ข้อแนะนำในการใช้บันทึกพัฒนาการเด็ก สำหรับคุณพ่อคุณแม่

ข้อแนะนำในการใช้บันทึกพัฒนาการเด็ก

สำหรับคุณพ่อคุณแม่ และผู้ปกครอง

1 .คุณพ่อคุณแม่สามารถส่งเสริมให้ลูกเติบโตอย่างมีคุณภาพทั้ง 4 ด้าน คือ ด้านร่างกาย สติ ปัญญา อารมณ์ และสังคม โดยการดูแลเอาใจใส่ด้วยความรักและเข้าใจ ให้โอกาสเด็กได้เรียน รู้ และฝึกทำ
2 .คุณพ่อคุณแม่ และทุกคนในบ้านเป็นแบบอย่างที่จะปลูกฝังให้เด็กมีลักษณะนิสัย และความ เป็นอยู่ที่ดี เหมาะสมกับสภาพของชุมชน ตลอดจนเติบโตขึ้นเป็นคนดีมีความสามารถได้
3 .บันทึกพัฒนาการเด็กต่อไปนี้ แสดงความสามารถตามวัยของเด็ก ซึ่งเด็กแต่ละคนอาจมี พัฒนาการเร็ว - ช้า แตกต่างกัน ถ้าถึงอายุที่ควรทำได้แล้วเด็กทำไม่ได้ ควรให้โอกาสฝึกก่อน ใน 1 เดือน ถ้าไม่มีความก้าวหน้า ควรปรึกษาแพทย์ หรือเจ้าหน้าที่สาธารณสุข
4 .ถ้าลูกมีลักษณะต่อไปนี้ ควรปรึกษาแพทย์ หรือเจ้าหน้าที่สาธารณสุข
4.1 ถ้าลูกอายุ 3 เดือน แล้วลูกไม่สบตา หรือ ยิ้มตอบ ไม่ชูคอในท่านอนคว่ำ
4.2 ถ้าลูกอายุ 6 เดือน แล้วไม่มองตาม หรือ ไม่หันตามเสียง หรือ ไม่สนใจคนมาเล่นด้วย ไม่ พลิกคว่ำหงาย
4.3 ถ้าลูกอายุ 1 ปี ยังไม่เกาะเดิน ไม่สามารถใช้นิ้วมือหยิบของกินเข้าปาก ไม่เลียนแบบท่าทาง และเสียงพูด
4.4 ถ้าลูกอายุ 1 ปี 6 เดือน แล้วยังไม่สามารถทำตามคำสั่งง่ายๆ ได้ เช่น นั่งลง สวัสดี เดินมาหา แม่
4.5 ถ้าลูกอายุ 2 ปี ยังไม่พูดคำต่อกัน
4.6 พัฒนาการล่าช้ากว่าวัย น้ำหนักน้อยกว่าเกณฑ์ เจ็บป่วยบ่อยๆพัฒนาการเด็กเมื่ออายุ 1 เดือน   สบตา   จ้องหน้าแม่
ลูกของท่านทำได้เมื่ออายุ………………เดือน
วิธีการที่พ่อแม่สามารถส่งเสริมให้ลูกมีพัฒนาการตามวัย  กินนมแม่อย่างเดียว  ยิ้มแย้ม มองสบตา เล่นพูดคุยกับลูก  เอียงหน้าไปมาช้าๆ ให้ลูกมองตาม  อุ้มบ่อยๆ อุ้มพาดบ่าบ้าง


พัฒนาการของเด็กวัย 2 เดือน  คุยอ้อแอ้ ยิ้ม  ชันคอในท่าคว่ำ
ลูกของท่านทำได้เมื่ออายุ ………………เดือน
วิธีการที่พ่อแม่สามารถส่งเสริมให้ลูกมีพัฒนาการตามวัย  กินนมแม่อย่างเดียว  เล่นกับลูกโดยแขวนของสีสด ห่างจากหน้าลูกประมาณ 1 ศอกให้ลูกมองตาม  พูดคุยทำเสียงต่างๆ และร้องเพลง  ให้ลูกนอนคว่ำในที่นอนที่ไม่นุ่มเกินไป

พัฒนาการของเด็กวัย 3 เดือน  ชันคอได้ตรงเมื่ออุ้มนั่ง  ส่งเสียงโต้ตอบ
ลูกของท่านทำได้เมื่ออายุ ………………เดือน
วิธีการที่พ่อแม่สามารถส่งเสริมให้ลูกมีพัฒนาการตามวัย  กินนมแม่อย่างเดียว  อุ้มท่านั่ง พูดคุยทำเสียงโต้ตอบกับเด็ก  ให้ลูกนอนเปล หรืออู่ ที่ไม่มืดทึบ

