต้นทุนโดยไม่กระทบต่อผลผลิตและคุณภาพ

หลักปฏิบัติ

1.    การเตรียมแปลงปลูก

ก่อนปลูกข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ควรมีการบำรุงดิน  โดยการปลูกพืชตระกูลถั่วช่วงเดือนมีนาคม  -  เมษายน  และไถกลบก่อนปลูกข้าวโพดเลี้ยงสัตว์อย่างน้อย 1  เดือน

การไถเตรียมแปลงก่อนปลูกข้าวโพด จะไถดิน  2  ครั้ง  ครั้งแรกควรไถด้วยผาน 3  จะกินดินได้ลึก จะทำให้ดินเก็บความชื้นได้ดีกว่าและรากจะขยายไปได้ไกลกว่า ไถครั้งที่ 2  จะไถจาน เพื่อย่อยเนื้อดินพร้อมปลูก

2.    การปลูก

-                     ในขั้นตอนของการปลูกข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ที่ผ่านมาเกษตรกรจะหยอดเมล็ดพันธุ์ข้าวโพด-เลี้ยงสัตว์อย่างเดียว ไม่ได้ใส่ปุ๋ยในขณะหยอดเมล็ด  ปัจจุบันเมล็ดพันธุ์มาจากบริษัทเป็นพันธุ์ที่ต้องใช้ปุ๋ยในการบำรุงต้น ตั้งแต่ระยะต้นกล้า  จึงควรใส่ปุ๋ยเคมีสูตร 16 – 20 – 0 หรือ 15 – 15 – 15  อัตรา  20 – 25  กก./ไร่  พร้อมกับการหยอดเมล็ดพันธุ์ เพื่อเป็นการสร้างความสมบูรณ์ทางลำต้น และเตรียมความพร้อมในการสร้างฝักต่อไป

3.    การดูแลรักษา

การทำรุ่น  (กำจัดวัชพืชพร้อมใส่ปุ๋ย)  อาจใช้เครื่องจักร หรือแรงงานคน ไม่ควรใช้สารเคมีกำจัดวัชพืช หากจำเป็นควรเลือกเป็นวิธีสุดท้าย  การใช้เครื่องจักรและแรงงานคนในการทำรุ่นระหว่างแถวร่องข้าวโพด  พร้อมใส่ปุ๋ย 46 – 0 – 0  หรือ 16 – 16 – 8  หรือ 16 – 20 – 0  หรือ 16 – 8 – 8  แล้วแต่ความเหมาะสมแต่ละพื้นที่  จะทำให้ดินร่วนซุย เก็บความชื้นได้ดี ลดการสูญเสียปุ๋ย ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์จะไม่ล้มง่าย หากใช้สารเคมีในการทำรุ่นจะส่งผลให้ดินแข็งตัวกันเป็นก้อน  ดินจะเก็บความชื้นได้น้อย ปุ๋ยจะระเหยเร็ว เพราะไม่ได้ไถกลบ ต้นงอโคนล้มง่ายเพราะไม่ได้พูนโคนต้น

-การใส่ปุ๋ยเคมีควรใส่ 3 ครั้ง (ปกติ 2 ครั้ง)

ใส่ปุ๋ยครั้งที่ 1  ใส่ปุ๋ยสูตร 15 – 15 – 15  หรือ 16 – 20 – 0  อัตรา  12 – 15  กก./ไร่

พร้อมหยอดเมล็ด

ใส่ปุ๋ยครั้งที่ 2  ใส่ปุ๋ยสูตร 16 – 20 -0   หรือ 16 – 16 – 8 หรือ 16 -20 - 0   อัตรา

 25 – 30   กก./ไร่  ช่วงอายุ 25 – 30  วัน

ใส่ปุ๋ยครั้งที่ 3  ใส่ปุ๋ยสูตร 46 - 0 - 0  ใส่แต่งหน้าช่วงอายุ 45 – 50 วัน ในอัตรา 

30  กก./ไร่  ก่อนข้าวโพดตากเกสร

จุดคอขวด

1.      การเตรียมแปลงปลูก

2.      การดูแลรักษา

 การปลูกพืชบำรุงดินก่อนปลูก

ก่อนปลูกข้าวโพดต้องมีการบำรุงดินแบบใช้ธรรมชาติช่วยในช่วงเดือนมีนาคม – เมษายน  ถ้ามีฝนตกให้นำถั่วเขียว หว่านก่อน เพราะในรากของถั่วจะมีปุ๋ยอยู่ เมื่อเก็บเกี่ยวผลผลิตแล้วก็ไถกลบต้นถั่วเขียวให้เป็นปุ๋ยได้ ก็จะทำให้ลดการใช้ปุ๋ยเคมีได้มาก  ต้องกะระยะในการปลูกก่อนเพราะต้องไถกลบก่อน 1 เดือน ใช้เมล็ดพันธุ์ถั่ว  15 – 20  กก./ไร่  หว่านแล้วไถกลบบาง ๆ ก่อนปลูกข้าวโพด  70  วัน

