ความสุขของกะทิ
ความสุขของกะทิ เป็นนวนิยายขนาดสั้น เขียนโดย งามพรรณ เวชชาชีวะ ได้รับรางวัลวรรณกรรมสร้างสรรค์ยอดเยี่ยมแห่งอาเซียน(ซีไรท์) ของประเทศไทย ประจำปีพุทธศักราช ๒๕๔๙
คำประกาศของคณะกรรมการ กล่าวไว้ว่า ความสุขของกะทิ เป็นงานศิลปะที่สร้างสรรค์องค์ประกอบอย่างหมดจดงดงาม สื่อแนวคิดซึ่งเป็นที่เข้าใจได้สำหรับคนอ่านหลากหลายไม่ว่าอยู่ในวัฒนธรรมใด เสน่ห์ของนวนิยายเรื่องนี้อยู่ที่กลวิธีการเล่าเรื่องที่ค่อย ๆ เผยปมปัญหาทีละน้อย ๆ ผ่านมุมมองของตัวละครเอก ด้วยภาษารื่นรมย์ แฝงอารมณ์ขัน สอดแทรกความเข้าใจชีวิตที่ตัวละครได้เรียนรู้ไปตามประสบการณ์ ความสะเทือนอารมณ์จะค่อย ๆ พัฒนาและดิ่งลึกในห้วงนึกคิดของผู้อ่าน นำพาให้ผู้อ่านอิ่มเอมกับรสแห่งความโศกอันเกษมที่ได้สัมผัสประสบการณ์ของชีวิตเล็ก ๆ ในโลกเล็ก ๆ ของเพื่อนมนุษย์คนหนึ่ง
กะทิที่บ้านริมคลองแม้นว่า แม่ไม่เคยสัญญาว่าจะกลับมา นำไปสู่การคลี่คลายอย่างมีกลวิธี เด็กหญิงตัวเล็ก ๆ อาศัยอยู่กับคุณตาอดีตนักกฎหมายมือหนึ่ง และคุณยายผู้มีอดีตเป็นเลขาของประธานโรงแรมระดับห้าดาว หลังจากเกษียณงานแล้วจึงตัดสินใจมาใช้ชีวิตที่บ้านริมคลองในสังคมชนบท
วิถีที่เรียบง่ายของชีวิตที่ผู้เขียนได้ถ่ายทอดงดงามเหมือนภาพวาด คุณยายจะตื่นขึ้นมาเพื่อเตรียมสำรับอาหาร ตักบาตรและใส่ปิ่นโตให้กะทิไปทานที่โรงเรียน หน้าน้ำคุณตามักพากะทิไปพายเรือเที่ยวเล่นในทุ่ง ผ่านคลองร่มครึ้ม ทุ่งกว้างสุดสายตา ทุ่งนาสีเขียวสดบัวผันที่ตาหยุดเรือถอนสายบัวไปจิ้มน้ำพริก บ่งบอกความสุขแห่งวันวัยได้มากมาย ก่อนที่จะไปถึงบ้านที่ริมทะเล ซึ่งที่นั่น ที่ซึ่งกะทิได้พบแม่ แต่พลันไม่นานแม่ก็จากกะทิไป ด้วยโรคร้าย กะทิได้พบแม่ ได้มองย้อนวันเวลา พบกันด้วยบางสิ่งช่วยเตือนความทรงจำ กะทิมีชื่อจริงว่า ณกมล พจนวิทย์ เด็กหญิงผู้เกิดมาในวันแห่งความรัก ๑๔ กุมภาพันธ์ คุณตาเป็นคนตั้งชื่อที่แปลว่า แห่งหัวใจ คุณตาชอบ ณ เณร เพราะชื่อของแม่ก็มี ณ เณร เหมือนกัน คุณแม่ชื่อ ณภัทร ที่หมายถึงแห่งความดีงาม
บ้านริมทะเล ทุกวันดวงอาทิตย์จะยังขึ้นให้เห็นบนฟ้าเหมือนเดิม ก่อนรุ่งสางเดือนเสี้ยวอยู่กลางฟ้า ทุกสิ่งเหมือนนิ่งสนิท รอรับแสงแรกของตะวันที่จะปลุกทุกสรรพสิ่งบนโลกให้ตื่นขึ้น แต่ไม่มีแม่ของกะทิรวมอยู่ด้วย (หน้า๗๔) และที่บ้านกลางเมืองที่ซึ่งกะทิได้รู้จักทุกวินาทีของแม่ ในห้องหนึ่งซึ่ง ลิ้นชักทุกตัว อัลบั้ม สมุดพกรายงานผลการเรียน ใบประกาศเกียรติคุณ โล่รางวัล งานฝีมือส่งครู ผ้าพันคอไหมพรม และกระเป๋าเดินทางที่ลุงตองเลือกให้แม่ กระเป๋าที่แม่ได้เดินทางไปทุกหนทุกแห่ง และสุดท้ายมันก็พาแม่กลับมาและที่สำคัญมันได้มาเมืองไทยพร้อมกับกะทิ
