สอนการฟัง…ให้เป็นพลังสู่การคิด…เป็นมิตรกับการพูด ( 1 )

สอนการฟัง…ให้เป็นพลังสู่การคิด…เป็นมิตรกับการพูด ( 1 )

 

            การฟังให้เป็นเรื่อง   หรือฟังเอาเรื่อง เป็นการฟังที่ตั้งใจอย่างที่สุด  เพราะ ในระหว่างที่ฟัง ผู้ฟังต้องคิดติดตามเรื่องราวให้ต่อเนื่องกันไป จึงจะสามารถฟังได้รู้เรื่องโดยตลอด การฟังเอาเรื่องจะได้ผลสมบูรณ์ ผู้ฟังจะต้องเข้าใจ รู้เรื่อง และต้องจำเรื่องให้ได้ด้วย ซึ่งต้องอาศัยความสามารถเฉพาะตัว และความพยายาม ถ้าหากเราฟังอะไรด้วยความตั้งใจ มีสมาธิ ก็จะรู้เรื่องและเข้าใจเรื่องได้ดี   อาจกล่าวได้ว่า การแอบฟัง   เป็นการฟังเอาเรื่องที่ดีที่สุดวิธีหนึ่ง เพราะเป็นการฟังอย่างใจจดใจจ่อ  เป็นการฟังที่ต้องใช้สมาธิในการฟังมากๆ   พอ ๆกับคนที่ทะเลาะกัน  ต่างฝ่ายต่างที่มีความสามารถในการฟังเอาเรื่องอย่างที่สุด การทะเลาะวิวาทเกิดขึ้นได้  เพราะต่างฝ่ายต่างฟังอย่างเอาเรื่องนั่นเอง

            สมัยที่เรียนอยู่ชั้นประถมศึกษา  ครูเคยสอนให้อ่านเอาเรื่อง  แต่ไม่เคยเรียนการฟังเอาเรื่อง  พูดเอาเรื่อง  เขียนเอาเรื่องเลย  วันนี้จะเขียนถึงการฟังเอาเรื่องเริ่มตั้งแต่ความสำคัญของการฟัง  เพื่อหาแนวร่วม ช่วยแสดงความคิดเห็น  เพื่อสอนการฟังให้ได้ผลบ้าง   

            สังคมไทยเป็นสังคมของการพูดคุย     ไม่เป็นสังคมแห่งการฟังเหมือนคนญี่ปุ่น และไม่เป็นสังคมแห่งการฟังเหมือนคนอเมริกัน       อาจเป็นเพราะคนไทยมีจิตใจที่เอื้ออาทร   เป็นสังคมที่ช่วยเหลือเจือจานกันเป็นส่วนใหญ่     การพูดคุยทักทายแม้จะไม่ใช่คนที่รู้จักคุ้นเคยเป็นวัฒนธรรมที่มีให้เห็นทุกภาค    สภาพภูมิอากาศของประเทศก็น่าจะส่งผลให้คนไทยเป็นสังคมแห่งการพูดเช่นกัน      เพราะอากาศที่ร้อนจัดทำให้ผู้คนออกนอกบ้าน    มานั่งรับลมเย็น   แล้วก็พูดคุยกันไป     ตรงกันข้ามกับผู้คนที่อยู่ในเขตอากาศเย็นจัด  ต่างคนต่างหาไออุ่นภายในผ้าห่ม       ภายในห้องส่วนตัวที่อบอุ่น           จึงหาวิธีแก้หนาว  ด้วยการอ่าน

            สังคมแห่งการพูด    จึงเป็นสังคมที่สู้สังคมแห่งการฟังและสังคมแห่งการอ่านไม่ได้    เพราะสังคมแห่งการพูด   ถ้าผู้พูดและผู้ฟังรู้มาเหมือนๆกัน    ก็ไม่เกิดการพัฒนาเท่ากับการอ่านซึ่งสร้างจินตนาการได้หลากหลายกว่า    การฟังก็ได้ประโยชน์มากกว่าการพูด ... สังคมแห่งการฟังเป็นสังคมที่ได้เปรียบสังคมแห่งการพูด    เพราะการฟังรับข้อมูลได้เร็วกว่าและมากกว่า     คนที่ต้องการให้ความรู้คนอื่นจะต้องพูดเก่ง     

            ในวงสนทนา  ผู้ที่ผูกขาดการฟังจะได้เปรียบคนที่ผูกขาดการพูด     ถ้าเราฝึกฝนจน    มีความสามารถพิเศษในการฟัง เราจะเป็น   นักคิดและนักพูดที่มีประสิทธิภาพ  ด้วย

                การฟังทำให้เกิดปัญญา     เกิดความรอบรู้และฉลาดก้าวทันโลก    ผู้ฟังที่ดีต้องจับใจความของเรื่องที่ได้ฟัง    เข้าใจเนื้อเรื่อง     ตีความ     วิเคราะห์     ตัดสินประเมินค่าเรื่องราวที่ฟังดั้อย่างมีประสิทธิภาพ 

                นายแพทย์เมืองทอง   แขมมณี  ได้ให้ข้อคิดเกี่ยวกับการฟังว่า

ฟังอะไร  ฟังให้ชัด  ถนัดหู                              ฟังให้รู้  ฟังให้ป็น  เห็นความหมาย

ฟังให้ถูก  ฟังก่อนตอบ  โดยแยบคาย              ฟังด้วยกาย  ใจถึงกัน  นั้นฟังดี

ฟังอะไร  ใคร่ครวญคิด  ด้วยจิตสว่าง              ฟังทุกอย่าง   ทุกคน  จนถ้วนถี่

ฟังแล้วท้วง  ติชมเพื่อ  เกื้อวจี                          ฟังเช่นนี้  ล้วนเลอเลิศ  เกิดปัญญา

 

                เมื่อการฟังสำคัญเช่นนี้         เราจึงต้องสอนให้เยาวชนไทยให้  ”ฟังเป็น “ ลองสังเกตดูว่า ...เจ้าตัวน้อย ๆ  ที่อยู่รอบ ๆ ตัวเรา    ทั้งที่บ้านและที่โรงเรียน         ฟังคำสั่งครั้งเดียวรู้เรื่องไหม   หรือว่าต้องสั่งซ้ำ ๆ         (   เพราะไม่เคยถูกสอนให้ฟัง  )........  ศาสตร์แห่งการฟัง....   จะถูกค้นพบจากทุกคน....และจะเป็นมรดกสู่ลูกหลาน   ถ้าเรานำมาเก็บไว้ในแหล่งเรียนรู้เดียวกัน   ช่วย ๆ กันนะคะ.