ม่วนอ๊กม่วนใจ๋ ฮักเขี้ยวฮักหมู่ (16) คุณหมอพีช ตอนที่ 4 โรคทางฟันมีผลกับโรคทางกาย และโรคทางกายก็มีผลกับโรคทางฟันด้วย

ถ้าเหงือกเราอักเสบ ฟันเป็นรู เชื้อโรคก็เข้าสู่ร่างกายได้ ถือเป็นรูเปิดอย่างหนึ่งเลยนะคะ พอโรคเข้าไปปุ๊บนะ ซึมเข้าไปในกระแสเลือด หรือบางครั้งเรากลืนเข้าไป ก็ผ่านเข้าไปในทางลำไส้ ของพวกนี้ก็จะเข้าไปอยู่ในกระแสเลือด และไปฝังตัวตามอวัยวะต่างๆ

 

มีคนถามอาจารย์พีชว่า ... อาจารย์ แล้วที่เราพูดกันมายืดยาวเนี่ยะนะ ฟันน่ะ มันทำให้โรคอื่นๆ ในร่างกายเกิดขึ้นได้มั๊ย ...ได้ ... เวลาที่เรามีปัญหาฟัน มีปัญหาเหงือก ในช่องปากของคนนี่นะคะ มีเชื้อโรคเยอะแยะเลย เพียงแต่มันไม่ได้เข้าไป ... เพราะว่าฟันเราดี เหงือกเราดี แต่ถ้าเหงือกเราอักเสบ ฟันเป็นรู เชื้อโรคก็เข้าสู่ร่างกายได้ ถือเป็นรูเปิดอย่างหนึ่งเลยนะคะ พอโรคเข้าไปปุ๊บนะ ซึมเข้าไปในกระแสเลือด หรือบางครั้งเรากลืนเข้าไป ก็ผ่านเข้าไปในทางลำไส้ ของพวกนี้ก็จะเข้าไปอยู่ในกระแสเลือด และไปฝังตัวตามอวัยวะต่างๆ ใครเคยเห็นฟันผุ แล้วกลายบ้าง ... นี่นะคะ เป็นคนไข้ เห็นคอบวมๆ ตุ่ยๆ มั๊ยคะ คนไข้มีฟันผุ และไปมีการอักเสบของคอทั้งหมดเลย ... ถ้าดูในรายละเอียดจะเห็นว่า คนไข้หายใจไม่ได้นะคะ ต้องเจาะคอช่วยหายใจ อย่างนี้เรียก ฟันผุทำให้เสียชีวิตได้เลย

นอกจากนี้แล้ว ถ้าบอกว่า อาจารย์ มันไม่บวมตรงนี้แล้ว แต่ไปบวมที่อื่นได้มั๊ย ได้ ไปสมองก็ได้นะคะ นี่คือภาพของสมอง ที่เรา X-ray คอมพิวเตอร์ พ่อกับแม่จะเห็นส่วนที่เป็นวงๆ มากมาย กว่าปกติ เพราะว่าปกติสมองจะไม่มีนะคะ ถ้ามีถือว่าอันตรายมาก เพราะว่าคนไข้มีการติดเชื้อในสมองค่ะ เพราะว่าส่วนที่วงๆ ส่วนนี้คือ ถุงหนอง และหนองดูดออกมาเป็นเชื้อ มาจากฟันนี่เอง ไปอ้าปากคนไข้ดู เอ้า ฟันผุ ถ้ารักษาแต่เนิ่นๆ สมองก็ไม่ต้องติดเชื้อ ไม่ต้องไปผ่าตัดสมองนะคะ

 

นี่น่ากลัวสักนิดหนึ่ง เห็นพุงป่องๆ ของคุณตาคนนี้ไหมคะ นี่ก็คือ เส้นเลือดป่องๆ เป็นการติดเชื้อในกระแสเลือด และไปติดเชื้อที่ผนังหลอดเลือดใหญ่ในช่องท้องค่ะ case นี้ช่วยไม่ทัน อย่างนี้เรียกฟันผุจนตายจริงๆคนไข้เสียชีวิตไปแล้ว เชื้อไปติดตามเส้นเลือดใหญ่ในร่างกาย ทำให้มีการติดเชื้อไปหมด ช่วยไม่ไหว บ๋าย บาย ส่งไปสวรรค์เลยนะคะ กรณีนี้

