การประเมินเพื่อการพัฒนา

ชื่อเรื่องวิจัย     การประเมินโครงการโรงเรียนส่งเสริมสุขภาพโรงเรียนบ้านถนนใหญ่

                           สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษานครศรีธรรมราช เขต 1

ชื่อผู้วิจัย          เจริญ  นะนุ่น

                           ผู้อำนวยการโรงบ้านถนนใหญ่               

ปีที่ทำการวิจัย  2550

 

                  การประเมินครั้งนี้       มีจุดมุ่งหมายเพื่อประเมินโครงการโรงเรียนส่งเสริมสุขภาพโรงเรียนบ้านถนนใหญ่    สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษานครศรีธรรมราช เขต 1    โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินสภาวะแวดล้อม   ปัจจัยเบื้องต้น   กระบวนการ  และผลผลิต    ประชากรที่ใช้ในการประเมินเป็น   ครู   นักเรียนช่วงชั้นที่ 2    และผู้ปกครองโรงเรียนบ้านถนนใหญ่เครื่องมือที่ใช้ในการประเมินแบบสอบถาม    วิเคราะห์ข้อมูลโดยคำนวณหาค่าเฉลี่ย    ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน  ผลการประเมิน

                        1.  ผลการประเมินด้านสภาวะแวดล้อมของโครงการ

                             โครงการมีความสอดคล้องกับความต้องการของผู้เรียนและผู้มีส่วนเกี่ยวข้องมีความสอดคล้องกับการแก้ปัญหาในด้านการพัฒนาคุณภาพการศึกษาที่มีอยู่   มีวัตถุประสงค์ของโครงการสอดคล้องกับจุดมุ่งหมายของหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน        มีความเป็นไปได้ในทางปฏิบัติและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องให้การสนับสนุนผ่านเกณฑ์  กล่าวคือ  ผลการประเมินอยู่ในระดับดี

                        2.  ผลการประเมินด้านปัจจัยเบื้องต้นของโครงการ

                             การดำเนินงานตามโครงการโรงเรียนส่งเสริมสุขภาพโรงเรียนบ้านถนนใหญ่  คณะกรรมการปฏิบัติตามภารกิจที่รับผิดชอบและเกี่ยวข้อง    จึงมีความภาคภูมิใจที่จะให้ความร่วมมือในการดำเนินงานโดยแบ่งหน้าที่ความรับผิดชอบ      โรงเรียนมีความพร้อมที่จะพัฒนาโดยกำหนดนโยบายที่ชัดเจนเป็นลายลักษณ์อักษร      มีการวิเคราะห์ปัญหาก่อนการจัดทำแผนปฏิบัติราชการประจำปี/โครงการเพื่อนำไปสู่การปฏิบัติ     โรงเรียนมีการพัฒนาบุคลากรที่เป็นแกนนำโดยการให้ไปอบรมในด้านบทบาทหน้าที่     ด้านการสนับสนุนจากชุมชนและผู้ที่เกี่ยวข้อง    พบว่าผู้นำชุมชนและองค์กรการปกครองส่วนท้องถิ่น(องค์การบริหารส่วนตำบลท่าซัก)     ให้การสนับสนุนกิจกรรมส่งเสริมสุขภาพในระดับดี       กิจกรรมส่งเสริมสุขภาพที่ประชาชนมีส่วนร่วมได้แก่     การออกกำลังกายแอโรบิคมโนราห์     การออกกำลังกาย    กิจกรรมรักษ์คลองท่าซัก    กิจกรรมอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม (ปลูกป่าชายเลน)    กีฬาต้านเสพติดท่าซักคัพ   ฟุตบอลประชาชนและฟุตซอลนักเรียน  ทุนอาหารกลางวันนักเรียนทุกคนได้รับประทานอาหารกลางวันที่มีคุณค่าทางโภชนาการ   ตลอดถึงอาหารเสริมต่างๆ  โรงเรียนได้รับเงินทุนสนับสนุนการดำเนินงานตามโครงการ     แผนงานโครงการของโรงเรียนสอดคล้องกับสภาพปัญหาและความต้องพื้นฐาน     ด้านการวางแผนและการควบคุมการดำเนินงานพบว่า  โครงการและกลุ่มกิจกรรมส่งเสริมสุขภาพเกิดจากการร่วมคิดร่วมทำของคณะครูและคณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน    กิจกรรมสอดคล้องกับสภาพปัญหาของโรงเรียนและผู้รับผิดชอบในแต่ละกิจกรรมได้ปฏิบัติตามบทบาทหน้าที่  โดยได้มีส่วนร่วมในการวิเคราะห์ปัญหาและจัดแนวทางแก้ไข    รองลงมาคือร่วมจัดทำแผนงาน/โครงการและร่วมกิจกรรม    โรงเรียนมีกิจกรรมอาสาสาธารณสุขอย่างต่อเนื่องและได้นำกิจกรรมส่งเสริมสุขภาพมาบูรณาการในการเรียนการสอน  ภูมิปัญญาท้องถิ่นมีส่วนร่วมในการจัดกิจกรรมอย่างต่อเนื่องและให้ความร่วมมืออย่างต่อเนื่อง  มีการติดตามกำกับการดำเนินงานอย่างต่อเนื่องและนำผลการนิเทศไปใช้ในการพัฒนางาน

