เมื่อวัฏฏะแห่งภาวะ ทุกข์-และสุข กลายเป็นเส้นตรง เสียแล้ว ความทุกข์ (distress) หรือความสุข (bliss) ก็จะมีจุดสิ้นสุด หรือในทางพุทธศาสนา เรียกจุด สิ้นสุด นี้ว่า นิพพาน/นิรวาน(ะ) (nirvana)





ภาพยนต์เรื่อง Sliding Doors (1998) (ประตูชีวิต) เป็นภาพยนต์ที่เล่าเรื่องโดยใช้เหตุการณ์ที่สถานีรถไฟฟ้าเป็นจุดเปลี่ยน เช่นฉากนางเอกในเรื่องที่ชื่อ เฮเลน ควิลลี่ (Helen Quilley) แสดงโดย กวินเนต พาลโทรว์ (Gwyneth Paltrow) พยายามวิ่งขึ้นรถไฟฟ้ากลับบ้านให้ทันเวลา สถานการณ์ในภาพยนต์แบ่งออกเป็น 2 สถานการณ์ สถานการณ์แรกคือ นางเอกขึ้นรถไฟฟ้าไม่ทันเวลา กับสถานการณ์ที่สองซึ่งนางเอกขึ้นรถไฟฟ้าได้ทันเวลาแบบเฉียดฉิว ตอนจบของภาพยนต์ บอกเราเป็นนัยๆ ว่าแม้ชีวิตอาจจะมีหลายเส้นทางก็จริง แต่ทางเหล่านั้นอาจจะเป็นรูปวงกลมก็ได้ นั่นหมายความว่าสุดท้ายถึงเราจะไปได้ใกล้ไกลแค่ไหน มันก็จะกลับมาจุดเริ่มต้นอยู่ดี.เหตุการณ์ในภาพยนต์เรื่อง Sliding Doors (1998) (ประตูชีวิต) ทำให้ผู้เขียน นึกถึงนิทานเรื่อง ไช่กงซือหม่า เอียนจือเฟยฝู (มีดีก็มีร้าย....มีร้ายก็มีดี) นิทานเรื่องนี้มีใจความอยู่ว่า

กาลครั้งหนึ่งนานพอดู ชายชาวนามีฟาร์มเลี้ยงม้าอยู่ ณ.มณฑลแห่งหนึ่งในประเทศจีน...อยู่มาวันหนึ่งม้าที่มีลักษณะสวยงามในฟาร์มของเขาเกิดหายไป ชาวบ้านแถวนั้นมาช่วยกันหา หาอย่างไรก็หาไม่เจอ..ทุกคนต่างมาแสดงความเสียใจกับชายชาวนา ชายชาวนาบอกทุกคนว่า"ไม่เป็นไรมีดีก็ต้องมีร้าย มีร้ายก็ต้องมีดี" เวลาผ่านไปหลายสัปดาห์ ม้าตัวที่หายไป กลับมาปรากฎตัวที่หน้าฟาร์มของเขา และไม่ได้มาตัวเดียว มันได้พาฝูงม้าป่ากลับมาด้วย ในฝูงปรากฎม้าอาชาไนยอยู่หนึ่งตัวที่ลูกชายของเขารักมันมาก ชาวบ้านรู้ข่าวเข้าก็มาร่วมแสดงความยินดีกับชายชาวนาเป็นอันมาก ชายชาวนาบอกทุกคนว่า" ไม่เป็นไร มีดีก็มีร้ายมีร้ายก็มีดี" ลูกชายของชายชาวนารักม้าตัวนั้นมาก เขาอาบน้ำแปรงขนแล้วนำมันออกไปซ้อมขี่ทุกวัน อยู่มาวันหนึ่งม้าเกิดพยศ ลูกชาย ชายชาวนาตกลงจากหลังม้า ขาหัก แม้รักษาหายก็เป็นคนขากะเพลกไป ชาวบ้านรู้ข่าวก็มาแสดงความเสียใจกับชายชาวนาและลูก ชายชาวนาบอกพวกเขาว่า "ไม่เป็นไรมีดีก็มีร้ายมีร้ายก็มีดี" ปีถัดมามีการเกณฑ์ทหาร ชายหนุ่มในหมู่บ้านจะต้องถูกเกณฑ์ไปเป็นทหารหมด ยกเว้นลูกชายของชายชาวนา ด้วยว่าขาพิการ ชาวบ้านที่ต้องให้ลูกชายไปเป็นทหารต่างพากันร้องไห้ เนื่องเพราะไม่ค่อยมีใครไปเป็นทหารแล้วมีชีวิตรอดกลับมามากนัก ต่างก็เดินมาหาชายชาวนาแล้วบอกว่า โชคดีนะ ที่ลูกชายไม่ต้องโดนเกณฑ์ทหาร ชายชาวนายิ้มน้อยๆ แล้วพูดว่า " ไช่กงซือหม่า เอียนจือเฟยฝู"



สุข-ทุกข์ ชอบเล่นตลกกับเราเสมอๆ เช่นความสุขในวันนี้ กลับกลายเป็นความทุกข์ในวันหน้า แต่ความทุกข์ในวันหน้า ก็อาจจะส่งผลให้เกิดความสุข ขึ้นมาแทนที่อีกก็ได้ วนเวียนเป็น วัฎสงสาร (the cycle of life) เส้นทางที่เป็นวัฏฏะ (cycle) มันก็ย่อมจะ ไม่มีจุดสิ้นสุด (infinite)ทำอย่างไรจึงจะทำให้ วงกลมกลายเป็นเส้นตรง ได้กันล่ะ ต้องหาอะไรมาตัดวงกลมออก วงกลมก็จะไม่เป็นวงกลมอีกต่อไป

เมื่อวงกลม กลายเป็นเส้นตรงเสียแล้ว ระยะทาง (distance) ก็จะมีสิ้นสุด (finite) เมื่อวัฏฏะแห่งภาวะ ทุกข์-และสุข กลายเป็นเส้นตรง เสียแล้ว ความทุกข์ (distress) หรือความสุข (bliss) ก็จะมีจุดสิ้นสุด หรือในทางพุทธศาสนา เรียกจุด สิ้นสุด นี้ว่า นิพพาน/นิรวาน(ะ) (nirvana)

อนึ่ง ผู้เขียนนำบทความนี้เผยแพร่ ณ เวปไซต์สมาคมนักกลอนแห่งประเทศไทย   คุณ มหินทร์ เวทารหันต์  ได้ ถ่ายทอดแนวคิดนี้ไว้เป็นภาษา ร้อยกรองอันไพเราะ ข้าพเจ้าขอนำมาลงประกอบไว้ ณ โอกาสนี้


The Cycle of Life วนไปเรื่อย
เวลาเหนื่อย ก็พัก สักหน่อยหนึ่ง
แต่หน่อยหนึ่ง นั้นนาน ตามกาลตรึง
กว่าจะถึง ฝั่งธรรม ชี้นำทาง
Go to พระนิพพาน นั้นนานหนอ
ต้องฝึกต่อ ไปจน จิตตนว่าง
สว่างใจ ในธรรม กำกับวาง
วัฏฏะห่าง ไม่วน หลุดพ้นแล้ว !



โดยสรุป คนเราควรทำใจไว้กลางๆ ไม่ให้สุขมาก ทุกข์มาก