พัฒนาการของเด็กวัย 4 เดือน  ไขว่คว้า  หัวเราะเสียงดัง  ชูคอตั้งขึ้นในท่าคว่ำ
ลูกของท่านทำได้เมื่ออายุ ………………เดือน
วิธีการที่พ่อแม่สามารถส่งเสริมให้ลูกมีพัฒนาการตามวัย  กินนมแม่อย่างเดียว  จัดที่ที่ปลอดภัยให้เด็กหัดคว่ำ คืบ  เล่นกับลูกโดยชูของเล่นให้ลูกไขว่คว้า  ชมเชย ให้กำลังใจลูก เมื่อลูกทำได้

พัฒนาการของเด็กวัย 5 เดือน  คืบ  พลิกคว่ำ พลิกหงาย
ลูกของท่านทำได้เมื่ออายุ ………………เดือน
วิธีการที่พ่อแม่สามารถส่งเสริมให้ลูกมีพัฒนาการตามวัย  หาของเล่นสีสดชิ้นใหญ่ที่ปลอดภัยให้หยิบ จับ และให้คืบไปหา  พ่อแม่ช่วยกันพูดคุย โต้ตอบ ยิ้มเล่นกับเด็ก  พูดถึงสิ่งที่กำลังทำอยู่กับเด็ก เช่น อาบน้ำ กินข้าว

พัฒนาการของเด็กวัย 6 เดือน  คว้าของมือเดียว  หันหาเสียงเรียกชื่อ  ส่งเสียงต่างๆ โต้ตอบ
ลูกของท่านทำได้เมื่ออายุ ………………เดือน
วิธีการที่พ่อแม่สามารถส่งเสริมให้ลูกมีพัฒนาการตามวัย  เวลาพูดให้เรียกชื่อเด็ก  เล่นโยกเยกกับเด็ก   หาของให้จับ

พัฒนาการของเด็กวัย 7 เดือน  นั่งทรงตัวได้เอง  เปลี่ยนสลับมือถือของได้
ลูกของท่านทำได้เมื่ออายุ ………………เดือน
วิธีการที่พ่อแม่สามารถส่งเสริมให้ลูกมีพัฒนาการตามวัย  อุ้มน้อยลง ให้เด็กได้คืบและนั่งเล่นเอง โดยมีคุณแม่คอยระวังอยู่ข้างหลัง  ให้เล่นสิ่งที่มีสี และขนาดต่างกัน เช่น ลักษณะผิวเรียบ - หยาบ อ่อน - แข็ง  ให้หยิบจับสิ่งของ เข้า - ออก จากถ้วย หรือกล่อง


พัฒนาการของเด็กวัย 8 เดือน  มองตามของที่ตก  แปลกหน้าคน
ลูกของท่านทำได้เมื่ออายุ ………………เดือน
วิธีการที่พ่อแม่สามารถส่งเสริมให้ลูกมีพัฒนาการตามวัย  กลิ้งของเล่นให้เด็กมองตาม  พูดและทำท่าทางเล่นกับเด็ก เช่น จ๊ะเอ๋ จับปูดำ แมงมุม จ้ำจี้ ตบมือ

พัฒนาการของเด็กวัย 9 เดือน  เข้าใจเสียงห้าม  เล่นจ๊ะเอ๋ ตบมือ  ใช้นิ้วชี้และนิ้วหัวแม่มือหยิบของชิ้นเล็ก
ลูกของท่านทำได้เมื่ออายุ ………………
วิธีการที่พ่อแม่สามารถส่งเสริมให้ลูกมีพัฒนาการตามวัย  หัดให้เกาะยืน เกาะเดิน  หัดให้เด็กใช้นิ้วหยิบ จับของกินชิ้นเล็กเข้าปาก เช่น ข้าวสุก มะละกอหั่น มันต้มหั่น ฟักทอง ต้ม
ห้ามใช้ถั่ว หรือของที่จะสำลักได้

พัฒนาการของเด็กวัย 10 เดือน  เหนี่ยวตัว เกาะยืน เกาะเดิน  ส่งเสียงต่างๆ "หม่ำ หม่ำ", "จ๊ะ จ๋า"
ลูกของท่านทำได้เมื่ออายุ ………………
วิธีการที่พ่อแม่สามารถส่งเสริมให้ลูกมีพัฒนาการตามวัย  จัดที่ให้เด็กคลาน และเกาะเดินอย่างปลอดภัย  เรียกเด็ก และชูของเล่นให้เด็กสนใจเพื่อลุกขึ้นจับ