ความสุขรอบข้างคือความสุขของเราด้วย ขอพียงให้หัวใจเป็นสุข แม่เตรียมทุกอย่างไว้ให้กะทิ ด้วยรู้ว่า กะทิคืออนาคตของแม่ ในวันที่ชีวิตแม่นับถอยหลัง มีจดหมายอยู่หนึ่งฉบับ จดหมายที่แม่จ่าหน้าซองถึงพ่อของกะทิ ซึ่งอยู่ไกลแสนไกล เพียงหย่อนจดหมายลงตู้ กะทิก็จะได้พบพ่อ กะทิตัดสินใจที่จะไม่ส่งจดหมายฉบับนั้น
กะทิกลับมาบ้านริมคลองหลังเดิม บางทีชีวิตก็ไม่มีคำอธิบายจริง ๆ ก่อนนอนกะทิกราบพระ หวังตื่นแต่เช้าไปโรงเรียน ทุกอย่างเหมือนเดิม ไม่มีอะไรเปลี่ยนแปลง แล้วเสียงตะหลิวของยายก็จะปลุกให้กะทิตื่นขึ้นพบโลกใบนี้อีกครั้ง (หน้า ๑๑๘)
ความสุขของกะทิพิมพ์ครั้งแรกเมื่อ พฤศจิกายน ๒๕๔๖ เดือนมกราคม ๒๕๕๐ ได้รับการพิมพ์เป็นครั้งที่ ๓๗ นอกจากการตอบรับจากนักอ่าน รางวัลที่ได้รับ สำนักพิมพ์ต่างประเทศ ๖ แห่งได้ซื้อลิขสิทธิ์ไปถ่ายทอดเป็นภาษาของตนเอง ภาษาฝรั่งเศสโดยสำนักพิมพ์กาลิมารเยาวชน ภาษาญี่ปุ่น โดยสำนักพิมพ์โกดานว่า ภาษาอังกฤษ โดยสำนักพิมพ์อัลแลนแอนด์อันวิน (ออสเตรเลียและนิวซีแลนด์) และสำนักพิมพ์อเธเนียมบุ๊คส์ไซม่อนแอนด์ชูสเซอร์ (สหรัฐอเมริกา) ภาษาเยอรมัน โดยสำนักพิมพ์เซซิลี เดรสเลอร์ และภาษาคาตาโลเนีย โดยสำนักพิมพ์กรุยย่า
ฉบับภาษาอังกฤษซึ่งแปลโดยพรูเดนซ์ บอร์ธวิก ได้รับรางวัลที่สองจากการประกวดงานแปล John Dryden Translation Competition จัดโดยสมาคมวรรณคดีเปรียบเทียบแห่งอังกฤษ (British Comparative Literature Association) เป็นผลงานจากเอเชียชิ้นแรกที่ได้รับรางวัลจากการจัดประกวดที่เริ่มขึ้นตั้งแต่ พ.ศ.๒๕๓๘
สมาคมห้องสมุดเด็กในสหรัฐอเมริกา (The Junior Library Guild) คัดเลือก The Happiness of Kati เป็นหนังสือแนะนำให้บรรณารักษ์ทั่วประเทศ
ทุกครั้งที่มีการตัดสินรางวัลซีไรท์ มักจะมีทั้งเห็นด้วยและไม่เห็นด้วย ไม่เว้นแม้แต่ความสุขของกะทิ มีการวิพากษ์วิจารณ์ว่าเหมาะจะเป็นวรรณกรรมเยาวชนมากกว่า ก็ไม่น่าปฏิเสธว่าหนังสือเล่มนี้จะเป็นวรรณกรรมเยาวชนหรือของวัยใด แต่การที่วรรณกรรมแนวเยาวชนได้รับรางวัลซีไรท์น่าจะเป็นเรื่องน่ายินดีไม่ใช่หรือ เพราะซีไรท์เป็นพื้นที่ของรางวัลวรรณกรรมสร้างสรรค์โดยเนื้องานอยู่แล้ว
ธีระ เงินแก้ว
๑๘ เมษายน ๒๕๕๑
