เรื่องที่ 1.1 ความหมายของคําที่เกี่ยวข้องกับสารสนเทศสถานศึกษา
ในการจัดทําสารสนเทศสถานศึกษาจะพบวามีคําที่เกี่ยวของ ซึ่งอาจจะทําใหเกิด
ความสับสนและเขาใจความหมายคลาดเคลื่อนได จึงควรทําความเขาใจกับนิยามของคํา
เหลานั้น ดังนี้
ขอมูล (Data) หมายถึง ขอเท็จจริงตาง ๆ ที่ไดจากการรวบรวม เรื่องราว ขาว
สารที่มีอยู เหตุการณที่เกิดขึ้นแลว หรือกําลังจะเกิดขึ้น โดยขอเท็จจริงเหลานั้นเปนสิ่งที่
เก็บรวบรวมมาโดยยังไมผานการประมวลผลหรือการวิเคราะหจัดทํา เปนขอเท็จจริงที่
นําเสนอเปนจํานวน ปริมาณ หรือ เปนขาวสารที่ไดจากเอกสารตาง ๆ เชน รายงาน
ระเบียบ หรือแผนงาน เปนตน
สารสนเทศ (Information) หมายถึง ขอมูลที่ไดผานการวิเคราะห หรือการ
ประมวลผลจนเปนรูปแบบที่มีความหมาย ซึ่งจะใชเปนขออางอิงหรือใชในการตัดสินใจ
ได
ตัวอยาง
ขอมูล
: สถิติการใหบริการแนะแนวแกผูเรียนในแตละป
สารสนเทศ : สภาพการจัดบริการแนะแนว
ระบบสารสนเทศ (Information System) หมายถึง กระบวนการดําเนินงาน
เพื่อใหไดมาซึ่งสารสนเทศ โดยการเก็บรวบรวมขอมูล แลวนําไปประมวลผลหรือ
วิเคราะหดวยวิธีการตาง ๆ และจัดเก็บใหเปนหมวดหมูอยางเปนระบบ เพื่อสะดวกตอ
การคนหา การนําไปใชและการปรับปรุงใหสอดคลองกับการเปลี่ยนแปลงตาง ๆ
สารสนเทศสถานศึกษา หมายถึง ขอมูลสารสนเทศของสถานศึกษา ที่ไดจาก
การเก็บรวบรวมขอมูลตาง ๆ จากสถานศึกษา ชุมชน หรือแหลงขอมูลอื่น ๆ แลวนํามา
ผานขั้นตอนการประมวลผล เพื่อใหเปนรูปแบบที่สามารถใชเปนขออางอิงได และเพื่อ
ใหสะดวกถูกตองและรวดเร็วตอการคนหา จึงตองทําระบบการจัดเก็บไวใหสอดคลอง
กับความพรอมของสถานศึกษา
ในการพิจารณาจัดทํ าสารสนเทศ
สถานศึกษาในดานตาง ๆ นั้น จะตองพิจารณา
คัดเลือกวา สารสนเทศเหลานั้นมีความจําเปนตอ
การนําไปใชประกอบการพิจารณาตัดสินใจใน
งานลักษณะใด
ตัวอยางเชน ในการจัดทํ าหลักสูตร
สถานศึกษา ขอมูลสารสนเทศของสถานศึกษาที่
จําเปนตองใชและจัดทําคือ ขอมูลสารสนเทศที่
ไดมาจากแหลงขอมูลในสถานศึกษานั้น ๆ
เชน ศักยภาพของสถานศึกษา ผลสัมฤทธิ์ทาง
การเรียนของผูเรียน จํานวนและคุณภาพของครู
ในแตละกลุมสาระการเรียนรู และแหลงขอมูลที่
ไดมาจากชุมชน เชน ภูมิปญญาทองถิ่นใน
ประเภทตาง ๆ สภาพแวดลอมของชุมชน
จํ านวนแหลงเรียนรูประเภทตางๆ ในชุมชน
ความตองการของชุมชน เปนตน
เรื่องที่ 1.2 องคประกอบของระบบสารสนเทศ
และการจัดเก็บสารสนเทศ
จากความหมายของระบบสารสนเทศ ทําใหเห็นความสัมพันธระหวาง
องคประกอบที่สําคัญของระบบสารสนเทศได ดังตอไปนี้
ขอมูล
การจัดเก็บขอมูล
การประมวลผลขอมูล
สารสนเทศและการจัดเก็บ
การจัดเก็บสารสนเทศใหเปนระบบ จะชวยใหสะดวกและรวดเร็วในการคนหา
ใหตรงกับความตองการ และงายตอการปรับปรุงใหสอดคลองกับการเปลี่ยนแปลงที่เกิด
ขึ้น การดําเนินงานจัดเก็บสารสนเทศ จําแนกไดเปน 3 ประเภท คือ
1. ระบบทําดวยมือ (Manual System) เปนระบบที่เก็บโดยการใชเอกสารที่อยู
ในรูปแบบตาง ๆ ซึ่งควรคํานึงถึงการจัดระบบที่สามารถเรียกใชไดอยาง
สะดวก ถูกตอง และรวดเร็ว
2. ระบบกึ่งอัตโนมัติ (Semi - Automation) ระบบนี้สวนที่เปนเอกสารทําดวย
มือ แตสวนที่สรางระบบสารสนเทศจะใชเครื่องคอมพิวเตอรมาชวย
3. ระบบอัตโนมัติ (Full - Automation) เปนระบบที่ใชคอมพิวเตอรในการ
ดําเนินงาน จึงตองคํ านึงถึงการออกแบบการเก็บขอมูลสารสนเทศให
เหมาะสมกับลักษณะงาน
ทั้งนี้ สถานศึกษาควรเลือกระบบการจัดเก็บสารสนเทศที่เหมาะสมกับศักยภาพ
ของสถานศึกษา