นางสาวพัชรี มาลัยประเสริฐ รหัส 47260575 ส่งเสริมฯ ปี4
1. สรุปสาระสำคัญในหนังสือมงคลชีวิต ทั้ง ๓๘ ประการ
มงคลชีวิต คือ เหตุแห่งความสุขและความเจริญก้าวหน้าของชีวิต เป็นสูตรที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดงไว้เป็นข้อควรประพฤติปฏิบัติ ซึ่งมีอยู่ ๓๘ ประการกัน ดังต่อไปนี้
มงคลที่ ๑ ไม่คบคนพลาน คนพาลคือคนที่ไม่รู้ว่าอะไรดี อะไรชั่ว อะไรไม่ควร การไม่คบคนพาลคือการไม่ยอมมีพฤติกรรมสัมพันธ์กับคนพาล ไม่ว่าจะในระดับไหนก็ตาม ถ้าคบต้องรีบถอนตัว อย่าประมาท เพราะอาจติดเชื้อกลายเป็นคนพาลตามด้วย
มงคลที่ ๒ คบบัณฑิต บัณฑิตคือคนที่มีใจผ่องใสอยู่เป็นปกติ เป็นผู้รู้ดี รู้ถูก รู้ชอบ เราควรหมั่นไปมาหาสู่ ฟังคำแนะนำและปฏิบัติตามธรรมที่ได้ฟัง แล้วจะเกิดปัญญาจิตใจผ่องใส
มงคลที่ ๓ บูชาบุคคลที่ควรบูชา การบูชาคือการเลื่อมใส ยกย่อง เชิดชู ด้วยกิริยาอาการสุภาพที่เราแสดงต่อผู้ที่ควรบูชาทั้งต่อหน้าและลับหลัง บุคคลที่ควรบูชาต้องมีคุณความดีควรค่าแก่การระลึกนึกถึง และยึดถือเป็นแบบอย่างในการปฏิบัติตาม ได้แก่ ผู้มีศิล สมาธิ ปัญญาสูงกว่าเรา
มงคลที่ ๔ อยู่ในถิ่นที่เหมาะสม ถิ่นที่เหมาะสมคือถิ่นที่แวดล้อมดี ไม่เป็นพิษเป็นภัยแต่สุขภาพกายและใจ อยู่แล้วมีความเจริญก้าวหน้าได้โดยง่ายและสร้างสมคุณงามความดีได้เต็มที่ เราต้องเลือกที่อยู่ที่ทำงานที่เหมาะสมและจะต้องพัฒนาที่อยู่ที่ทำงานให้เป็นถิ่นที่เหมาะสมด้วย
มงคลที่ ๕ มีบุญวาสนามาก่อน บุญ คือ สิ่งซึ่งเกิดขึ้นในจิตใจแล้วทำให้จิตใจใสสะอาด ปราศจากความเศร้าหมองขุ่นมัว ก้าวขึ้นสู่ภูมิที่ดี เราจึงควรสั่งสมบุญ โดยทำความดีเสียตั้งแต่วันนี้จะได้ส่งผลให้มีสติปัญญาดี มีความเฉลียวฉลาด มีความเจริญก้าวหน้าในชีวิตต่อไปในอนาคต
มงคลที่ ๖ ตั้งตนชอบ ตั้งตนชอบ หมายถึง การตั้งเป็าหมายชีวิต ทั้งทางโลำและทางฑรรมไว้ถูกต้อง แล้วประคับประคองตนให้ดำเนินชีวิตไปตามเป็าหมายนั้นด้วยความระมัดระวัง ดังนั้นผู้ที่รักความก้าวหน้าทั้งหลาย จึงจำเป็นต้องตั้งเป้าหมายชีวิตให้ถูกต้องก่อน
มงคลที่ ๗ เป็นพหูสูต พหูสูต คือ ผู้มีความรอบรู้ เราทุกคนควรจะแสวงหาโอกาสศึกาษาทั้งทางโลกและทางธรรม และให้รู้ลึกซึ้งเกินกว่าการงานที่ตนรับผิดชอบ ความรู้ที่เกินมานี้จะเป็นเสมือนดวงประทีปส่งทางเบื้องหน้านำไปสู่ความสำเร็จได้โดยง่าย
