พัฒนาการ หมายถึง การเปลี่ยนแปลงด้านการทำหน้าที่และวุฒิภาวะของอวัยวะต่างๆรวมทั้งตัวบุคคลให้สามารถทำหน้าที่ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
พัฒนาการ แบ่งเป็น 4 ด้าน ได้แก่
1. ด้านร่างกาย เป็นความสามารถของร่างกายในการทรงตัวและการเคลื่อนไหว
2. ด้านสติปัญญา เป็นความสามารถในการเรียนรู้และแก้ปัญหา แสดงออกมาโดยการใช้ภาษา เข้าใจภาษา และใช้ทักษะในการแก้ปัญหา
3. ด้านจิตใจและอารมณ์ เป็นความสามารถในการแสดงความรู้สึก ควบคุมการแสดงออกของอารมณ์อย่างเหมาะสม มีความรู้สึกที่ดีและนับถือตนเอง
4. ด้านสังคม เป็นความสามารถในการสร้างสัมพันธภาพกับผู้อื่น ช่วยเหลือตนเองในชีวิตประจำวัน รู้คุณค่าของชีวิต มีคุณธรรม
ปัจจัยที่มีผลต่อพัฒนาการเด็ก มีมากมาย ตั้งแต่
- ลักษณะทางพันธุกรรมที่ติดตัวมาตั้งแต่เกิด ซึ่งแก้ไขปรับเปลี่ยนได้ยากและ
- สิ่งแวดล้อมที่แก้ไขปรับเปลี่ยนได้บ้าง เช่น อาหาร ที่อยู่อาศัย โรคติดเชื้อ มลภาวะ การเลี้ยงดู การศึกษาของพ่อแม่และการส่งเสริมพัฒนาการเด็ก
ดังนั้น ถ้าจะช่วยกันพัฒนาเด็กที่เกิดมานั้น ต้องช่วยกันทำสิ่งแวดล้อมรอบตัวเด็กให้เหมาะสม
