เป็นที่ทราบกันดีว่าในกระบวนการบริหารจัดการศึกษาของสถานศึกษานั้น การวางแผนกลยุทธ์เป็นสิ่งสำคัญ เป็นการตัดสินใจเพื่ออนาคต ซึ่งขั้นตอนหลักของการวางแผนกลยุทธ์นั้นคือ การวิเคราะสภาพแวดล้อม ซึ่งเรียกกันว่า SWOT Analysis เป็นการวิเคราะห์
สภาพแวดล้อมภายใน ที่เรียกว่าจุดแข็ง (Strengths) และจุดอ่อน (Weaknesses)
เป็นการวิเคราะห์สภาพแวดล้อมภายใน ที่มีอิทธิพลตรงต่อการดำเนินงานของสถานศึกษาอาศัยปัจจัยหลัก 6 ด้าน ในการวิเคราะห์ ที่เรียกว่า "2S4M" คือ
S โครงสร้าง/นโยบาย(Structure and policy)
S บริการ (Service and products)
M บุคลากร (Man)
M การเงิน (Money)
M วัสดุอุปกรณ์ (Material)
M การบริหารจัดการ(Management)
สภาพแวดล้อมภายนอก ที่เรียกว่า โอกาส ( Opportunities )อุปสรรค/ข้อจำกัด (threats)
ซึ่งการวิเคราะห์สภาพแวดล้อมภายนอก ทำให้สถานศึกษาพอที่จะคาดคะเนแนวโน้มการเปลี่ยนแปลง เพื่อนำมาประกอบการตัดสินใจ ซึ่งสภาพแวดล้อมภายนอกจะมี 2ลักษณะคือ สภาพแวดล้อมภายนอกทั่วไปและสภาพแวดล้อมเชิงปฏิบัติการซึ่งมีผลกระทบโดยตรงต่อการดำเนินการของสถานศึกษา
โดยรวมแล้วผลการวิเคราะห์จะมี 4 รูปแบบคือ
1. สถานศึกษาที่มีสภาพแวดล้อมภายในที่เข้มแข็ง และสภาพแวดล้อมภายนอกที่เอื้ออำนวย กลวิธีการดำเนินงานในลักษณะเพิ่ม ขยาย สู่ความเป็นเลิศ
2.สถานศึกษาที่มีสภาพแวดล้อมภายในที่เข้มแข็ง และสภาพแวดล้อมภายนอกที่เป็นข้อจำกัด กลวิธีการดำเนินงานในลักษณะ ปรับปรุงพัฒนา รักษาสถานภาพ
3.สถานศึกษาที่มีสภาพแวดล้อมภายในที่อ่อน และสภาพแวดล้อมภายนอกที่เป็นโอกาส กลวิธีการดำเนินงานในลักษณะ ปรับปรุงพัฒนา จุดด้อย แก้ไข
4.สถานศึกษาที่มีสภาพแวดล้อมภายในที่อ่อน และสภาพแวดล้อมภายนอกที่เป็นอุปสรรค กลวิธีการดำเนินงานในลักษณะ รีบเร่ง ทบทวน และปรับปรุง
ดังนั้นเมื่อรู้จักตนเอง รู้ว่า สถานศึกษาของเราอยู่ในลักษณะใดก็สามารถหากลวิธี หรือกลยุทธ์ในการวางแผนบริหารจัดการ กันได้คล่องขึ้น
การวิเคราะห์สภาพแวดล้อมของสถานศึกษาเป็นเรื่องที่ไม่ควรละเลยเพื่อการวางแผนกลยุทธ์ในการพัฒนาคุณภาพการศึกษาและควรดำเนินการในลักษณะการมีส่วนร่วมของผู้มีส่วนได้เสียจริงไหมท่าน
เป็นข้อเสนอแนะที่ดีทีเดียวค่ะ