มงคลที่ ๘ มีศิลปะ ศิลปะ แปลว่า การแสดงออกมาให้ปรากฏขึ้นได้อย่างงดงามน่าพึงชม ศิลปะจึงหมายถึงการคิดเป็น พูดเป็น และทำเป็นซึ่งทุกอย่างกระทำด้วยความฉลาด
มงคลที่ ๙ มีวินัย วินัยจะสามารถช่วยให้คนที่อยู่รวมกันในสังคมได้ วินัยจะเป็นสิ่งที่ควบคุมให้คนเราใช้ความรู้ความสามารถไปในทางที่ถูกที่ควรเสมอ
มงคลที่ ๑๐ มีวาจาสุภาษิต วาจาสุภาษิต คือ คำพูดที่ผู้พูดได้กลั่นกรองไว้ดีแล้วด้วยใจที่ผ่องใส มิใช่สักแต่พูด จะพูดก็พูดให้พอดี คำพูดนั้นจะเป็นคุณทั้งแต่ตัวผู้พูดและผู้ฟัง
มงคลที่ ๑๑ บำรุงบิดามารดา พ่อแม่มีพระคุณมากมายลูกจึงควรกตัญญู คือ เห็นคุณค่าท่าน เห็นด้วยใจ ด้วยปัญญาและกตเวที คือ การทดแทนพระคุณของท่าน โดยประกาศคุณท่าน ตอบแทนคุณท่าน
มงคลที่ ๑๒ เลี้ยงดูบุตร การเลี้ยงลูกนั้น ให้แต่ปัจจัย๔ยังไม่พอ จะต้องให้ธรรมะแก่ลูกด้วย โดยพาลูกเข้าวัดศึกษาหาความรู้ทางพระพุทธศาสนา
มงคลที่ ๑๓ สงเคราะห์ภรรยา(สามี ) การที่มาเป็นสามีภรรยากันแล้วควรมีความรักที่ยั่งยืนอยู่กินกันราบรื่น โดยสามารถนำหลังธรรม สังคหวัตถุ๔ มาเป็นหลักปฏิบัติเพื่อเป็นการยึกเหนี่ยวน้ำใจกัน
มงคลที่ ๑๔ ทำงานไม่คั่งค้าง ดินพอกหางหมู มีแต่จะเพิ่มมากขึ้นๆและถ่วงหมูให้กินอยู่หลับนอนไม่เป็นสุขยิ่งๆขึ้นไปฉันใดการงานที่ปล่อยทิ้งไว้คั่งค้างก็มีแต่จะยิ่งเพิ่มมากขึ้นและถ่วงความเจริณก้าวหน้าทั้งแต่ตนเอง และหมู่คณะ
มงคลที่ ๑๕ บำเพ็ญทาน ทานคือการให้ การสละสิ่งของของตน เพื่อเป็นประโยชน์แก่ผู้อื่นด้วยความเต็มใจ ผู้ให้ทานอยู่เสมอย่อมมีใจผ่องใสเยือกเย็น ผลบุญแห่งการให้ทานจะสะสมอยู่ในใจของเราทำให้มีอำนาจมีพลังสามารถดึงดูดทรัพย์ได้
มงคลที่ ๑๖ ประพฤติธรรม การประพฤติธรรม คือ การประฤติตนให้อยู่ในกรอบของความถูกต้องและความดี ทั้งปรับปรุงพฤติกรรมของตนให้ดีสมกับที่เกิดเป็นคนและให้มีความเที่ยงธรรม ไม่ลำเอียง
มงคลที่ ๑๗ สงเคราะห์ญาติ คือชักชวนญาติให้รู้จักประกอบการบุญการกุศล ชักนำให้ได้ทำทาน รักษาศีล เจริญภาวนาให้ตั้งอยู่ในศรัทธา สอนธรรมะให้ ชักนำให้บวช ชักนำให้ปฏิบัติธรรม
มงคลที่ ๑๘ ทำงานไม่มีโทษ งานไม่มีโทษ หมายถึง งานที่ไม่มีเวรไม่มีภัย ไม่เบียดเบียนใคร แต่เป็นประโยชน์ทั้งแก่ตนเองและผู้อื่น เราต้องใคร่ควรดูก่อน แล้วจึงลงมือทำ
มงคลที่ ๑๙ งดเว้นจากบาป ทุกคนเกิดมาย่อมเคยกระทำสิ่งไม่ดีมาทั้งนั้นไม่ว่าจะด้วยความตั้งใจหรือไม่ตั้งใจก็ดี แต่เมื่อรู้แล้วว่าไม่ดีเป็นบาป ก็สามารถที่จะหยุดได้โดยตั้งใจทำความดีสั่งสมบุญให้มากเข้าไว้ ให้บุญกุศลนั้นมาทำผลบาปทะเลาลงไป
