วันเน่าทุกบ้านเตรียมดาข้าวของเครื่องสักการะในปี๋ใหม่

วันสังขานต์ล่องล่วงเลยไปแล้วเลยเที่ยงคืน  ผู้คนต่างออกไปตลาดหาซื้อข้าวของ  เครื่องสักการะ ตุง ช่อ เสื้อผ้าใหม่   บรรยากาศในตลาดช่วงนี้เต็มไปด้วยผู้คนมากมายจนหมั้วหูหมั้วตา  ผิดปกติกว่าบรรยากาศตลอดปีที่ผ่านมา  แม่ค้าผู้คนต่างนำเอาสิ่งของ สินค้าที่มีอยู่ไม่ว่าผักเซียงดา  ผักขี้ขวง  ข้าวควบ(ข้าวเกรียบว่าว)ข้าวแต๋น   มะปรางใส่ซองสานด้วยไม้ไผ่    บางคนเอาดอกไม้ที่เป็นมงคลประจำปีมาขาย  ตลอดจนข้าวตอก  ดอกไม้น้ำขมิ้นส้มป่อยถึงวันรุ่งขึ้นพระอาทิตย์ส่องแสงบอกว่าเป็นวันเนาว์หมายถึงการอยู่ในบ้านกับญาติพี่น้องครอบครัว ผู้ที่อยู่ห่างไกลก็กลับมาบ้านในวันนี้ถือเป็นวันแห่งครอบครัวร่วมกันทำอาหาร แกงฮินเล  แก๋งวุ้นเส้น  ห่อหนึ้ง      แป๋งข้าวหนมจ้อก(ขนมเทียน)  บางบ้านก็จะนำเอาเหล้าตราหญ้าเมืองวาย(เหล้าทำเองที่เตรียมหมักดองไว้ในพงหญ้าเมืองวายหรือหญ้าสาบเสือ)เปิดโอ่งมาเลี้ยงกัน  บางคนทำข้าวหวานหรือข้าวหมากมาเลี้ยงดูกันอย่างสนุกสนาน ส่วนผู้ชายทำหน้าที่ตัดไม้ทำด้ามตุง  โดยเฉพาะก้านต้นเขือง(เต่าร้าง) นิยมเอามาทำเป็นด้ามตุง ผูกตุงไส้หมู  ตุงสิบสองราศีหรือตุงตั๋วเปิ้งกับด้าม เวลาเดินหรือปักเจดีย์ทรายตุงปลิวลมพริ้วสวยงามสร้างบรรยากาศดีนักแล   

*ในวันเน่าผู้คนต่างร่วมกันเตรียมข้าวของอย่างเป็นสุข ไม่ด่าว่า  ไม่มีอารมณ์โกรธ  เพราะถือว่าวันนี้เป็นวันเน่า หากด่าทอ  มีอารมณ์โกรธ ถือว่าปากจะเน่า  (ด้วยถือเอาเสียงเนาว์คล้ายเสียงว่าเน่า)เมื่อถึงเวลาตอนเย็นผู้คนต่างพากันเอาน้ำคุ(ถังน้ำ)หรือขันน้ำ หรือภาชนะที่มีอยู่ขนทรายจากแม่น้ำไปสร้างเจดีย์ทรายในวัดใกล้บ้าน ในเวลาที่ลงแม่น้ำนี่เองต่างพากันรดน้ำกันเย็นฉ่ำไม่ว่าเด็กผู้ใหญ่ ไม่มีการดหัว  ไม่มีการสาดน้ำ   แต่รดที่ตัวเปียกปอนพร้อมกับขนทรายเข้าสู่วัดเพื่อชดใช้หนี้รอบปีที่ผ่านมาเมื่อเข้าวัดทำให้เม็ดทรายติดเท้าออกมาทำให้เป็นบาป ครั้นถึงปีใหม่ก็พากันขนทรายเข้าวัดทดแทน  พากันกวาดข่วง(ลาน)ไม้สะหรี(ต้นโพธิ์)   ทำความสะอาดพระเจดีย์ของวัดให้สะอาด

*เจดีย์ทรายในวัดสร้างโดยการนำไม้ไผ่มาจักเส้นตอกใหญ่สานเป็นวงกลมใหญ่เล็กซ้อนกันขึ้นไปคล้ายเจดีย์ผู้คนนำทรายเทลงในวงกลมไม้ไผ่จนเต็มด้วยเหตุนี้เองจึงเรียกว่า เจดีย์ทรายเมื่อขนทรายเข้าวัดเสร็จต่างก็พากันกลับบ้าน ผู้ที่เคยอยู่ไกลก็ถือโอกาสเมื่อกลับมาบ้านครั้งนี้อาจไปเที่ยวบ้านใกล้เคียง เสวนาสารทุกข์สุขดิบดวดเหล้าน้ำขาวตราหญ้าเมืองวายนั่นแหละเด็ดนัก  บางคนเอาน้ำส่า(ส่าเหล้าหมัก)มาทำน้ำส่ายำแกล้มก้วยไต้ดิบ(กล้วยน้ำว้าดิบ) จนเวลาล่วงเข้าคืน บางคนก็หลับลงกับที่ใกล้ๆวงเลี้ยงนั่นเอง..ม่วน

*ในปีนี้ปีหนูพุทธศักราช  2551  จุลศักราช  1369   วันเน่าตรงกับวันจันทร์ที่  14  เมษายน  เดือน  7  (เดือน 9  ภาคกลาง)ขึ้น  9  ค่ำ  ห้ามผิดเถียง  ทะเลาะวิวาท  จักเป็นเสนียดตลอดปี   ในบางปี  หากเวลาเคลื่อน  อาจมีวันเน่าสองวัน  แล้วแต่เวลาที่คำนวณได้หรือทางโหราจารย์กำหนด

*ยัง......วันนี้ก็ยังไม่มีการดำหัวผู้ใหญ่เพราะแสงพระอาทิตย์ยังไม่ผ่านเส้นราศีกำหนด