การจัดการความรู้แก้จนเมืองนคร วันที่ 27 กุมภาพันธ์ 2549 ณ ศูนย์การศึกษานอกโรงเรียนจังหวัดนครศรีธรรมราช
ซึ่งในการเข้าร่วมประชุมในวันนี้ก็มีเป็นครูอาสาจากศูนย์การศึกษานอกโรงเรียนจังหวัดนครศรีธรรมราช ซึ่งมีผู้เข้าร่วมประชุมประมาณ 200 คน ซึ่งหนูเคเอ็ม 2 คน ก็ได้มีโอกาสเข้าร่วมประชุมด้วยในครั้งนี้ แต่ก็น่าเสียดายที่หนูเคเอ็มไปถึงก่อนเที่ยง ทำให้ไม่ได้รับฟังในช่วงเช้า แต่ก็ได้ฟังท่านจ่าจังหวัดนิดหน่อย ท่านได้พูดว่าแผนการทำงานยุคใหม่เป็นการทำงานแบบ “เอางานมาแลกเงิน” เพราะว่าเมื่อก่อนการทำงานส่วนใหญ่จะเอาเงินเป็นตัวตั้ง หรือ “เอาเงินมาแลกงาน”กิจกรรม โครงการ “การจัดการความรู้แก้จนเมืองนคร” ก็มีดังนี้
- อบรมนักจัดการความรู้ชุมชน “คุณอำนวยตำบล” ตำบลละ 3 คน/ ตำบล
- อบรมคุณเอื้อจังหวัด คุณเอื้ออำเภอ คุณเอื้อตำบล ซึ่งเราจะเริ่มเวทีวันที่ 7 มี.ค. 49 มีผู้เข้าร่วมประชุมจำนวน 1,250 คน ณ เทศบาลนครศรีธรรมราช
- อบรมคุณกิจ
- ประชุมคณะกรรมการสนับสนุนทางวิชาการ
- จุดประกาย/อำนวยความสะดวก (แกนนำหมู่บ้าน 8 คน)
- คุณอำนวยตำบล
- การสัมมนาคุณเอื้อจังหวัด
- ติดตามประเมินผล (กศน. เป็นเจ้าภาพหลัก)
ซึ่งก็เป็นกิจกรรมที่จะดำเนินต่อไป ด้วยความร่วมมือร่วมใจจากทุกคน
ประเด็นประชุมในช่วงบ่าย ซึ่งได้รับเกียรติจาก อ.ธีรัฒน์ เป็นวิทยากร
ประเด็นที่จะพูดในวันนี้ก็มี 4 ประเด็นด้วยกันคือ
- กระบวนการ/องค์ประกอบการจัดการความรู้
- ข้อมูลการพัฒนาการเรียนรู้
- เครื่องมือ/การสรุปข้อมูลชุมชน
- การวิเคราะห์ข้อมูลชุมชน
กระบวนการทำงานของโครงการครั้งนี้
- ค้นหาคณะทำงาน แกนนำหมู่บ้านละ 8 คน
- ปรับวิธีคิด กระบวนการ แนวทางในการทำงาน
- การเรียนรู้เพื่อให้รู้จักตัวเอง/จัดทำข้อมูล
- เรียนรู้เพื่อรู้จักโลก และสังคมสิ่งแวดล้อมภายนอก
- กำหนดทิศทางการพัฒนาตัวเอง
องค์ประกอบในการสร้างความเข็มแข็งชุมชน
- หมู่บ้าน (400 หมู่บ้าน)
- คน (คนในชุมชน/นอกชุมชน แกนนำหมู่บ้านละ 8 คน)
- เวทีการเรียนรู้ (ในหมู่บ้านและนอกหมู่บ้าน)
- ข้อมูล (สำรวจ บันทึก รวบรวม สรุป วิเคราะห์)
- เครื่องมือ วิธีการ กระบวนการทำงาน
- ทาง/ทางเลือกของชุมชนในการพัฒนา
การพัฒนาแก้ปัญหาความยากจนบนฐานความรู้
- ข้อมูล สภาพความเป็นจริงที่เป็นปัจจุบันของชุมชน
- ข่าวสาร ความเป็นจริงและสังคมโลกด้านเศรษฐกิจสังคม การเมือง
- ความรู้ ความรู้และภูมิปัญญาของชุมชน ความรู้สากล เทคโนโลยี ในการแก้ปัญหา
กระบวนการเรียนรู้ของชุมชน
- รู้พื้นฐาน รู้พัฒนาการของชุมชน
- รู้ปัญหา รู้สาเหตุแห่งปัญหา
- รู้ศักยภาพของชุมชน (คน ความรู้ ทรัพยากร ผลผลิต องค์กรชุมชน)
- รู้ปัจจัยภายนอกที่เข้ามากระทบ
- รู้โครงสร้างสังคมที่มีอิทธิพลต่อชุมชน การเมือง และเศรษฐกิจ
- รู้คุณค่า รับคุณค่าใหม่
- รู้ทางเลือกใหม่ (วิธีคิด วิธีปฏิบัติ วิธีให้คุณค่า)
รู้จักตนเอง รู้ทิศทางชุมชน รู้จักโลก
ทุนชุมชน/หมู่บ้าน
- ทุนธรรมชาติ (ความหลากหลายทางชีวภาพ ทรัพยากรดิน น้ำ ป่า พืช สัตว์)
- ทุนวัฒนธรรม (ความรู้ ภูมิปัญญา)
- ทุนทางสังคม (กฎเกณฑ์ที่ร้อยรัดผู้คนให้เป็นชุมชนเป็นพี่เป็นน้องไว้ใจกัน)
- ทุนโภคทรัพย์ (ทุนสะสม ผลผลิต สร้างสรรค์พัฒนา)
วงจรหนี้สินของเกษตรกรคนรากหญ้า เป็นแบบวัวพันหลัก ก็คือมีหนี้สินทุกอย่างที่เข้ามา เช่น เป็นหนี้ ธกส. ธ.ออมสิน ธ.พาณิชย์ ออมทรัพย์ สหกรณ์ พอช. กองทุนฟื้นฟู กขคจ. หมู่บ้าน 1 ล้าน หมู่ละ 1 แสน ซึ่งส่งผลทำให้คุณภาพชีวิตลดลง หนี้สินเพิ่มพูนมากขึ้น