มงคบที่ ๒๐ สำรวมจาการดื่มน้ำเมา การดื่มเหล้านั้นอาจทำให้เกิดความสุขได้บ้างแต่เป็นความสุขหลอกๆบนความทุกข์ และเพลิดเพลินในเรื่องเศร้า เราจะต้องตรองให้เห็นโทษว่าสุรามีโทษมหันต์และตังใจแน่วแน่ว่าจะเลิกโดยเด็ดขาด
มงคลที่ ๒๑ ไม่ประมาทในธรรม ความไม่ประมาท คือ การมีสติกำกับอยู่เสมอ ไม่ว่าจะคิด จะพูด จะทำสิ่งใดๆ ไม่ยอมถลำลงไปในทางที่เสื่อม
มงคบที่ ๒๒ มีความเคารพ ความเคารพ หมายถึง ความตระหนัก ซาบซึ้ง รู้ถึงคุณความดีที่มีอยู่จรองของบุคคลนั้น ยอมรับนับถือความดีจของเขาด้วยใจจริง แล้วแสดงความนับถือต่อผู้นั้นด้วยการแสดงความอ่อนน้อม อ่อนโยน อย่างเหมาะสมทั้งต่อหน้าและลับหลัง
มงคลที่ ๒๓ มีความถ่อมตน มีความสงบเสงี่ยม เจียมตน ไม่เบ่ง ไม่ทะนงตน ไม่มีความมานะถือตัว ไม่อวดดื้อถือดี ไม่ยโสโอหัง ไม่ดูถูกเหยียดหยามใคร ไม่กระด้าง ไม่เย่อหยิ่งจองหอง
มงคลที่ ๒๔ มีความสันโดษ สันโดษเป็นคุณธรรมอันประเสริฐ คือเป็นผู้ที่มี ความยินดีกับของของตน ยินดีกับสิ่งที่ได้มา ยินดีโดยมีใจสม่ำเสมอ
มงคลที่ ๒๕ มีความกตัญญู ความกตัญญู คือ ความรู้คุณ รู้จักคุณของผู้อื่นที่กระทำกับตนแล้ว ไม่ว่าจะมากหรือน้อยต้องระลึกถึงและตอบทานพระคุณนั้น
มงคลที่ ๒๖ ฟังธรรมตามกาล การฟังธรรมตามกาล คือ การขวนขวายหาเวลาไปฟังธรรม ฟังคำสั่งสอนจากผู้มีธรรมะ เพื่อยกระดับจิตใจและสติปัญญาให้สูงขึ้น
มงคลที่ ๒๗ มีความอดทน ความอดทน คือ การรักษาปกติภาวะของตนไว้ ได้ไม่ว่าจะถูกกระทบกระทั่งด้วยสิ่งอันเป็นที่พึง่ปรารถนาหรือไม่พึ่งปรารถนาก็ตาม
มงคลที่ ๒๘ เป็นคนว่าง่าย คนว่าง่ายสอนง่าย คือคนที่อดทนต่อคำสั่งสอนได้ เมื่อมีผู้รู้แนะนำพร่ำสอนให้ ตักเตือนให้โดยชอบธรรมแล้ว ย่อมปฏิบัติตามคำสอนนั้นด้วยความเคารพอ่อนน้อม ไม่คัดค้าน ไม่โต้ตอบ ไม่แก้ตัว โดยประการตใดๆทั้งสิ้น
มงคลที่ ๒๙ เห็นสมณะ ถ้าใครเห็นแล้วจะเกิดแรงบันดาลใจให้คิดถึงธรรม เหมือนระเบิดที่จุดชนวนแล้วย่อมแสดงอานุภาพออกมาเต็มที่ สติปัญญา ความสามารถที่มีอยู่จุได้รับการกระตุ้นจากการเห็นสมาณะ
มงคลที่ ๓๐ สนทนาธรรมตามกาล คือ การพูดคุยซักุามธรรมะซึ่งกันและกันระหว่างคนสองคนขึ้นไป มีวัตถุประสงค์เพื่อให้เกิดปัญญา ดดยรู้จักเลื่อกแบ่งเวลาให้เหมาะสม ซึ่งจะทำให้ได้รับความเบิกบานใจมีความสุขความเจริญและบุญกุศลภายในตัวด้วย
