แนวทฤษฎีสมัยใหม่ (Modern Theory)
ผู้เสนอแนวความคิดนี้คือ บัลด์ริด์จ (Baldrige) ซึ่งกล่าวว่า ทฤษฎีที่อธิบายอิทธิพลของการเรียนต่อและความคาดหวังทางการศึกษามีหลายทฤษฎีด้วยกันคือ
1) ทฤษฎีแบบอย่าง (Modeling Theory) คือ การที่เด็กนักเรียนนำตัวแบบมากำหนดเป็นแนวทางดำเนินชีวิตของตนเอง เช่น นักเรียนเอาแบบอย่างของผู้ปกครองจบการศึกษาระดับปริญญาตรี อย่างน้อยความคาดหวังทางการศึกษาของเขาจะเทียบเท่าผู้ปกครอง คือจบปริญญาตรีด้วย สอดคล้องกับผลการวิจัยจำนวนมากที่พบว่า ผู้ปกครองที่มีระดับการศึกษาสูงจะมีแนวโน้มกระตุ้นให้นักเรียนผู้เป็นบุตรมีความคาดหวังทางการศึกษาสูงตามไปด้วย
2) ทฤษฎีแห่งโอกาส (Opportunity Theory) หมายถึงการที่นักเรียนจะบรรลุความสำเร็จทางการศึกษาได้นั้นนอกจากจะต้องมีความสามารถของตนเองแล้ว จะต้องมีโอกาสที่ดีอีกด้วย เช่น นักเรียนจากครอบครัวที่มีฐานะทางเศรษฐกิจสูง และอาศัยอยู่ในเมืองใหญ่ๆ จะมีการศึกษาต่อมาก เพราะในเมืองมีสถาบันทางการศึกษามากกว่า ทำให้เกิดแรงกระตุ้นในการเลือกศึกษาต่อ อีกทั้ง ยังมีฐานะเพียงพอที่จะใช้จ่ายในการศึกษา
3) ทฤษฎีความสามารถ (Ability Theory) หมายถึง นักเรียนที่มีความสามารถสูง ขยันและเฉลียวฉลาด จะมีแนวโน้มในการเรียนต่อมากขึ้น และมีความคาดหวังทางการศึกษาสูงกว่านักเรียนที่มีผลการเรียนต่ำ
