ชั่วโมงสุดท้าย เป็นขั้นตอนสรุปในภาพรวมของ intensive course ทั้งหมด ครั้งนี้เป็นครั้งสำคัญ เนื่องจากนักเรียนจะได้เจอหน้ากันครบถ้วนแบบนี้เป็นครั้งสุดท้าย Katrina จึงใช้คำว่า เป็น ritual session หรือเป็นพิธีกรรมเล็กๆ โดยให้การบ้านไว้ก่อนว่า ให้แต่ละคนเตรียมสิ่งของมาคนละหนึ่งอย่าง เพื่อเป็นสัญญลักษณ์ สื่อถึงการมาร่วมฝึกอบรม APHN palliative care course นี้
    พอถืงเวลา ทุกคนจะเอาเก้าอี้ของตนเองมาเรียงเป็นวงอยู่กลางห้อง ทั้งของผู้สอนและนักเรียนอย่างไม่มีช่องว่างหรือแถวสอง แล้วแต่ละคนก็จะเอาสิ่งของที่เตรียมมาออกมาวางบนผืนผ้ากลางวง อธิบายเล่าความในใจโยงของสิ่งนั้นกับการอบรมครั้งนี้


 

    สังเกตดูในภาพนะครับ ของนั้นมีทั้ง รูปภาพที่เขียนว่า persistence ขนมกรุบกรอบ ขนมในใบตองสาน เม็ดอมระงับกลิ่นปาก ลูกแอปเปิลพลาสติก เทียนเล่มน้อย โทรศัพท์มือถือ กระดาษสีในถุง ชาหนึ่งถ้วย ลิปสติค แผนที่สิ่งคโปร์ เอกสารประกอบการฝึกอบรม ตุ้มหูรูปไม้กางเขน หมวกไหมพรม กระปุกใส่ของ กระเป๋าสตางค์ สร้อยข้อมือลูกปัด ยอดอ่อนใบไม้ แล้วก็กระดาษพับเป็นดอกบัว
    แต่ละคนสามารถโยงสัญญลักษณ์..สิ่งของของตนเองกับการอบรมครั้งนี้ได้อย่างน่าทึ่ง แน่นอนครับ มันมีทั้งส่วนของความคิดที่ผ่านการประมวลอย่างลึกซึ้ง และมีทั้งส่วนของความรู้สึกที่ทำให้หลายคนปล่อยโฮออกมา

    ผมใช้กระดาษขาวที่มีรอยพับคร่าวๆนิดหน่อย อธิบายถึงตัวผมที่มีประสบการณ์ด้านนี้มาบ้าง เหมือนรอยย่น เอ้ย รอยพับบนกระดาษแผ่นนั้น แล้วก็ค่อยๆ พับกระดาษนั้น เอามุมทั้งสี่มาบรรจบกัน แล้วทำซ้ำหลายรอบ เหมือนผู้เข้าอบรมได้มาพบปะ แลกเปลี่ยนประสบการณ์ เรียนรู้ร่วมกัน ก่อนจะพลิกกระดาษที่พับขึ้น ดึงปลายกระดาษออกมาเป็นกลีบของดอกบัวสีขาว เหมือนความรู้ที่ผลิบาน แล้วปิดท้ายด้วยว่า ดอกบัวสีขาว บัวที่พ้นน้ำ ในนัยทางพระพุทธศาสนา หมายถึงมนุษย์ที่สามารถเรียนรู้ สั่งสอนได้

    สิ่งที่ผมได้เรียนอีกเรื่องจากกิจกรรมนี้ คือ ผมยิ่งรู้สึกว่าผมเป็นคนประเภทเรียนรู้ผ่านการมองเห็นจริงๆ (visual) เพราะถ้าให้ผมจำว่าใครพูดอะไรผมจะจำไม่ได้ แต่วันที่ผมเขียนบันทึกนี้ ผมจำเรียงลำดับได้แม่นว่าใครเอาอะไรมาบ้าง แล้วจึงสามารถโยงต่อได้ด้วยว่า ใครพูดว่าอย่างไร อย่างไม่ตกหล่น

๒๓ ตุลาคม ๒๕๕๐

APHN Diploma of Palliative Care ๒๗: Wit; อีกแล้วครับท่าน  >>