ความคิดสร้างสรรค์ในองค์กร

เคยอ่านเจอหนังสือเล่มหนึ่งกล่าวว่า ลูกน้องของเขาสามารถคิดสร้างสรรค์ได้มากขึ้นภายใต้การกำหนดเส้นตาย แต่ทีมผู้เขียนหนังสือ Rescuing Your Company's Creativity จาก Harvard Business Review กลับบอกว่า ไม่ใช่เลย ภายใต้แรงกดดันด้านเวลา ความคิดสร้างสรรค์จะลดลง 45% ข้อแนะนำก็คือ ผู้จัดการควรจะลดแรงกดดันด้านเวลา แต่ใช้มันกระตุ้นให้เกิดความคิดใหม่ ที่ทีมผู้เขียนเรียกว่า 'เป็นภารกิจ' หรือ 'เป็นการเดินทางสำรวจ' แทนการ 'เหมือนถูกโม่' หรือ 'บินแบบไร้คนขับ'

อ่านเรื่องความคิดสร้างสรรค์แล้ว ทำให้นึกถึงหนังสือ 'คิดแนวข้าง' ของ Edward De Bono ที่เน้นการคิดสร้างสรรค์ แทนการคิดแนวตั้งที่ยึดติดกับรูปแบบตายตัว เนื้อหาเหมือนวิชาศิลปะการดำเนินชีวิต (Art of Living) ของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

กลับมาที่หนังสือเล่มเดิม ความคิดสร้างสรรค์นั้นประกอบด้วย

  1. ความเชี่ยวชาญ
  2. ทักษะการคิดสร้างสรรค์
  3. แรงจูงใจ

ความเชี่ยวชาญและทักษะการคิดสร้างสรรค์นั้นเป็นเพียงวัตถุดิบ แต่สิ่งที่กำหนดให้ทำจริงนั้น คือ แรงจูงใจ โดยเฉพาะ แรงจูงใจภายใน อันได้แก่ ความท้าทาย หรือ ความเพลิดเพลิน เป็นต้น

การกระตุ้นแรงจูงใจนั้น ทำได้ง่ายกว่า และให้ผลเร็วกว่า สิ่งที่เหมือนกันในทุกๆบทที่ผ่านมาก็คือ การให้ความสำคัญกับระดับพนักงาน นั่นคือ ทำให้เขารู้ว่า งานของพวกเขานั้น สำคัญ

Arthur Schawlow นักฟิสิกส์รางวัลโนเบล กล่าวว่า "นักวิทยาศาสตร์ที่ประสบความสำเร็จมากที่สุด ไม่ใช่คนที่เก่งที่สุด แต่เป็นคนที่มีความอยากรู้อยากเห็นมากที่สุด" นั่นคือ "ความเพลิดเพลินในการเห็น และการค้นหา" John Irring นักแต่งนวนิยาย กล่าวว่า "เหตุผลที่ผมสามารถทำงานในการเขียนอย่างหนักขนาดนั้นได้ ก็เพราะว่ามันไม่ได้เป็นงานสำหรับผมนั่นเอง" (เหมือนบทที่ผ่านมาเลยแหะ)

จากการวิจัย ทีมผู้เขียนได้แบ่งหมวดหมู่ 6 ด้าน ที่ส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์

  1. ความท้าทาย
  2. ความมีอิสระ
  3. ทรัพยากร
  4. การทำงานเป็นกลุ่ม
  5. การส่งเสริมจากหัวหน้างาน
  6. การสนับสนุนจากองค์กร

จากการวิจัยอีกเช่นกัน สิ่งที่ทำให้องค์กรหนึ่งแตกต่างจากองค์กรอื่น คือ คุณภาพของความเป็นผู้นำ (Quality of Leadership) ทั้งในผู้บริหารระดับสูงและระดับทีม วิธีที่ผู้จัดการสร้างทีมและสื่อสารกับลูกทีม การสนับสนุนงานของพวกเขา เหล่านี้ช่วยให้ความคิดสร้างสรรค์ถูกกระตุ้นเร่งเร้าอยู่ตลอดเวลา

ย่อหน้าสุดท้ายนี้ ขอพูดถึงเครื่องมือระบุวิธีการคิด MBTI  เป็นเครื่องมือประเมินบุคลิกภาพที่ใช้กันอย่างแพร่หลายในวงการธุรกิจและจิตวิทยา ประกอบด้วยคุณลักษณะ 4 คู่ ก็จะได้ทั้งหมด 2x2x2x2 = 16 แบบ

  • พวกสนใจตัวเอง (Introversion) / พวกสนใจสิ่งภายนอก (Extraversion)
  • พวกเน้นสัมผัส (Sensing) / พวกเน้นสัญชาตญาณ(Intuiting)
  • เน้นความคิด (Thinking) / เน้นความรู้สึก (Feeling)
  • พวกชอบตัดสิน (Judging) / พวกชอบรับรู้ (Perceiving)

 ISTJ 

จริงจัง เงียบขรึม ได้รับความสำเร็จ ผ่านความมุ่งมั่นและความครบถ้วน เน้นปฏิบัติ ระเบียบ ข้อเท็จจริง ตรรกะ ความเป็นจริง พึ่งพาได้ รับผิดชอบ 

