หลายๆ ครั้งที่เราทำงานไปแล้วรู้สึกว่าเหนื่อยล้า ทุกข์ใจเป็นอย่างยิ่ง มิใช่ทุกข์กับภาระงานที่ประดังประเดเข้ามาเท่านั้น หากแต่ทุกข์ใจกับระบบงาน และเพื่อนร่วมงานที่มิได้ดั่งใจของเรา แถมเบื้องบนก็ใช้ตัวชี้วัด (KPI) มาคอยกำกับอีก สร้างความเครียดให้กับเราไม่น้อย และหลายๆ ครั้งเราก็มุ่งทำงานให้บรรลุตัวชี้วัด จนลืมที่จะนึกถึงหัวอกหัวใจของตัวเองและคนข้างเคียง จนบางครั้งอาจแสดงคำพูด กิริยา ท่าทาง ทำร้ายคนข้างเคียงหรือเพื่อนร่วมงานโดยไม่รู้ตัวหรือโดยไม่ตั้งใจ บาดแผลเล็กๆ เริ่มเกิดขึ้นอย่างไม่รู้ตัว
<p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 36pt" class="MsoNormal">ปีนี้สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดน่าน (สสจ.น่าน) ได้จัดทบทวนการเรียนรู้และจัดทำแผนปฏิบัติการประจำปี ๒๕๕๑ มุ่งเน้นไปที่การทำงานเป็นทีมอย่างมีความสุข นั่นจึงเป็นจุดเริ่มต้นทำให้สสจ.น่านได้จัดเวทีเรียนรู้ร่วมกันของบุคลากรในสสจ.น่าน เมื่อวันที่ ๕ พฤศจิกายน ๒๕๕๐ ณ ลานโพธิลานไทร วัดอรัญญาวาส อำเภอเมืองน่าน โดยใช้ชื่องานนี้ว่า “สานฝันสร้างสุขสสจ.น่าน”</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 36pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 36pt" class="MsoNormal">กระบวนการเรียนรู้ใต้ร่มเงาของต้นไม่น้อยใหญ่ที่สงบงามและร่มรื่น เราใช้เสื่อปูและนั่งทำกระบวนการกันอย่างเป็นธรรมชาติ ทำให้หลายๆ คนรู้สึกถึงความสงบสุขเป็นอย่างยิ่ง หลายๆ คนถึงกับบอกว่าถ้าบรรยากาศที่ทำงานเป็นอย่างนี้คงดีไม่น้อย ไม่ต้องจับเจ่าอยู่แต่ในห้องสี่เหลี่ยมแคบๆ แออัดจอแจ กระบวนการเริ่มจากผมพาทุกคนสวดมนต์ไหว้พระร่วมกัน และดูภาพสไลด์บรรยากาศการทำงานของพวกเราที่ผ่านมา หลังจากนั้นคุณกันจน เตชะนันท์ นักวิชาการสาธารณสุข ๗ นักฝึกอบรมระดับเซียนได้เริ่มกิจกรรมการสร้างการเรียนรู้ร่วมกัน เปิดใจเข้าหากันด้วยกิจกรรมหัวใจสี่ห้อง เปิดแย้มหัวใจของแต่ละคนเล่าสู่กันฟัง โดยแจกบัตรคำรูปหัวใจให้คนละ ๑ ใบ แบ่งหัวใจออกเป็นสี่ห้อง ห้องบนซ้ายให้วาดรูปสัญลักษณ์ของตนเอง บนขวาเขียนสิ่งที่ตนเองชอบ ล่างซ้ายเขียนสิ่งที่ตนเองอยากกลับไปแก้ไขถ้ามีโอกาสกลับไปในอดีต ล่างขวาเขียนพรที่อยากได้ หลังจากนั้นให้เข้ากลุ่มตามวันเกิด แล้วให้แต่ละคนเปิดหัวใจสี่ห้องให้กันฟัง แล้วสรุปเป็นภาพรวมของกลุ่มสิ่งที่ชอบ ๓ ข้อ และสิ่งที่ต้องการแก้ไข ๓ข้อ นำมาเสนอกลุ่มใหญ่ กระบวนการเล่าสู่กันฟังเป็นไปอย่างสนุกสนานและได้รับรู้หัวใจกันและกัน หลังจากนั้นให้ย้ายกลุ่มจับคู่คนใหม่ เป็นการจับเข่าคุยกันเรื่องหัวใจสี่ห้อง หมุนเปลี่ยนคู่ไปเรื่อยๆ เรียกความรักและความเข้าใจกันและกันเป็นอย่างดี</p> <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"> หลังจากนั้นเราไปพักอาหารว่างกันเสร็จสรรพเราก็กลับมาสู่กระบวนการภาวนาด้วยบทเพลงดั่งดอกไม้บานตามแนวทางของเสถียรธรรมสถานนำโดยคุณปัทมา ธนามี นักสื่อสารสุขภาพคนสำคัญที่ขอเกษียนตัวเองไปจากสสจ.น่านเมื่อไม่นานมานี้ หลังจากนั้นผมได้ชักชวนทุกคนได้คิดภาพฝันของสสจ.