กรรมการสภามหาวิทยาลัยไม่ว่าจะมาจากคนกลุ่มใด มาทำหน้าที่กรรมการสภาเพื่อผลประโยชน์ของมหาวิทยาลัยในภาพรวม ไม่ใช่มารักษาผลประโยชน์ของกลุ่มที่เลือกตนมา และไม่ใช่ตัวแทนของกลุ่มนั้น เป็นการ accountable ต่อมหาวิทยาลัย ไม่ใช่ accountable ต่อกลุ่ม
บทความเรื่อง Global Trends in University Governance โดย Emeritus Professor Dr. Ingrid Moses นายกสภามหาวิทยาลัย University of Canberra ที่แจกในการประชุม International Workshop on University Governance จัดโดย มรภ. พระนคร เมื่อวันที่ ๒๒ – ๒๓ มิ.ย. ๕๐ ระบุความรับผิดชอบ (accountability) ของสภามหาวิทยาลัยไว้ดังนี้
- จุดสำคัญคือกรรมการสภามหาวิทยาลัยไม่ว่าจะมาจากคนกลุ่มใด มาทำหน้าที่กรรมการสภาเพื่อผลประโยชน์ของมหาวิทยาลัยในภาพรวม ไม่ใช่มารักษาผลประโยชน์ของกลุ่มที่เลือกตนมา และไม่ใช่ตัวแทนของกลุ่มนั้น เป็นการ accountable ต่อมหาวิทยาลัย ไม่ใช่ accountable ต่อกลุ่ม ผมคิดว่าวิธีคิดแนวนี้สำคัญมาก
- กรรมการสภามหาวิทยาลัย รับผิดรับชอบต่อการทำหน้าที่เพื่อประโยชน์สูงสุดของมหาวิทยาลัยร่วมกัน คือทำงานและรับผิดรับชอบเป็นองค์คณะ
- กรรมการสภามหาวิทยาลัยในโลกนี้มีวิธีทำงาน ๒ สไตล์ คือ (๑) สไตล์ ที่ประชุม (council - สภา) กับ (๒) สไตล์ Board of Directors
- กรรมการสภาฯ ที่ทำงานสไตล์ council ทำงานโดยคิดว่าหน้าที่สำคัญคือมาประชุม เพื่อทำหน้าที่เป็นตัวแทนของผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย (เช่น อาจารย์ นักศึกษา พนักงาน ศิษย์เก่า ผู้แทนชุมชน ผู้แทนรัฐบาล ฯลฯ) ทำหน้าที่กำกับดูแล นโยบาย เป้าหมาย ทิศทาง ยุทธศาสตร์ และการเงิน ของมหาวิทยาลัย
- กรรมการสภาที่ทำหน้าที่สไตล์ Board of Directors ทำงานเป็นองค์คณะ ไม่ใช่เป็นตัวแทนกลุ่มของตน คือเป็นคนกลุ่มเดียวกันแม้จะมีที่มาต่างกัน และมักมีกรรมการสภาผู้ทรงคุณวุฒิในลักษณะ professional Board of Directors คือเป็นกรรมการสภามืออาชีพ ที่เข้าใจหลักการเป็น Board of Directors และมีทักษะในการทำหน้าที่ คือเขามองการทำหน้าที่กรรมการสภาว่าเป็นงานที่ต้องการความรู้ความเข้าใจและทักษะ เพื่อให้สามารถมีความรับผิดรับชอบได้อย่างจริงจัง
- มีแนวโน้มว่ากรรมการสภาฯ แนว Board of Directors จะเป็นที่นิยมถือปฏิบัติมากขึ้นเรื่อยๆ
วิจารณ์ พานิช
๑๐ ม.ค. ๕๑