มงคลที่ ๓๑ บำเพ็ญตบะ คือ การทำความเพียรเผลาผลาญความชั่ว ทำกิเลศทุกชนิดให้ร้อนตัวทนอยู่ไม่ได้ เกาะใจเราไม่ติด แล้วใจของเราก็จะผ่องใส หมดทุกข์
มงคลที่ ๓๒ ประพฤติพรหมจรรย์ คือการประพฤติคุณธรรมต่างๆทั้งหมดในพระพูทธศาสนาให้เคร่งครัดยิ่งขึ้นเพื่อป้องกันไม่ให้กิเลสเกิดขึ้นมาอีก
มงคลที่ ๓๓ เห็นอริยสัจจ์ อริยสัจจ์ คือ ความจริงอันประเสริฐ ความจริงอันทำให้บุคคลผู้เห็นเป็นผู้ประเสริฐ ซึ้งแก่นแท้ของชีวิตคนต้องมองให้เห็นอริยสัจจ์๔ แล้วจะสามารถพ้นทุกข์ได้
มงคลที่ ๓๔ ทำนิพพานให้แจ้ง นิพพาน แปลว่า ความดับ ดับกิเลส ดับทุกข์ พ้นทุกข์ พ้นจากภพสาม ซึ้งนิพพานนั้นเป็นเหมือนหลุมหลบภัย เรามีทุกข์โศกโรคภัยใดๆ พอเอาใจจรดเข้าไปในนิพพาน ความทุกข์ก็จะหลุดไปหมด จะตามไปรังควานไปบีบคั้นใจเราไม่ได้
มงคลที่ ๓๕ จิตไม่หวั่นไหวในโลกธรรม คือ สภาพจิตของผู้ที่ทำนิพพานให้แจ้งแล้ว มีใจตั้งมั่น เกิดความมั่นคงหลักแน่นดุจขุนเขา จิตหวั่น คือ ความหวั่นหวาดกังวล กลัวที่จะประสบกับสิ่งที่ไม่ชอบใจ จิตไหว คือ ความปรารถนาอยากได้สิ่งที่รักที่ชอบใจ
มงคลที่ ๓๖ จิตไม่โศก จิตโศก หมายถึง สภาพจิตที่แห้งผาก เหมือนกินแห้ง ใบไม้แห้ง หมดความชุ่มชื้น เนื่องจากไม่สมหวังในความรัก ทำให้มีอาการเหี่ยวแห้งหม่นไหม้ ไม่อยากทำการงาน สิ่งที่ทำให้เกิดความโศกนั้นมาจากใจของตนเองที่ไปยึดมั่น ถือมั่น ไม่รู้จักปล่อยวาง ทั้งความรักและสังขาร
มงคลที่ ๓๗ จิตปราศจากธุลี จิตปราศจาธุลี คือ จิตที่หมดกิเลสแลัวทั้งหยาบทั้งละเอียดอย่างถอนรากถอนโคน ไม่มีทางฟื้นกลับเข้ามาในใจได้อีก ทำให้จิตสะอาดผ่องใสนุ่มนวลควรแก่การงาน
มงคลที่ ๓๘ จิตเกษม จิตเกษม คือ สภาพจิตที่หมดกิเลสแล้ว จิตเป็นอิสระเสรี ทำให้คล่องตัวไม่ติดขัด ไม่อึดอัดอีกต่อไป ไม่มีภัยใดๆ มาบีบคั้นได้อีก จึงมีความสุขอย่างแท้จริง
|
|
2.มงคลที่เราชื่นชอบ 1 มงคล แล้วชอบเพราะอะไร
มงคลที่ชอบคือ มงคลที่ ๒๗ มีความอดทน ดังคำกล่าวที่ว่า “หญ้าแม้เป็นพืชต้นเล็กๆ แต่เพราะมีความทรหดจึงสามารถแพร่พันธุ์ไปได้ทั่วโลกฉันใด คนเราแม้กำลังทรัพย์ กำลังความรู้ ความสามารถจะยังน้อยแต่ถ้ามีความอดทนแล้วย่อมสามารถฝึกฝนตนเองให้ประสบความสำเร็จในชีวิตได้ฉันนั้น” แสดงให้ประจักษ์ถึงความสำคัญของความอดทน ถ้าเรามีความอดทนเป็นพื้นฐานของการดำรงชีวิตที่จะก้าวไปสู่ความสำเร็จก็ย่อมที่จะไม่ใช่เรื่องยาก