  พัฒนาการของเด็กวัย 1 ปี   ตั้งไข่  พูดเป็นคำที่มีความหมาย เช่น พ่อ แม่  เลียนเสียง ท่าทางและเสียงพูด
ลูกของท่านทำได้เมื่ออายุ ………………
วิธีการที่พ่อแม่สามารถส่งเสริมให้ลูกมีพัฒนาการตามวัย  ให้เด็กมีโอกาสเล่นสิ่งของโดยอยู่ในสายตาผู้ใหญ่  พูดชมเชย เมื่อเด็กทำสิ่งต่างๆ ได้  พูดคุย ชี้ และบอกส่วนต่างๆ ของร่างกาย

พัฒนาการของเด็กวัย 1 ปี 3 เดือน  เดินได้เอง  ชี้ส่วนต่างๆ ของร่างกายตามคำบอก  ดื่มน้ำจากถ้วย
ลูกของท่านทำได้เมื่ออายุ……………………..
วิธีการที่พ่อแม่สามารถส่งเสริมให้ลูกมีพัฒนาการตามวัย  พูดคุย โต้ตอบ ชี้ชวนให้เด็กสังเกตของและคนรอบข้าง  ให้หาของที่ซ่อนใต้ผ้า  ชี้ให้ดูภาพ และเล่าเรื่องสั้นๆ ให้เด็กฟัง  ให้เด็กหัดตักอาหาร ดื่มน้ำจากถ้วย และแต่งตัวโดยช่วยเหลือตามสมควร

พัฒนาการของเด็กวัย 1 ปี 6 เดือน  เดินได้คล่อง  รู้จักขอ และทำตามคำสั่งง่ายๆ ได้
ลูกของท่านทำได้เมื่ออายุ……………………..
วิธีการที่พ่อแม่สามารถส่งเสริมให้ลูกมีพัฒนาการตามวัย  ให้โอกาสเด็ก เดิน วิ่ง และหยิบจับสิ่งของโดยระมัดระวังความปลอดภัย  ร้องเพลง คุยกับเด็กเกี่ยวกับสิ่งรอบตัว เล่นเกมส์ง่ายๆ  จัดหา และทำของเล่นที่มีสี และรูปทรงต่างๆ


พัฒนาการของเด็กวัย 1 ปี 8 เดือน  พูดแสดงความต้องการ  พูด 2-3 คำ ติดต่อกัน  เริ่มพูดโต้ตอบ  ขีดเขียนเป็นเส้นได้
ลูกของท่านทำได้เมื่ออายุ……………………..
วิธีการที่พ่อแม่สามารถส่งเสริมให้ลูกมีพัฒนาการตามวัย  เมื่อเด็กพยายามทำสิ่งใด ควรสนใจ ชี้แนะ และให้กำลังใจ โดยให้เด็กคิดเอง และทำเอง บ้าง  ฝึกลูกให้ช่วยตัวเอง เช่น ขับถ่ายให้เป็นที่ รู้จักล้างมือก่อนกินอาหารและหลังขับถ่าย  ให้เด็กมีส่วนร่วมทำกิจกรรมต่างๆ ในบ้าน

พัฒนาการของเด็กวัย 2 ปี   เรียกชื่อสิ่งต่างๆ และคนที่คุ้นเคย  ตักอาหารกินเอง
ลูกของท่านทำได้เมื่ออายุ……………………..
วิธีการที่พ่อแม่สามารถส่งเสริมให้ลูกมีพัฒนาการตามวัย  คุณพ่อคุณแม่ทำตัวเป็นตัวอย่างที่ดีตลอดเวลา และอบรมสั่งสอนลูกด้วยเหตุผลง่าย  สอนลูกให้รู้จักทักทาย ขอบคุณ และขอโทษในเวลาที่เหมาะสม

พัฒนาการของเด็กวัย 2 ปี 6 เดือน  ซักถาม "อะไร" พูดคำคล้องจอง  ร้องเพลงสั้นๆ   เลียนแบบท่าทาง  หัดแปรงฟัน
ลูกของท่านทำได้เมื่ออายุ……………………..
วิธีการที่พ่อแม่สามารถส่งเสริมให้ลูกมีพัฒนาการตามวัย  พาเด็กเดินรอบบ้าน และบริเวณใกล้ๆ ชี้ชวนให้สังเกตสิ่งที่พบเห็น  หมั่นพูดคุยด้วยคำพูดที่ชัดเจน และตอบคำถามของลูกโดยไม่ดุ หรือแสดงความรำคาญ  ชวนลูกแปรงฟัน เมื่อตื่นนอนและก่อนนอนทุกวัน

