“คำตอบอยู่ที่หมู่บ้าน” ใช่แล้วคำตอบอยู่ที่หมู่บ้านจริงๆ

คำถามที่เรามักได้ยินอยู่เสมอว่า.................

            ชาวบ้านจะเอาอะไรไปสู้กับกลุ่มผู้ค้า ผู้เสพยาเสพติด

            ชาวบ้านเกรงกลัวอิทธิพลของกระบวนการยาเสพติด

            ปัญหายาเสพติดต้องให้รัฐดำเนินการ

            ต้องจัดการกับผู้ผลิตผู้ค้าให้เด็ดขาด

            ผู้ผลิตผู้ค้าจับได้ให้ประหารลูกเดียว

            ..............................

            นั่นคือมุมมองต่อปัญหายาเสพติด ซึ่งก็ถูกอยู่ส่วนหนึ่ง แต่มิใช่ทั้งหมด เพราะหลายๆ กรณีก็พบแล้วว่าวิธีคิดดังกล่าว เพราะบางครั้งกระบวนการนั้นก็กลับมาสร้างปัญหาใหม่ให้กับชุมชนอีก

            หลายๆ คนเริ่มเรียนรู้กับปัญหา และค้นหาคำตอบของทางออกที่แท้จริง ที่แหวกกรอบวงล้อมความคิดเดิมๆ ออกไป

“คำตอบอยู่ที่หมู่บ้าน”ใช่แล้วคำตอบอยู่ที่หมู่บ้านจริงๆ

นี่คือจุดเปลี่ยนครั้งสำคัญ และเป็นจุดก่อเกิดของเครือข่ายป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติดจังหวัดน่าน ก่อให้เกิดการขับเคลื่อนกระบวนการชาวบ้านต้านยาเสพติดมาอย่างต่อเนื่อง และในปีนี้ก็ได้ชักชวนเครือข่ายชุมชนต่างๆ จัดงาน“มหกรรมการเรียนรู้สุขภาวะองค์รวมเครือข่ายภาคประชาชนจังหวัดน่าน”ในวันที่ ๒๖-๒๗ มีนาคม ๒๕๕๑ ที่ผ่านมา แกนนำภาครัฐ ท้องถิ่น และภาคประชาชนเข้าร่วมการเรียนรู้กว่า ๕๐๐ คน

บทเรียนจากเครือข่ายป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติด

·       ปัญหายาเสพติดเป็นเรื่องของเรา มิใช่ของรัฐเท่านั้น

·       ใช้กระบวนการจับเข่าคุยกัน ใช้ความเป็นพี่เป็นน้อง

·       ทำด้วยใจ “ใจสั่งมา”

·       วิธีการหลากหลาย

·       ประสานเป็นหนึ่งเดียวกับหน่วยงาน/องค์กรต่างๆ

·       ผู้นำ เอาจริงเอาจังมีกิจกรรมต่อเนื่อง

·       สร้างการมีส่วนร่วมทุกฝ่าย

·       ภาครัฐหนุนเสริม เป็นพี่เลี้ยง

บทเรียนจากเครือข่ายเยาวชน

•       กิจกรรมเชิงสร้างสรรค์ ใช้เวลาว่างให้เกิดประโยชน์

•       รวมกลุ่มกิจกรรมหลากหลาย

•       พัฒนาตนเอง ปรับเปลี่ยนตัวเอง

•       เก็บข้อมูล วิจัย เสียงสะท้อนมุมมองจากเด็ก

•       ผู้ใหญ่ให้โอกาสและหนุนเสริม

บทเรียนเครือข่ายสวัสดิการชุมชน

•       กองทุนที่มีอยู่เน้นการกู้ “หนี้สินซ้ำซาก”

•       อยากได้สวัสดิการ แต่ไม่อยากออม

•       ปรับวิธีคิด สร้างฝันอนาคต

•       ความโปร่งใส เชื่อมั่น ศรัทธา

•       สวัสดิการ เกิด แก่ เจ็บ ตาย

บทเรียนเครือข่ายครอบครัวเข้มแข็ง

•       พลังรักลูก คือพลังที่ยิ่งใหญ่

•       เสียงลูกมีพลัง มีความหมายต่อพ่อแม่

•       เน้นกระบวนการสร้างสายสัมพันธ์พ่อแม่ลูก

•       สร้างกิจกรรมของเด็กและครอบครัว

•       สร้างปัจจัยแวดล้อมที่ดี เช่น งดเหล้า/การพนันในงานศพ การจัดตั้งธนาคารขยะ

บทเรียนการจัดระเบียบหอพัก

•       เป็นกระบวนการคุ้มครองเด็กในหอพัก

•       ผู้ปกครองควรดูแลลูกหลานใกล้ชิด ประจำ สม่ำเสมอ

•       ปัญหาหอพักไม่สามารถแก้ด้วยกฎหมายเท่านั้น แต่ต้องแก้ด้วยชุมชน

•       เน้นประชุมสร้างความเข้าใจกับเจ้าของหอพัก สร้างการมีส่วนร่วมของชุมชน

•       นำเด็กในหอพักเข้ามาร่วมกิจกรรมของชุมชน “เป็นส่วนหนึ่งของชุมชน”

           “ความเป็นเครือข่าย” ทำให้ชุมชนได้เกิดการเรียนรู้และช่วยเหลือกันเองอย่างต่อเนื่อง และหลากหลาย โดยเน้นกระบวนการดูแลกันเอง ใช้มิติทางวัฒนธรรมเข้ามาร่วมแก้ไขปัญหา