                        ด้านเงินทุนเพื่อการสนับสนุนการดำเนินงาน   พบว่าทั้งในด้านงบประมาณสนับสนุนอุปกรณ์เวชภัณฑ์    เอกสาร  สื่อ     ได้รับการสนับสนุนจากโรงเรียน  ยาและเวชภัณฑ์จากสถานีอนามัยนาวงบางส่วน งบประมาณจากองค์การบริหารส่วนตำบลท่าซัก   ได้แก่อาหารกลางวัน      ซ่อมแซมส้วม     ถมสนามฟุตบอล      จัดสร้างลานกีฬาอเนกประสงค์      แต่ไม่ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจากชุมชน 

                        3.  ผลการประเมินด้านกระบวนการของโครงการ

                                การประเมินด้านกระบวนการของโครงการโรงเรียนส่งเสริมสุขภาพ    โรงเรียนบ้านถนนใหญ่     ผู้ประเมินพบว่า  กระบวนการดำเนินงานมีระบบและมีขั้นตอนที่ชัดเจน   เริ่มต้นจากการที่โรงเรียนกำหนดนโยบายที่ชัดเจนและเป็นลายลักษณ์อักษร  มีโครงการ/กิจกรรม  รองรับนโยบายและได้ดำเนินการครอบคลุมพัฒนาทั้งตัวบุคคลและสิ่งแวดล้อมที่เอื้อต่อการส่งเสริมสุขภาพมีกิจกรรมต่างๆ   ที่พัฒนาสิ่งแวดล้อมภายในโรงเรียนที่เอื้อต่อการส่งเสริมสุขภาพ  และเอื้อต่อการเรียนรู้   โดยทุกกิจกรรมนักเรียนมีส่วนร่วมและมีความพึงพอใจที่จะดำเนินกิจกรรมต่อไป  ครูได้นำกิจกรรมส่งเสริมสุขภาพสู่การเรียนการสอน    โดยนักเรียนทำโครงงาน      นอกจากนี้โรงเรียนยังมีกิจกรรมที่ส่งเสริมสุขภาพของนักเรียนและชุมชนเป็นโครงการที่ทำต่อเนื่องตลอดปี     ด้านการปรับระบบบริการสาธารณสุขภายในโรงเรียน พบว่าครูประจำชั้นและผู้นำนักเรียนได้ตรวจสุขภาพนักเรียนทุกวันโรงเรียนมีห้องพยาบาลและห้องสุขาที่สะอาด     มีการส่งต่อผู้ป่วยไปยังสถานีอนามัยและโรงพยาบาลมีการให้ข้อมูลข่าวสารด้านสุขภาพแก่นักเรียน     โดยแจ้งหน้าเสาธง    พบทุกเที่ยงวันก่อนเข้าห้องเรียน    ประชุมสุดสัปดาห์   แผ่นปลิว    แผ่นพับ    การติดป้ายนิเทศให้ความรู้จากการสนทนากับนักเรียนปรากฏว่านักเรียนปรับเปลี่ยนพฤติกรรมด้านการรักษาสุขภาพอนามัยของส่วนตน   และส่วนรวมไปในทางที่ดีขึ้นและนำไปใช้ในครอบครัวและในชีวิตประจำวัน          จากการที่โรงเรียนดำเนินโครงการโรงเรียนส่งเสริมสุขภาพปรากฏว่าโรงเรียนมีความสะอาดและเป็นระเบียบเรียบร้อยมีการเพิ่มการบริการด้านสุขภาพมากขึ้น     แต่ยังมีนักเรียนบางส่วนที่ยังไม่ไห้ความร่วมมือและขาดจิตสำนึกที่ดี   ซึ่งโรงเรียนพยายามแก้ไขกิจกรรมต่างๆ     ด้านส่งเสริมสุขภาพจะมีนักเรียนรับช่วงในการเป็นผู้นำต่อกันไปในแต่ละปี    ซึ่งเป็นกิจกรรมที่มุ้งเน้นให้นักเรียนมีพฤติกรรมสุขอนามัยที่ดีและเป็นกิจกรรมที่มีความต่อเนื่องและยั่งยืน