 ISFJ

เงียบขรึม เป็นมิตร รับผิดชอบ และมีสติ ทำงานอย่างทุ่มเทเพื่อเป้าหมาย ละเอียด อดทน เที่ยงตรง ภักดี เห็นใจคนอื่น 

 INFJ

สำเร็จผ่านความอดทน ริเริ่ม พร้อมทำทุกอย่างที่จำเป็น เด็ดเดี่ยวอยู่ภายใน รอบคอบ ห่วงใย เคารพกฏเกณฑ์ของบริษัท 

 INTJ

มักจะมีควาามคิดริเริ่ม มุ่งมั่นกับความคิด และเป้าหมายของตัวเอง ขี้สงสัย ช่างวิจารณ์ รักอิสระ มุ่งมั่น มักจะดื้อรั้น 

 ISTP

ชอบดูเฉยๆ เงียบขรึม สงวนท่าทีและช่างวิเคราะห์ มักจะสนใจในหลักการล้วนๆ สนใจหลักการและวิธีการทำงานของ สิ่งต่างๆ ค่อนข้างจะมีอารมณ์ขัน 

 ISFP

ชอบถอนตัว เป็นมิตรอยู่เงียบๆ อ่อนไหว ใจดี ถ่อมตน หลบเลี่ยงความขัดแย้ง เป้นผู้ตามที่ภักดี เอื่อยเฉื่อยในการทำงาน 

 INFP

ชอบเรียนรู้ สนใจด้านความคิด ภาษา และคิดโครงการของตัวเอง ชอบรับปากมากไป แต่ก็ทำได้สำเร็จ เป็นมิตร แต่มักจะอ่อนไหวเกินควร

 INTP

เงียบขรึม สงวนท่าที ไม่ยึดอารมณ์ ความรู้สึก ชอบเรื่องวิทยาศาสตร์ หรือทฤษฎี มักจะสนใจแนวคิดเป็นหลัก ไม่ค่อยชอบสังสรรค์หรือพูดคุยไร้สาระ สนใจเจาะจงเฉพาะเรื่อง 

 ESTP

เน้นข้อเท็จจริง ไม่ขี้กังวลหรือรีบร้อน เปิดรับทุกอย่าง ก้าวร้าวบ้าง หรือไม่ค่อยเห็นใจคนอื่น เก่งในการแยกแยะ หรือรวบรวมสิ่งที่จับต้องได้ 

 RSFP

ชอบเข้าสังคม สบายๆ เปิดรับ เป็นมิตร ชอบทำให้คนสนุก รักกีฬาและการประดิษฐ์ ชอบจดจำข้อมูลมากกว่า เชี่ยวชาญด้านทฤษฎี 

 ENFP

กระตือรือร้น มีชีวิตชีวา ฉลาด ช่างจินตนาการ สามารถทำทุกอย่างที่สนใจได้แทบทั้งหมด คิดแก้ปัญหได้รวดเร็ว และชอบช่วยแก้ปัญหา

 ENTP

รวดเร็ว ฉลาด เก่งรอบด้าน ชอบถกปัญหาเพื่อความสนุก พร้อมแก้ปัญหายากๆ แต่อาจจะละเลยงานประจำ 

 ESTJ

เน้นปฏิบัติไม่เพ้อฝัน เน้นข้อเท็จจริง มีหัวด้านธุรกิจหรือเครื่องจักรกล ไม่สนใจเรื่องที่ไม่เห็นประโยชน์ ชอบบริหารจัดการกิจกรรม 

 RSFJ

อบอุ่น ช่างคุย เป็นที่ชื่นชอบ รอบคอบ ชอบร่วมมือ ชอบความกลมเกลียว ทำงานได้ดีมากถ้าได้รับการสนับสนุน ไม่ค่อยสนใจเรื่องนามธรรม หรือด้านเทคนิค

 ENFJ

พร้อมตอบสนองและรับผิดชอบ ใส่ใจในสิ่งที่คนอื่นคิด หรือทำอย่างแท้จริง ชอบเข้าสังคม เป็นที่ชื่นชอบ อ่อนไหวต่อคำชมและคำวิจารณ์ 

 ENTJ

จริงใจ เปิดเผยตรงไปตรงมา กล้าตัดสินใจ เป็นผู้นำเก่งในการเจรจาเรื่องเหตุผล และการใช้ปัญญา บางครั้งอาจจะคิดแง่บวกได้ แม้ประสบการณ์จะเป็นเรื่องเลวร้าย 

การประเมินจะไม่มีความหมาย ถ้าไม่เข้าใจ เครื่องมือนี้ช่วยให้เข้าใจตนเอง ความท้าทายอยู่ที่ การนำเครื่องมือนี้ไปสร้างกระบวนการใหม่ และส่งเสริมพฤติกรรมเพื่อสร้างนวัตกรรมให้บรรลุผลสำเร็จ

ส่วนผู้อ่านท่านใด หลวมตัวทำแล้ว คิดว่าตรงไม่ตรงอย่างไร บอกได้นะคะ


เนื้อหาที่ไม่ใช่ความคิดเห็นสรุปจาก Rescuing Your Company's Creativity โดย Teresa M.Amabile, Constance N.Hadley, Steven J.Kraner, Dorothy Leonard, Susaan Straus