เพราะฉะนั้น ฟันผุสำคัญ เหงือกอักเสบสำคัญนะคะ ยิ่งเราอายุมากขึ้นเรื่อยๆ ภูมิต้านทานของเราก็ไม่เยอะเท่าคนอายุ 18 นะคะ เราบอกว่าเวลาเสื่อม เสื่อมทุกระบบนะคะ พ่อจ๋าแม่จ๋า ภูมิต้านทานก็จะเสื่อมลงด้วยนิดหน่อย นะคะทำให้เราติดเชื้อได้ง่าย ก็จะต้องดูแลรักษาฟัน และเหงือกให้ดี

นอกจากนี้ เราบอกว่า ฟันมีผลกับโรคทางกาย และโรคทางกายก็มีผลกับฟันเช่นเดียวกัน เช่น เบาหวาน เวลาที่คนไข้เป็นเบาหวาน แล้วส่งไปหาคุณหมอฟัน แล้วเราคิดว่า จะต้องมีการถอนฟันเกิดขึ้นนี่ละก็ คุมน้ำตาลกันสุดใจขาดดิ้น น้ำตาลต้องดี เดี๋ยวแผลไม่หาย ใครเคยเห็นคนเบาหวานเป็นแปลที่เท้าบ้าง ... กว่าจะหายเป็นเดือน ฟันก็ไม่ยอมยกเว้นนะคะ ถ้าเผื่อว่า น้ำตาลเราสูง เราคุมเบาหวานไม่ได้ แผลก็จะไม่หาย เพราะฉะนั้น เราต้องคุมน้ำตาล

ใครที่รู้ตัวว่ามีโรคประจำตัว วันนี้กลับไปหาหมอฟันนะคะ ที่อบรมเสร็จเรียบร้อย ตั้งใจว่า วันศุกร์จะไปหาหมอฟันนี่ รถจอดหน้าหมู่บ้านเลยนี่นะคะ อย่าลืมบอกคุณหมอด้วยว่า หมอ ป้าเป็นเบาหวานนะ แม่เป็นความดันนะ ของพวกนี้มีผลกับการรักษาฟัน เมื่อเราอายุมากขึ้น

ทีนี้เบาหวานผ่านไปแล้วนะคะ ก็จะมีโรคบางโรคที่ทำให้สภาพในช่องปากไม่ดี เนื่องจากภูมิคุ้มกันก็ไม่ดี เช่น โรคหัวใจ โรคไต โรคข้ออักเสบ ของพวกนี้จะทำให้กระดูกของฟันต่างๆ ไม่ดี ก็ต้องรักษาโรคให้ดีเสียก่อน ถึงจะไปซ่อมฟัน โรคหนึ่งที่ต้องบอกเลย ต้องบอกคุณหมอฟันเสมอ คือ ความดัน เบาหวาน หัวใจ ไต พวกนี้ต้องบอกหมด เพราะว่าถ้าคุมความดันไม่ดี ใครเคยเห็นท่อน้ำแตกบ้าง น้ำมันพุ่งถึงเพดานเลย ใช่มั๊ยจ๊ะ พ่อจ๋า ... ใช่ ... เหมือนกัน ถ้าเราไปทำฟันปุ๊บ มีเลือดออก ไปตัดเส้นเลือด ถ้าความดันไม่ดี เป็นไงคะ เลือดพุ่งถึงเพดานร้านหมอฟันเลย เพราะฉะนั้น ถ้าเป็นความดันให้บอกคุณหมอฟันด้วย คุณหมอจะได้วัดความดันก่อนทำฟัน ความดันปกติจึงจะได้ทำฟัน ความดันไม่ปกติ ส่งกลับมาหาอาจารย์พีช ให้คุมความดันให้ดีก่อน