ถ้าเราขาดซึ่งความอดทนแล้วนั้นหนทางแห่งการเดินทางของชีวิตก็คงจะไม่ประสบความสำเร็จไปได้ เพราะความอดทนเป็นสิ่งที่ต่อต้านความท้อถอยหดหู่ ทำให้เราเกิดความขยัน และทำให้เรามองเห็นอุปสรรคเป็นสิ่งที่ท้าทาย ดังนั้นความสำเร็จของทุกสิ่งย่อมเป็นสิ่งเตือนใจให้เราระลึกถึงความอดทน เหตุผลที่ชอบมงคนนี้ก็เพราะ มงคนที่๒๗ มีความอดทน นี้ สามารถแสดงให้เห็นพลังอันยิ่งใหญ่ ซึ่งมีอยู่ในตัวเราทุกคน นั่นคือความอดทน เพียงแต่เราจะนำมันออกมาใช้ได้หรือไม่ ถ้านำออกมาใช้แล้วใช้ในทางที่ถูกต้องหรือไม่ ไม่ว่าจะทำอะไรทุกๆอย่างย่อมมีอุปสรรคทั้งสิ้น ไม่ว่าจะภายนอกหรือภายในจิตใจของเรา ดิฉันคิดว่าถ้าหากคนเราขาดซึ่งความอดทนแล้ว ทุกๆอย่างที่ทำก็จะไม่เกิดผล และความอดทนก็มีหลายรูปแบบ ดังที่มีกล่าวไว้ในหนังสือมงคลชีวิต ตอนมงคลที่๒๗มีความอดทน ถ้าหากเราประพฤติตนได้ตามมงคลนี้อย่างครบถ้วน เราก็จะประสบความสำเร็จในชีวิตด้วยความสุขเพราะจิตใจเราจะไม่เศร้าหมองกับอุปสรรคต่างๆที่ผ่านเข้ามาในชีวิตเราเพราะอุปสรรคเหล่านั้นก็จะเป็นแบบทดสอบความเข้มแข็งและอดทนของเราเอง มีความอดทนเสียอย่างทุกๆอย่างของความสำเร็จก็จะตามมาค่ะ
|
|
3. สามารถนำไปพัฒนาชนบทแบบผสมผสานได้อย่างไร
มงคลชีวิตทั้ง ๓๘ ประการนั้น สามารถนำไปปรับใช้ในการพัฒนาชนบทได้ดังต่อไปนี้
ชนบทก็จะประกอบด้วยหลายครอบครัวในแต่ละครอบครัวก็นะประกอบด้วยบุคคลหลายคน ฉะนั้นในการพัฒนาชนบท เราจึงจะเป็นที่จะต้องพัฒนาตัวบุคคลในชนบท ให้มีพื้นฐานทางสังคมและทางจิตใจที่ดีก่อน เพื่อเป็นรากฐานในการพัฒนาชนบทต่อไป ดังเช่น มงคลที่ว่าด้วยการฝึกให้เป็นคนดี เพราะนิสัยจองคนเราจะมาจากสิ่งแวดล้อม คนรอบตัว เราคบกันคนอย่างไร บูชายกย่องใครเราก็จะค่อยๆมีนิสัยตามเขาไป ฉะนั้นถ้าในชนบทของเรามีพื้นฐานของคนเราดี ชุมชนของเราก็จะประกอบไปด้วยคนดี สามารถร่วมมือร่วมใจพัฒนาชนบทของเราให้ดีได้โดยง่าย มงคลที่ว่าด้วยเรื่องสร้างความพร้อมในการฝึกตนเอง เราสามารถนำมาปรับใช้ในการพัฒนาชนบทของเราได้โดยที่เราต้องตั้งเป้าหมายว่าเราจะพัฒนาชนบทของเราอย่างไร เราจะพัฒนาไปในทิศทางใด เมื่อเราทราบเป้าหมายแล้ว เราก็จะสามารถหาวิธีการเพื่อให้บรรลุเป้าหมายที่เราตั้งไว้ มงคลที่ว่าด้วยการฝึกตนให้เป็นคนมีประโยชน์ ในการที่จะพัฒนาชนบทให้ประสบความสำเร็จนั้นเราเองต้องมีคว
ขอบคุณครับ
ขอบคุณค่ะ