พัฒนาการของเด็กวัย 3 ปี   บอกชื่อ และเพศตนเองได้  รู้จักให้และรับ รู้จักรอ
ลูกของท่านทำได้เมื่ออายุ……………………..
วิธีการที่พ่อแม่สามารถส่งเสริมให้ลูกมีพัฒนาการตามวัย  สนับสนุนให้ลูกพูด เล่าเรื่อง ร้องเพลง ขีดเขียน และทำท่าทางต่างๆ  สังเกตท่าทีความรู้สึกของเด็ก และตอบสนองโดยไม่บังคับ หรือตามใจลูกเกินไป ควรค่อยๆ รู้จักผ่อนปรน  จัดหาของที่มีรูปร่าง และขนาดต่างๆ ให้เด็กเล่น หัดขีดเขียน หัดนับแยกกลุ่ม และเล่นสมมุติ

พัฒนาการของเด็กวัย 4 ปี   ซักถาม "ทำไม"  ล้างหน้า แปรงฟันเองได้  บอกขนาด ใหญ่ เล็ก ยาว-สั้น  เล่นรวมกับคนอื่น รอตามลำดับก่อนหลัง  ไม่ปัสสาวะรด
ลูกของท่านทำได้เมื่ออายุ……………………..
วิธีการที่พ่อแม่สามารถส่งเสริมให้ลูกมีพัฒนาการตามวัย  ตอบคำถามของเด็ก  เล่าเรื่องจากภาพ คุย ซักถาม เล่าเรื่อง  ฝึกให้ลูกใส่เสื้อผ้า ติด และกลัดกระดุม รูดซิป

พัฒนาการของเด็กวัย 4 ปี 6 เดือน  รู้จักสีถูกต้อง 4 สี  ยืนทรงตัวขาเดียว และเดินต่อเท้า  เลือกของที่ต่างจากพวกได้   นับได้ 1-10 รู้จักค่าจำนวน 1-5
ลูกของท่านทำได้เมื่ออายุ……………………..

วิธีการที่พ่อแม่สามารถส่งเสริมให้ลูกมีพัฒนาการตามวัย  ให้ลูกหัดเดินบนไม้กระดานแผ่นเดียว หัดยืนทรงตัวขาเดียว และกระโดดข้ามเชือก  เล่นทาย "อะไรเอ่ย" กับลูกบ่อยๆ  ฝึกหัดนับสิ่งของและหยิบของตามจำนวน 1-5 ชิ้น

พัฒนาการของเด็กวัย 5ปี   พบผู้ใหญ่รู้จักไหว้ทำความเคารพ  รู้จักขอบคุณ  รู้จักเล่าเรื่องสั้นๆ
ลูกของท่านทำได้เมื่ออายุ……………………..
วิธีการที่พ่อแม่สามารถส่งเสริมให้ลูกมีพัฒนาการตามวัย  ให้ลูกช่วยงานบ้านง่ายๆ และพูดคุยเกี่ยวกับสิ่งที่ทำ เช่น ซักผ้า   ฝึกให้ลูกสังเกต รู้จักเปรียบเทียบสิ่งที่แตกต่าง และจัดกลุ่มสิ่งที่เหมือนกัน

พัฒนาการของเด็กวัย 6 ปี   นับได้ 1-30 รู้ค่าจำนวน 1-10   รู้จักซ้าย ขวา  เริ่มอ่านและเขียนตัวอักษรและตัวเลข
ลูกของท่านทำได้เมื่ออายุ……………………..
วิธีการที่พ่อแม่สามารถส่งเสริมให้ลูกมีพัฒนาการตามวัย  ให้ลูกนับสิ่งของที่พบเห็น หัดอ่าน เขียนรูป และตัวอักษร  พูดคุยกับลูกเกี่ยวกับบุคคลต่างๆ และประเพณีท้องถิ่น  ให้ลูกวาดรูปตามความคิดของตน และเล่าเรื่องจากรูปที่วาด หรืออธิบายสิ่งที่ตนพบเห็น
อ่านแล้วมีประโยชน์เลยเอามาฝากไว้ให้อ่านกันครับ พอดีลูกต้นหลิวได้ 1 ขวบ 8 เดือนแล้วครับ

ที่มาข้อมูล: กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข จาก http://www.thaiparents.com/k1-5_yrsdev.html#label12