การได้เข้าไปอ่าน http://gotoknow.org/blog/econ4life/163021 ทำให้นึกถึงวันเสาร์ที่ผ่านมา ระหว่างการเดินทางกลับจากจังหวัดสระแก้ว

   ระหว่างที่รถกำลังแล่นจากศูนย์ให้การศึกษานั้น ต้องผ่านที่กว้างแห่งหนึ่ง เพื่อนที่สอนเอกภาษาไทย บอกให้ทุกคนในรถทราบว่า นี้คือโรงเรียนควาย และบอกว่า ตอนนี้ทางโรงเรียนกำลังรับอาจารย์ควายอยู่ ทำให้เราหัวเราะกันฮาใหญ่ จากเรื่องควายนี้เอง ผมจึงถามเพื่อนท่านนั้นว่า ทำไมเรามักจะว่าคนอื่นว่า "ควาย" มี และผมก็เป็นคนหนึ่งที่เคยถูกว่า

   จากนั้นเรื่องควายก็เลยกลายเป็นประเด็นคุยกันในรถ เพื่อนเล่าให้ฟังว่า ตอนเด็ก มีควายอยู่ตัวหนึ่งที่ตัวเองรักมาก ควายตัวนี้ฟังภาษาที่เขาพูดรู้เรื่องด้วย เขาเล่าว่า ถ้านำควายไปเลี้ยงที่ไกลๆ และยังไม่อยากกลับบ้าน ก็จะบอกให้ควายนั้นกลับเอง และมันก็กลับบ้านเองจริงๆ บอกให้เข้าเข้าเอง ก็เข้าเองจริงๆ บอกว่า นี่เป็นข้าวในนา อย่ากินนะ (ข้าวกำลังออกรวง) มันก็ไม่กินจริงๆ ทำให้ผมคิดว่า เอ๊ะ ควายอย่างนี้ก็มีด้วย และทำให้คิดในเชิงจิตวิญญาณมาว่า โดยภาษาทางจิต น่าจะเป็นภาษาเดียวกันที่รู้เรื่องกันไม่เฉพาะในสัตว์เหล่าใดเหล่าหนึ่ง แต่เป็นภาษาที่รู้และเข้าใจที่เป็นภาษาเดียวกัน มาถึงตรงนี้ ให้นึกถึงเมื่อวานขณะที่ดูสารคดีทางโทรทัศน์ช่องใหม่ นักวิชาการสัตว์ของอินเดีย บอกว่า ตอนสึนามิ สัตว์ต่างๆ ส่งเสียงถึงกัน และรับรู้กันเองพร้อมกับวิ่งไปหาที่ปลอดภัย ก่อนสึนามิจะเข้า เขาสรุปว่า ภาษาของสัตว์น่าจะเป็นภาษาเดียวกันไม่ว่าช้าง ม้า วัว ควาย อย่างไรก็ตาม เพื่อนก็เล่าให้ฟังอีกว่า วันก่อนไปเลี้ยงควาย ควายวิ่งหนีไปประมาณ หกกิโลเมตร เขาวิ่งตาม และพบว่า "ควายเดี๋ยวนี้มันดื้อเอามากๆ" ทำให้ผมคิดว่า เพราะเราไม่เคยอ่อนโยนกับควาย ควายจึงไม่อ่อนโยนกับเรา เราไม่อ่อนโยนกับลูก ลูกจึงไม่อ่อนโยนกับเรา เราไม่อ่อนโยนกับศิษย์ ศิษย์จึงไม่อ่อนโยนกับเรา เป็นต้น และเราสรุปว่า ผมนึกว่าจะมีกำลังเหมือนตอนเด็กๆ แต่มันไม่ใช่แล้ว และเล่าต่อว่า ตอนเด็ก คลองกว้างมาก เขาสามารถที่จะว่ายข้ามคลองได้เลย ว่ายกลับก็ได้

   เรื่องกำลังนี่ผมก็ประสบมาแล้วเหมือนกัน ตอนเด็กคลองตรงท่ายาง เราเรียกว่าคลองใหญ่ ก็คือคลองท่าตะเภา ผมเคยว่ายน้ำข้ามมาแล้ว เมื่อห้าปีที่แล้ว ผมเข้าใจว่า ผมจะว่ายข้ามได้แน่นอน คราวนี้เป็นคลองแยกเข้ามาทางตลาดนัดท่ายางอีกทีหนึ่ง ผมไปบ้านลุงและคิดว่าน่าจะว่ายข้ามได้สบาย แต่พอไปถึงกลางคลอง ปรากฏว่า ไม่ไหว จึงต้องลอยคอให้หายเหนื่อย ก่อนจะค่อยๆ ข้ามไปอีกฟากหนึ่ง นี่ก็เป็นข้อสรุปว่า "อย่าเข้าใจว่า ทุกอย่างจะเหมือนเดิม" กาลเวลาผ่านไป ทุกอย่างก็เปลี่ยนไป โดยเฉพาะมุ่งไปสู่ความเสื่อม เพราะแม้แต่ควายก็เปลี่ยนไปเหมือนกัน ควายตกงาน กลายเป็นอาหารอย่างเดียว ควายจึงดื้อ เพราะไม่ได้เกิดมาเพื่อเป็นอาหารของใคร ดังนั้น คนจึงไม่ได้เกิดมาเพื่อเป็นอาหารของคน