ภัยร้ายคลอสติเดียม โบทูลินัม
“อาหารปลอดภัย” คือ นโยบายของรัฐบาลรักษาการอยู่ในปัจจุบัน ซึ่งรณรงค์ควบคู่ไปกับการออกกำลังกาย เพื่อสร้างเสริมสุขภาพที่ดีให้กับประชาชน “การสร้างความปลอดภัยในอาหาร” (Food Safety) ของกระทรวงสาธารณสุข เน้นควบคุมเรื่องคุณภาพอาหารและความปลอดภัยจากสารเคมี เพื่อยกระดับมาตรฐานอาหารไทย ซึ่งเป้าหมายของความปลอดภัยด้านอาหารมีจุดเน้นที่อาหารสด อาหารแปรรูป อาหารปรุงจำหน่าย โดยมีมาตรการในการตรวจสอบอาหารสดในตลาดสดและในซูเปอร์มาร์เก็ต การตรวจสอบเครื่องหมาย อย. บนฉลากผลิตภัณฑ์ อาหารแปรรูป ณ สถานที่จำหน่าย สถานที่ผลิตอาหารแปรรูปมีหลักเกณฑ์และวิธีการที่ดีในการผลิต การพัฒนามาตรฐานด้านสุขลักษณะของร้านอาหารและแผงลอยจำหน่ายอาหาร ฯลฯ
นอกจากผู้บริโภคทั้งหลายจะถูกยั่วยุด้วยภาพยนตร์โฆษณาที่สร้างภาพอันไม่เป็นจริงเกี่ยวกับอาหาร ซึ่งทำให้พวกเขาหลงเชื่อไปบริโภคอาหารที่ไม่ค่อยมีคุณค่าทางโภชนาการ ส่งผลให้มีปัญหาด้านสุขภาพแล้ว “ความเคยชิน” ของผู้บริโภคหรือผู้รับประทานเอง ก็เป็นอีกส่วนหนึ่ง ซึ่งยังไม่มีทางฝ่ายรัฐบาลเข้าไปให้ความรู้ที่ถูกต้องทางด้านสาธาณสุขอย่างทั่วถึง ไม่ว่าจะเป็นในช่วงฤดูร้อนหรือในช่วงฤดูไหนๆ ก็ตาม จึงเป็นเหตุให้เกิดข่าวคราวเกี่ยวกับด้านอาหารเป็นพิษขึ้นมาบ่อยๆ เรื่องสารพิษที่ได้รับจากหน่อไม้อัดปี๊บไม่ใช่เรื่องใหม่ที่เพิ่งเคยเกิดขึ้น แต่กลายเป็นอีกหนึ่งกรณีตัวอย่างที่เห็นได้ชัดเจนที่สุด
ภัยร้ายในอาหารที่ส่งผลกระทบต่อร่างกายผู้บริโภคนั้น มีปรากฏให้เห็นเป็นข่าวเป็นระยะๆ แต่ที่ดูจะรุนแรงและสร้างความฮือฮามากที่สุด ก็เนื่องเพราะผู้ได้รับผลกระทบคือประชาชนกว่าร้อยคนใน จ.น่าน ที่ล้มป่วยลงหลังจากการรับประทานหน่อไม้อัดปี๊บที่มีเชื้อโบทูลินัม อันนับว่าเป็นหนึ่งในอาวุธชีวภาพที่ถูกใช้ในการทำสงคราม ศูนย์ควบคุมโรคของสหรัฐอเมริกา (ซีดีซี) จึงได้ส่งเจ้าหน้าที่เข้ามาร่วมตรวจสอบ
เชื้อโบทูลินัม เป็นเชื้อแบคทีเรีย ซึ่งมีชื่อเต็มว่า “คลอสติเดียม โบทูลินัม” (Clostidium botulinum) ซึ่งมีพิษร้ายแรงมาก หากผู้ป่วยได้รับการรักษาไม่ทันกาลก็อาจเสียชีวิตได้ภายใน 24 ชั่วโมงเลยทีเดียว โดยปกติเชื้อแบคทีเรียดังกล่าวพบในอาหารกระป๋อง โดยเฉพาะชนิดที่มีสภาพเป็นกรด หรือในอาหารหมักดองต่างๆ โดยเชื้อแบคทีเรียชนิดนี้หลังจากรับประทานเข้าไปประมาณ 8-36 ชั่วโมง จะมีอาการคลื่นไส้ อาเจียน วิงเวียน ปากแห้ง คอแห้ง เจ็บในลำคอ ปวดบิดในท้อง ท้องเดิน ในรายที่เป็นมากพิษของเชื้อคลอสติเดียม โบทูลินัม จะทำลายระบบประสาท ทำให้สายตาพร่ามัว มองเห็นภาพซ้อน กลืนน้ำลายไม่ได้ น้ำลายฟูมปาก พูดจาอ้อแอ้ อ่อนแรง หายใจขัด กล้ามเนื้อช่วยหายใจเป็นอัมพาต หากรักษาไม่ทันอาจตายภายใน 24 ชั่วโมง
การรักษาพิษของเชื้อทำโดยการฉีดเซรุ่มแก้พิษอย่างที่เราเห็นในข่าวว่า ต้องขอความช่วยเหลือโดยมีการขนมาจากต่างประเทศทีเดียว
หลังจากเกิดเหตุมหกรรมโบทูลินัม ที่มีผู้ป่วยซึ่งเสี่ยงต่อการเสียชีวิตภายใน 24 ชั่วโมงเป็นจำนวนหลักร้อยดังกล่าว
วิธีการป้องกันพิษจากเชื้อโบทูลินัมในอาหารกระป๋อง ผู้บริโภคสามารถป้องกันตัวเองก่อนที่จะได้รับสารพิษ โดยเริ่มจากการตรวจดูสภาพภายนอกของภาชนะบรรจุก่อน เช่น การผลิตได้มาตรฐานหรือไม่ มีการรับรองที่เชื่อถือได้หรือไม่ ดูวันเดือนปีที่ผลิต และวันหมดอายุว่าเก่าเกินไปหรือไม่ หากกระป๋องบุบหรือมีสนิมหรือใช้มือกดฝากระป๋องแล้วยุบ ก็ไม่ควรซื้อมาบริโภค และเพื่อให้มั่นใจในความปลอดภัยยิ่งขึ้น ก่อนนำมาบริโภคควรทำให้สุกโดยต้มให้เดือดนานประมาณ 10 นาที