                        4.  ผลการประเมินด้านผลผลิตของโครงการ

                             4.1  ผลการประเมินด้านผลผลิตของโครงการ    สำหรับครู    พบว่าการประเมินด้านผลผลิตโดยภาพรวมผ่านเกณฑ์      กล่าวคือโดยภาพรวมผลการประเมินด้านผลผลิตสำหรับครูอยู่ในระดับมาก  เมื่อพิจารณาพบว่า    มีกิจกรรมพัฒนาครูอนามัยให้เป็นแบบอย่างแก่ผู้อื่นและเป็นที่ยอมรับโดยทั่วไป  มีการรับจ่ายงบประมาณตรงตามเงื่อนไขและความต้องการ    มีการประเมินการใช้งบประมาณตามแผน    มีเครือข่ายความร่วมมือระหว่าง   บุคคล  หน่วยงานและองค์กรส่วนท้องถิ่น  มีการวางแผนร่วมกันระหว่างครูและผู้บริหารโรงเรียน  และมีการวางแผนการนิเทศ  ประเมิน ติดตามกำกับ     ผลการประเมินผ่านเกณฑ์     ส่วนรายการสนับสนุนส่งเสริมให้บุคลากรรับผิดชอบโครงการโรงเรียนส่งเสริมสุขภาพเผยแพร่ข้อมูลข่าวสารและมีการวางแผนป้องกันภัยพิบัติ   ผลงานมีการพัฒนาครูอนามัยอย่างหลากหลายและต่อเนื่อง      พัฒนาให้สอดคล้องกับปัญหาและความต้องการในสถานการณ์ปัจจุบัน  มีการให้บริการและประชาสัมพันธ์ข้อมูลข่าวสาร  มีการบันทึกการประเมินผลทุกครั้ง     มีการป้อนข้อมูลย้อนกลับแก่ผู้รับการประเมิน   และมีการนำผลการประเมินไปปรับปรุงพัฒนาการส่งเสริมสุขภาพของผู้เรียนอย่างต่อเนื่อง