ไขข้ออักเสบ ทำไมต้องบอก บางคนบอก ข้อติด ข้อขัด ปรากฏว่า พอไปหาคุณหมอ อ้าไม่ขึ้น ขากรรไกรติด เพราะฉะนั้นจริงๆ แล้ว โรคประจำตัวเหล่านี้ต้องบอกกับคุณหมอ แล้วก็ยา หรือวิตามินบางอย่างจะต้องบอกกับคุณหมอด้วยนะคะ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ยาในกลุ่มแอสไพริน ทัมใจ ของพวกนี้จะต้องบอกกับคุณหมอของท่านด้วยนะคะ ว่าท่านกินยาเหล่านี้อยู่ ทำให้เลือดออกง่าย ยาอีกกลุ่มหนึ่งที่พ่อกับแม่มักจะลืมบอกคุณหมอ ทั้งคุณหมอปกติ และคุณหมอที่เชี่ยวชาญทางด้านฟัน และเหงือก ก็คือ ยาลูกกตัญญู ... วิตามินบางอย่างทำให้เลือดออกง่าย และหยุดยาก แปลว่าเลือดก็จะออกได้เรื่อยๆ เฉื่อยๆ ไม่หยุดสักที วิตามินในกลุ่มเหล่านี้เช่น น้ำมันปลา วิตามินอี ถ้าทานอาหารเสริมอยู่ อย่าลืมบอกคุณหมอ และคุณหมอฟันด้วย ของเหล่านี้นี่ สำคัญมากในการทำฟัน ต้องไม่ลืมว่า การทำฟันนี่ ภาษาหมอเขาเรียกว่า ทำหัตถการ ต้องมีการมีเลือดออก มีการอุดฟัน เพราะฉะนั้น  ของแบบนี้ต้องบอกคุณหมอฟันด้วย และอย่าลืมบอกกับคุณหมอของตัวเองด้วยนะคะ คุณหมอที่ดูแลเบาหวาน ความดัน ไต ตับนี่นะคะ ถ้าวิตามิน อาหารเสริมไม่แน่ใจ อย่าเพิ่งกิน ให้หิ้วไปทั้งถุง แล้วก็บอกว่า หมอ อันนี้ป้ากินได้หรือเปล่า คุณหมอจะช่วยดูและบอกให้ว่า อันนี้ทานได้หรือทานไม่ได้ ... ถ้ามีฟันเทียมก็ต้องดูแลฟันเทียมด้วย

อาจารย์มีคนไข้คนหนึ่ง น่ารักมากเลย อาจารย์บอกว่า ฟันเทียมทำแล้วต้องใส่นะจ๊ะ แม่จ๋า ทำแล้วต้องใส่ ได้ผล แกใส่ทั้งกลางวันกลางคืนเลยละค่ะ ได้ผล มาอีกทีก็เป็นเชื้อราที่เหงือก เพราะว่าไม่ยอมถอดฟันเทียมมาล้าง ก็เหมือนกับการล้างแว่นตาใช่มั๊ยคะ แว่นตาก็ใช้กับร่างกายเรา ก็ต้องล้าง ฟันเทียมก็จะต้องถอดออกมา ส่วนใหญ่เราก็ต้องการให้ถอด แปรงฟันของตัวเองแล้ว ก็อย่าลืมแปรงฟันเทียมนะคะ แล้วอย่าลืมปัดเหงือกและเพดานปาก เอาแปรงนุ่มๆ นะคะ ปัดเหงือกตรงที่ไม่มีฟันด้วย

เมื่อไรไปพบหมอฟัน วันนี้ทุกคนฟัง อ.พีช อ.พัช ไปแล้ว วันศุกร์ทุกคนจะมีสุขภาพกาย และสุขภาพฟันที่ดี หมอที่ดูแลโรคประจำตัวของแต่ละท่าน ทุกท่านต้องไปหาหมออยู่แล้ว อย่าลืมทุกคนต้องไปหาหมอฟันด้วย อย่างน้อย 6 เดือนไป หนหนึ่งได้มั๊ย ไปเพื่ออะไร ส่วนใหญ่ก็จะไปเพื่อขูดหินปูน เช็คสุขภาพฟัน ทั่วๆ ไป แล้วก็ถ้าต้องไปมากกว่านั้น คุณหมอฟันนัด ก็อย่าลืมนะคะ อย่าลืมจดไว้ และอย่าลืมไปตรวจตามนัดด้วยนะคะ อย่าลืมนัดหมอฟัน ใครที่ไม่มีฟันแล้ว ใส่ฟันเทียมก็ยังต้องไปอยู่นะคะ เพราะฉะนั้นอาจเกิดประเด็นหลุดออกมาตรงหน้าหมออายุรกรรม ตอนที่ตรวจความดัน หรือเบาหวาน ต้องปรับฟันเทียมด้วย ฟันเทียมก็ต้องปรับกันบ่อยๆ เหมือนกัน

