ในจังหวัดอุบลราชธานี มีโรงพยาบาลหลายแห่งที่มี best practice ด้านการดูแลผู้ป่วยเบาหวาน และสนใจที่จะจัดตั้งเครือข่าย

สาธารณสุขจังหวัดอุบลราชธานี ได้จัดการประชุมเชิงปฏิบัติการตลาดนัดความรู้การดูแลผู้ป่วยเบาหวานขึ้นในระหว่างวันที่ ๒๕-๒๖ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๑ ณ ห้องประชุมสำนักงานสาธารณสุขจังหวัด โดยมีคุณหมอจิ้น นพ.สุธี สุดดี และคุณเรียมรัตน์ รักเสมอวงศ์ เป็นพ่องาน-แม่งาน และมีทีมเบาหวานจากจังหวัดอำนาจเจริญและจังหวัดยโสธร มาร่วมด้วย ผู้เข้าประชุมสหสาขาวิชาชีพประมาณ ๗๐ คน ทีมงานจาก HI ๓ คน (น้องโน๊ต น้องจุ๊กกุ๋ย และน้องบุ๋ม) มาร่วมสังเกตการณ์ด้วย ได้รู้จากคุณเรียมรัตน์ภายหลังว่าน้องๆ จากยโสธร พริ้นบันทึกนี้จากบล็อกเพื่อขออนุญาตผู้บริหารมาเข้าประชุม

งานนี้มีการเตรียมการล่วงหน้ามาพอสมควร คุณหมอจิ้นได้ประชุมชี้แจงโรงพยาบาลต่างๆ เตรียมผู้ที่จะทำหน้าที่ "คุณอำนวย" "คุณลิขิต" มาบ้าง ตามที่เคยบันทึกไว้แล้ว แต่เราก็ยังนัดหมายพูดคุยกันอีกตอนเช้าวันที่ ๒๕

ดิฉันและคุณสุภาพรรณ ตันติภาสวศิน เดินทางจากกรุงเทพฯ ถึงอุบลราชธานีเมื่อเย็นวันที่ ๒๔ คุณเรียมรัตน์และทีมไปรับเราที่สนามบิน คราวนี้เราพักที่โรงแรมลายทอง เก็บข้าวของเสร็จก็ออกไปรับประทานอาหารเย็นที่ร้านอินโดจีน คุยกันที่โต๊ะอาหารทำให้รู้ว่า "คุณกิจ" หลายคน เป็นกังวลเพราะไม่รู้ว่าจะเอาความสำเร็จอะไรมาเล่า บางคนถึงกับนอนไม่หลับ คอยโทรศัพท์ถามคนนั้นคนนี้ แสดงว่าความตั้งใจสูงมากๆ

เนื่องจากการประชุมครั้งนี้จัดที่สำนักงานสาธารณสุขจังหวัด ดิฉันจึงห่วงใยเรื่องบรรยากาศและสภาพของห้องประชุม คิดไว้แล้วว่าต้องพยายามปรับกิจกรรมให้เหมาะที่สุดเท่าที่จะทำได้ เราเดินทางไปถึงห้องประชุมตั้งแต่ ๐๗.๓๐ น.กว่าๆ พบว่าคุณหมอจิ้นกำลังพูดคุยกับทีม "คุณอำนวย" บางส่วนอยู่แล้ว ดิฉันและคุณพรรณร่วม orientation อีกครั้ง มี "คุณเตี้ย" จาก รพ.วารินชำราบ มาเล่าเรื่องการทำงานของตนในฐานะ "คุณกิจ" ให้ทีม "คุณอำนวย" ได้สัมผัสและเป็นการซ้อมไปในตัว

ห้องประชุมมีลักษณะเป็นแบบชั้นเรียน จึงต้องช่วยกันเก็บโต๊ะทั้งหมดไว้ริมห้อง จัดเก้าอี้เป็นรูปตัวยูสำหรับผู้เข้าประชุมและผู้สังเกตการณ์รวมๆ เกือบ ๘๐ คน ก็เต็มห้องแล้ว

 

             เราใช้ห้องประชุมเต็มพื้นที่จริงๆ

ห้องด้านนอกก็เป็นห้องประชุมแบบมีโต๊ะ ในที่สุดเราก็ตัดสินใจว่าจะจัดกลุ่มย่อย ๗ กลุ่มในห้องประชุมนั่นแหละ ย้ายเก้าอี้เข้าๆ ออกๆ บ้าง และบางกลุ่มก็ขึ้นไปอยู่บนเวที ได้บรรยากาศไปอีกแบบ

ได้เวลาประมาณ ๐๙.๑๐ น. คุณไพรัช บุญจรัส ผู้ช่วยนายแพทย์สาธารณสุขจังหวัดมาทำหน้าที่เป็นประธานเปิดการประชุม ฟังจากที่คุณหมอจิ้นกล่าวรายงาน ทราบว่าในจังหวัดอุบลราชธานี มีโรงพยาบาลหลายแห่งที่มี best practice ด้านการดูแลผู้ป่วยเบาหวาน และสนใจที่จะจัดตั้งเครือข่าย

คุณพรรณพาผู้เข้าประชุมทำกิจกรรมเรียกเสียงเฮฮาได้ดีทีเดียว ก่อนที่ดิฉันจะแนะนำให้ผู้เข้าประชุมรู้ว่าตลาดนัดความรู้คืออะไร ในตลาดนัดจะมีกิจกรรมอะไรบ้าง คุณอำนวย คุณกิจ คุณลิขิต เป็นใคร มีบทบาทอย่างไร