                        4.2   ผลการประเมินด้านผลผลิตของโครงการ  สำหรับนักเรียน    พบว่าการประเมินด้านผลผลิตโดยภาพรวมผ่านเกณฑ์ทั้งหมด  กล่าวคือ  โดยภาพรวมผลการประเมินด้านผลผลิตสำหรับนักเรียนอยู่ในระดับมาก  เมื่อพิจารณาเป็นรายข้อพบว่า  นักเรียนได้รับโภชนาการอาหารเสริมต่างๆ  เช่น  นม  นมถั่วเหลือง  ส่วนรายการรักเรียนได้รับความช่วยเหลือจากโรงเรียนเมื่อมีปัญหาด้านสุขภาพ   นักเรียนได้รับประทานอาหารกลางวันและมีคุณค่าทางโภชนาการครบถ้วนเป็นประจำทุกวัน  นักเรียนมีความรู้ความเข้าใจตามสุขบัญญัติแห่งชาติ  10  ประการ  มีความรู้ในเลือกรับประทานอาหารที่มีคุณค่าถูกหลักโภชนาการและความปลอดภัย  นักเรียนได้รับการฝึกทักษะในเรื่องการป้องกันอุบัติเหตุจากครูและเจ้าหน้าที่สาธารณสุข  นักเรียนได้รับได้รับการฝึกทักษะในเรื่องการจัดการกับความเครียด  จากครูหรือเจ้าหน้าที่สาธารณสุข     นักเรียนได้รับการฝึกทักษะในการดูแลตนเองให้ปลอดภัยจากการถูกล่วงละเมิดทางเพศหรือมีเพศสัมพันธ์ก่อนวัยอันสมควรจากครูหรือเจ้าหน้าที่สาธารณสุข    นักเรียนได้รับการดูแลรักษาพยาบาลจากครูอนามัยครูประจำชั้นเมื่อเจ็บป่วย     นักเรียนมีความรู้เกี่ยวกับโทษของบุหรี่    เหล้า    สารเสพติด    หรือการพนัน     สามารถดูแลตนเองเบื้องต้นได้เมื่อเกิดอาการไม่สบาย  เข้าร่วมกิจกรรมกับทางโรงเรียนเสมอ  นักเรียนได้รับข้อมูลข่าวสารที่ทันสมัยเกี่ยวกับการดูแลส่งเสริมสุขภาพ    นักเรียนได้รับการตรวจสุขภาพประจำปีจากเจ้าหน้าที่สาธารณสุขหรือครูอนามัย  ครูรับฟังปัญหาและความคิดเห็นของนักเรียน  นักเรียนมีความพึงพอใจกับสภาพแวดล้อมทั่วๆไป  ของโรงเรียนส่งเสริมสุขภาพ  นักเรียนสามารถหายารับประทานเองได้อย่างถูกต้อง      เมื่อนักเรียนเกิดการเจ็บป่วยเกินขอบเขตการบริการของห้องพยาบาลได้รับการส่งต่อไปยังสถานีอนามัยนาวง  หรือโรงพยาบาลมหาราชนครศรีธรรมราช  เพื่อรักษาต่อไป  นักเรียนได้รับการส่งเสริมการออกกำลังกาย    กีฬา    นันทนาการในโรงเรียน  นักเรียนได้รับการทดสอบสมรรถภาพทางร่างกายอย่างน้อยปีละ  1  ครั้ง    นักเรียนมีความรู้ความเข้าใจและให้การสนับสนุนในการส่งเสริมสุขภาพผ่านเกณฑ์

                        4.3    ผลการประเมินด้านผลผลิตของโครงการ    สำหรับผู้ปกครองนักเรียน    พบว่าการประเมินด้านผลผลิตโดยภาพรวมผ่านเกณฑ์ทั้งหมด      กล่าวคือ    โดยภาพรวมผลการประเมินด้านผลผลิตกล่าวคือโดยภาพรวมผลการประเมินด้านผลผลิตสำหรับนักเรียนอยู่ในระดับมาก   เมื่อพิจารณาเป็นรายข้อพบว่า     ผู้ปกครองได้มีส่วนร่วมในการสนับสนุนการจัดและพัฒนาการศึกษาในด้านการส่งเสริมสุขภาพให้กับบุตรหลานส่งเสริมสนับสนุนให้มีการนำเจ้าหน้าที่สาธารณสุขมาอบรมเพื่อการพัฒนาความรู้ความสามารถด้านสุขภาพ  โดยการอนุญาตให้นักเรียนฉีดวัคซีนป้องกันโรคหรืออนุญาตให้เจ้าหน้าที่สาธารณสุขบริการด้านทันตกรรม          ส่งเสริมสนับสนุนให้มีการเรียนรู้ด้านสุขภาพ      มีส่วนร่วมในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ด้านสุขภาพตลอดจนการประเมินผล     เพื่อร่วมมือกับทางโรงเรียนพัฒนาผู้เรียน  มีส่วนร่วมในการจัดสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการจัดการเรียนรู้ด้านสุขภาพของผู้เรียน  และมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการส่งเสริมสุขภาพของนักเรียนอยู่ในระดับดี