ก่อนที่อาจารย์จะจบ เรารู้แล้วว่า เราต้องตรวจสุขภาพฟันทุก 6 เดือน สุขภาพทางกายก็อย่าลืมตรวจ สุขภาพทางกายก็ต้องตรวจอย่างน้อย ทุก  6 เดือน หรือ 1 ปีครั้งหนึ่ง ตรวจอะไรบ้าง ความดัน ตรวจง่ายที่สุด ที่สถานีอนามัยใกล้บ้านก็ได้ ไม่ต้องตรวจบ่อย ไม่ต้องไปวัดทุกวัน สัก 6 เดือนก็ไปวัดสักครั้งหนึ่ง ว่า ความดันเราสูงมั๊ย ถ่าสูงก็จะต้องมีการรักษาต่อเนื่อง เจาะเลือดอย่าลืมตรวจน้ำตาลปีละครั้ง ดูสิว่าเราเป็นเบาหวานหรือเปล่า ยาลืมตรวจไขมันด้วย ไขมันในเลือดเราสูงหรือเปล่า ทำไม อ.พีช ต้องบอกว่า 3 โรคนี้อย่าลืมนะจ๊ะ พ่อจ๋าแม่จ๋า อย่าลืมตรวจนะ สิ่งที่ต้องตรวจ เพราะว่า 3 โรคนี้ จริงๆ แล้วเป็นภัยเงียบ คำว่า เป็นภัยเงียบ นี่ คือ ตอนแรกไม่มีการเลยค่ะ พ่อกับแม่จะมีอาการของโรคเหล่านี้ต่อเมื่ออยู่ระยะท้ายของโรคแล้ว แปลว่า อยากช่วยอย่างไรก็ไม่ทัน

กว่าที่เบาหวานมีอาการมาหาคุณหมอ ก็ไตวาย ตาบอด มือเท้าพิการไปเรียบร้อย ไม่ต้องรอให้มีอาการ ใครตรวจสุขภาพทุกปี ใครที่ไม่เคยตรวจเลย อายุเกิน 60 แล้ว อย่าลืมไปตรวจ

นอกจากตรวจสุขภาพ มีอีก 2 อย่าง ที่พ่อกับแม่จะช่วยให้มีสุขภาพดี ถ้าสุขภาพกายดี สุขภาพฟันก็ดี ก็คือ การออกกำลัง การออกำลังกายเมื่อเช้าอาจารย์ชอบมา อยากเห็นอย่างนี้เกิดขึ้นบ่อยๆ วันเว้นวันก็จะดี ไม่ต้องเอาเยอะ ไม่ต้องไปชกมวยนะจ๊ะ พ่อจ๋า ถ้าออกหนักขนาดนั้น เอาเดินธรรมดา อย่างน้อย 30 นาที

และอันสุดท้ายก็คือ อาหาร อย่าลืมทานอาหารที่มีประโยชน์ แคลเซียมสูง จะช่วยให้กระดูกและฟันดี แต่อาหารที่จำเป็นอยู่ 2 อย่าง คือ ผัก และผลไม้ และดื่มน้ำเป็นประจำ ในคนที่ปากแห้ง ดื่มน้ำบ่อยๆ ก็จะช่วย เพราะฉะนั้น ของพวกนี้ทำให้พ่อกับแม่ มีสุขภาพกายดี สุขภาพฟันดี อายุยืนถึง 100 ปี อยู่ในอาจารย์ดูแล ด้วยสุขภาพที่แข็งแรงนะคะ ขอบพระคุณค่ะ

 รวมเรื่อง ม่วนอ๊กม่วนใจ๋ ฮักเขี้ยวฮักหมู่

 

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน ส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุ



ความเห็น (0)