เรียนรู้จากการเป็นกรรมการธนาคาร

        ผมเป็นกรรมการธนาคารไทยพาณิชย์มากว่า ๑ ปีแล้ว     ถามตัวเองว่าได้เรียนรู้อะไรบ้าง    ภาพใหญ่ที่ผมได้เรียนรู้คือ

1. ระบบ oversee หรือกำกับบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์  มีความเข้มแข็งและ creative มากกว่าระบบกำกับสถาบันอุดมศึกษาอย่างเทียบกันไม่ได้เลย    กลต. สร้างเงื่อนไข และจัดระบบพัฒนา directors หรือกรรมการบริษัท    ในขณะที่ไม่มีระบบนี้สำหรับกรรมการสภามหาวิทยาลัย 
2. ธนาคารระมัดระวังเรื่อง reputation risk มาก   ไม่ใช่จัดการเฉพาะ business หรือ economic risk    ความซับซ้อนอยู่ที่ลูกค้ากู้เงินธนาคารไปทำธุรกิจโดยเอาเงินจำนวนหนึ่งไปติดสินบนนักการเมือง และหรือข้าราชการ    ธนาคารที่ให้กู้อาจเสียชื่อไปด้วย 
3. ธนาคารไทยพาณิชย์ มีโครงการปรับปรุงธนาคาร (Change Program)  ทำงานพัฒนาวิธีทำงานคู่ขนานไปกับการทำธุรกิจ   Change Program นี้ ลักษณะคล้ายโครงการ R&D เพื่อพัฒนาองค์กร ทำให้องค์กรสามารถเปลี่ยนแปลงระบบที่ซับซ้อนได้ในภาพใหญ่ๆ
4. คณะกรรมการธนาคารประกอบด้วยคนที่มีประสบการณ์หลากหลาย ทำงานเป็นองค์คณะที่สามารถมองภาพใหญ่ได้เก่งมาก  แต่ละคนมีมุมมองต่างกัน   ใช้ความต่างนั้นเพิ่มคุณค่าให้แก่ธนาคาร
5. ใช้การประชุมแบบ retreat เพื่อเน้นการมองภาพใหญ่ (ขึ้นไปอีก)
6. ใช้ข้อมูลเปรียบเทียบกับธนาคารคู่แข่งอยู่เสมอ
7. มีความจริงใจในการใช้กิจกรรมเพื่อสังคม (CSR) เพื่อประโยชน์ของสังคมจริงๆ    ไม่ใช่แค่ทำเพื่อสร้างภาพลักษณ์    ผมมองว่ากิจกรรมเพื่อสังคมต้องมีเป้าหมายเพื่อการเรียนรู้มิติทางสังคมของพนักงานธนาคารด้วย     เป็นการเรียนรู้เพื่อยกระดับจิตใจ หรือระดับปัญญา ของตัวเอง

วิจารณ์ พานิช
๓ ธ.ค. ๕๐