ขั้นตอนหยอดเมล็ดพันธุ์

ปกติ

            หยอดเมล็ดพันธุ์ข้าวโพดอย่างเดียวไม่ได้ใส่ปุ๋ย

ภูมิปัญญา

            หยอดเมล็ดพันธุ์ข้าวโพดพร้อมใส่ปุ๋ยรองพื้น ควรใส่ปุ๋ยสูตร  16 – 20 – 0  หรือ 15 – 15 -15  ในอัตรา  20 – 25  กก./ไร่

            ข้อดี

1.      ข้าวโพดงอกแล้วสามารถใช้ปุ๋ยได้ทันที

2.      ทำให้ข้าวโพดโตสม่ำเสมอเท่ากันทั้งแปลง

3.      โครงสร้างของลำต้นข้าวโพดจะสมบูรณ์ตั้งแต่ยังเล็ก

ภูมิปัญญาการใส่ปุ๋ย 3 ครั้ง (ปกติ 2 ครั้ง)

ชีวภาพ

            เตรียมดิน  2 ครั้ง ด้วยการไถผาน 3   1 ครั้ง ผาน 7   อีก 1 ครั้ง พอถึงเดือนกรกฎาคม ประมาณ 15 – 30  กรกฎาคม  แล้วหยอดเมล็ดและรองพื้นปุ๋ยสูตร  15 – 15 – 15  รองพื้นประมาณ  12 – 15  กก. เมื่ออายุ 25 – 30 วัน ทำรุ่นและใส่ปุ๋ยด้วยการใช้รถเข็นปุ๋ยเพื่อไม่ให้ปุ๋ยเสียหาย ประมาณ  25 – 30 กก. และต้นข้าวโพ

ไม่ล้มง่าย พออายุ  45 – 50 วัน ใส่ปุ๋ย 48 – 0 – 0   แต่งหน้าอีกครั้ง ก่อนตากเกสร ทำให้ฝักพุ่งขึ้น   ฝักใหญ่   เมล็ดโต ใช้ประมาณ  30  กก. เมื่ออายุ 120 วัน ก็เก็บเกี่ยวและไถดินและต้นข้าวโพดเป็นปุ๋ยต่อไป

ทำไมต้องทำรุ่น

1.  พื้นดินทำให้ดินร่วนซุย

                        2.   ช่วยให้ข้าวโพดไม่ล้ม

                        3.    ช่วยปิดกลบปุ๋ยลดการสูญเสียปุ๋ย

            วิธีทำ

ใช้เครื่องจักรทำรุ่นระหว่างร่องข้าวโพด พร้อมใส่ปุ๋ย 46 – 0 – 0 หรือ 16 – 16 – 8 หรือ 16 – 20 – 0 หรือ 16 – 8 – 8 อย่างใดอย่างหนึ่งในอัตรา 25 – 30 กก./ไร่

            ความต่างระหว่างการฉีดยากำจัดวัชพืช

1.      ทำให้ดินแข็งตัวจับกันเป็นก้อน

2.      ดินจะเก็บความชื้นได้น้อย

3.      ปุ๋ยจะระเหยเร็วเพราะไม่ได้กลบปุ๋ย

ขั้นตอนการเพิ่มผลผลิต

1.  เมื่อข้าวโพดงอกแล้วประมาณ  15 – 20  วัน  ฉีดพ่นให้อาหารทางใบ (ฮอร์โมนปุ๋ยน้ำหมักผลไม้)  ในอัตรา 10  ซีซี  ต่อน้ำ 20  ลิตร 

            2.   เมื่อข้าวโพดงอกแล้วประมาณ 40 – 45 วัน ฉีดพ่นให้อาหารทางใบ (ฮอร์โมนปุ๋ยน้ำหมักผลไม้)  ในอัตรา 20 ซีซี  ต่อน้ำ 20  ลิตร 

            ข้อดี

1.      ทำให้ข้าวโพดได้ธาตุอาหารครบถ้วน

2.      ทำให้ต้นข้าวโพดไม่หักล้มง่าย

3.      ช่วยป้องกันหนอนกินไหมข้าวโพด

                       

 

โดย.....สะแกกรัง