 

          กลุ่มนี้ถูกทำโทษ แต่ยังยิ้มแย้มกันดี

มีกิจกรรม "กระจก" ที่ทุกคนได้เล่าเรื่องวัยเด็กที่ประทับใจของตนเองให้เพื่อนฟังและฝึกฟังเรื่องของเพื่อน สังเกตได้ว่าผู้เล่าเรื่องเสียงจะดังขึ้นเรื่อยๆ หลังจบกิจกรรม เราให้ผู้เข้าประชุมบางคนมาสะท้อนความรู้สึก ทุกคนที่ออกมาพูดว่ารู้สึกดี ไม่เคยเล่าเรื่องแบบนี้ให้ใครฟังมาก่อน แม้แต่คนที่บ้าน

 

                    กิจกรรม "กระจก"

หลังพักรับประทานอาหารกลางวันแบบง่ายๆ ผู้เข้าประชุมหลายคนคงไม่รู้จะไปไหน จึงเข้าห้องประชุมตั้งแต่ก่อน ๑๒.๓๐ น. เราจึงฉาย VDO ของเครือข่ายเบาหวานให้ชม เริ่มภาคบ่ายด้วยเกม "บิงโก"

 

                ล่าลายเซ็นต์ เล่นเกมบิงโก

ต่อจากนั้นผู้เข้าประชุมจึงแยกย้ายกันเข้ากลุ่มย่อย ซึ่งปรากฏว่าต้องใช้เวลาถึงเกือบ ๒ ชม. เราสังเกตบรรยากาศของแต่ละกลุ่มอย่างใกล้ชิด เราเข้าไปช่วยชี้แจงและแนะนำเป็นระยะ เพราะ "คุณอำนวย" และ "คุณลิขิต" ดูท่าจะยังไม่คุ้นกับการดำเนินกิจกรรมกลุ่มแบบนี้ สิ่งที่ดีมากๆ คือ "คุณกิจ" ทุกคนพากันเล่าเรื่องของตัวเองจนครบ ไม่มีใครหนีหายไปไหน

 

 

หลังพักรับประทานอาหารว่าง ทุกกลุ่มได้มานำเสนอว่าในกลุ่มของตัวมีเรื่องเล่าอะไรบ้าง เรื่องใดที่กลุ่มลงมติว่าน่าประทับใจที่สุด เรามีรางวัลแจกเจ้าของเรื่องเล่าคนนั้นด้วย กว่าจะจบกิจกรรมสำหรับผู้เข้าประชุมก็ ๑๖ น.กว่าไปแล้ว

ทีมคุณอำนวย คุณลิขิต ต้องทำงานต่อ กลุ่มที่ยังไม่ได้ลอกขุมความรู้ใส่ card ก็ต้องทำให้เสร็จ แล้วนำมาเรียง จัดหมวดหมู่ สังเคราะห์เป็นแก่นความรู้ เราต้องทวนใหม่เหมือนทุกครั้งว่า card ไหนมาจากเรื่องเล่าอะไร ใช้เวลาเกินชั่วโมงครึ่ง คุณอำนวยบางคนต้องไหว้วานผู้อื่นไปรับลูกจากโรงเรียนแทนก็มี ขั้นตอนนี้ทำให้คุณอำนวย คุณลิขิต และทีมจัดงานเข้าใจเรื่องเล่าและขุมความรู้ แก่นความรู้มากขึ้น คุณเรียมรัตน์และทีมงานที่เคยผ่านการอบรมเรื่องงานวิจัยเชิงคุณภาพมาแล้ว เข้าใจดีทีเดียว

เราได้แก่นความรู้ ๗ เรื่องคือ (๑) การสนับสนุนให้ผู้ป่วยดูแลตนเอง (๒) การทำงานเป็นทีมสหสาขาวิชาชีพ (๓) การดูแลต่อเนื่อง (๔) การดูแลภาวะแทรกซ้อน (๕) การจัดการให้ผู้ป่วยใช้ยาได้ถูกต้อง ครบถ้วน และมีประสิทธิภาพ (๖) การจัดระบบจุดให้บริการ และ (๗) การคัดกรองเชิงรุก

เสร็จงาน ๑๘ น.กว่าไปแล้ว ทั้งวันอยู่กันแต่ในห้องประชุม ลืมไปเลยว่าวันนี้เป็นวันจันทร์ เราไปรับประทานอาหารเย็นที่ร้านต้นน้ำ วันนี้คุณหมอจิ้นไม่ได้อยู่เวรจึงไม่ถูกตามเหมือนทุกครั้งที่ผ่านมา เราถือโอกาส AAR งานวันนี้ไปด้วย

ที่สนุกสนานกว่านั้นคือได้คุยกันเรื่องการทำงาน เรื่องผู้ป่วย เรามองเห็นตรงกันว่าผู้ป่วยเบาหวานมีศักยภาพในการดูแลตนเองสูง มีตัวอย่างให้เห็นเป็นรูปธรรมหลายราย เราสมควรที่จะเรียนรู้จากผู้ป่วยให้มาก

ดิฉันชวนให้หาเรื่องเล่าทั้งของคนทำงานและของผู้ป่วยเอาไว้ เพื่อจะได้ไปร่วมประชุม "มหกรรม KM เบาหวาน" ในปีนี้

จบอาหารมื้อเย็น-ค่ำ เมื่อใกล้เวลา ๒๒ น.

วัลลา ตันตโยทัย