น่านที่คาดหวัง โดยให้แต่ละคนใช้มือข้างที่ไม่ถนัดเขียนลงในบัตรคำรูปหัวใจ แล้วเล่าสู่กันฟังในกลุ่มย่อย แล้วสรุปเป็นภาพรวมของกลุ่มแล้วถ่ายทอดออกเป็นภาพวาด โดยช่วยกันละเลงสีสันให้สวยงามแล้วตัวแทนกลุ่มมานำเสนอที่กลุ่มใหญ่ มีคุณจินตนา จันทร์ดี วิทยากรกระบวนการชั้นครูอีกท่านคอยบันทึกเป็นผังความคิด เสร็จแล้วเราพักทานอาหารกลางวันด้วยกันอย่างอบอุ่น</p> <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"> ช่วงบ่ายคุณกันจน เตชะนันท์ ได้เริ่มกระบวนการกลุ่มสัมพันธ์เล็กน้อยพอหอมปากหอมคอ ผมก็เริ่มกิจกรรมผ่อนพักตระหนักรู้ด้วยการนอนภาวนาตามแนวทางของหมู่บ้านพลัมใช้เวลาประมาณ ๒๐ นาที พอเสร็จแล้วหลายคนบอกดีจังเหนื่อยๆ และอิ่มๆ อย่างนี้นอนพัก ทำให้รู้สึกสบาย หลังจากนั้นเราให้แต่ละคนคิดว่า “ฉันจะทำอย่างไรเพื่อให้ภาพฝันของสสจ.น่านนั้นเป็นจริง” โดยเริ่มจากตัวเองก่อนแล้วเล่าสู่กันฟังในกลุ่มย่อย แล้วสรุปเป็นภาพรวมของกลุ่มว่าเราจะทำอย่างไรเพื่อให้ฝันนั้นเป็นจริง แล้วมานำเสนอต่อกลุ่มใหญ่ คุณจินตนา จันทร์ดี เจ้าเก่าช่วยบันทึกผังความคิด แล้วผมก็ชักชวนทุกคนอาสาสมัครมาเป็นแกนนำในการสานฝันงานที่พวกเราคิดในด้านต่างๆ หลายๆ คนก็คิดว่าไม่อยากให้ฝันค้าง อันนี้จึงเป็นโจทย์ใหญ่ที่ต้องคิดและสร้างร่วมกันหลังการจัดเวทีครั้งนี้</p> <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"> ช่วงท้ายของวันนี้เราได้นิมนต์ท่านพระครูพิทักษ์นันทคุณ ที่ปรึกษามูลนิธิฮักเมืองน่านได้มาให้ข้อคิดและกำลังใจในการทำงาน ท่านได้ให้ข้อคิดที่น่าสนใจหลายเรื่อง โดยใจความหลักท่านได้พูดถึงลักษณะของคนไว้ ๖ ประเภท คือ “เอาเปิ้นว่า ดาราตัวแทน แหงนผ่อหน้า ท่ายกมือ ถือตัวแน่ แย่แล้วบ่แก้ไข”</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"> เอาเปิ้นว่า หมายถึง ไม่สนใจเรื่องขององค์กร ของชุมชน เขาประชุมประชาไม่เข้าร่วม จะทำอย่างไรก็ตามใจ แล้วแต่คนส่วนใหญ่ว่าอย่างไรก็เอาตามนั้นแต่ถ้าไม่ถูกใจก็จะบ่น</p> <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"> ดาราตัวแทน คือ คนที่ชอบมอบตัวแทนไปร่วมประชุม เป็นภาระหน้าที่ของตนเองไม่เข้าไปร่วมแสดงความคิดเห็นมอบตัวแทนไปตลอด เลยไม่ค่อยรู้เรื่องว่าเขาจะทำอะไร อย่างไรกัน</p> <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"> แหงนผ่อหน้า คือ คอยที่จะจับผิดคนอื่นๆ คอยจะเอาเรื่องคนอื่น ตนเองไม่ทำ </p> <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"> ท่ายกมือ คือ รอที่จะเอาตามคนอื่น ไม่มีความคิดเป็นของตนเอง</p> <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"> ถือว่าตนแน่ คือ คนที่คิดว่าตนเองเก่ง รู้ดี แกล้งโง่ไม่เป็น</p> <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"> แย่แต่ไม่แก้ไข คือ คนที่ชอบโทษคนอื่นอยู่ร่ำไป แต่ไม่เคยดูตัวเอง โทษตัวเอง</p> <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"> และท่านพระครูก็ให้ระวังคน ๑๐ ประเภท คือ “เรือเกลือ เบื่องาน ผลาญเวลา บ้าหอบฟาง ทิ้งงานกลางคัน เขี้ยวลากดิน ช่างนินทา พาเพื่อนเสีย และเลียเจ้านาย”</p> <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"> เรือเกลือ คือ ทำงานอืดอาด เชื่องช้ามา สาย กลับไว</p> <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"> เบื่องาน คือ ไม่สนใจงาน ไม่มีความมุ่งมั่นในการทำงาน</p> <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"> ผลาญเวลา คือ ทำงานผลาญเวลาให้หมดไปวันๆ ไม่คิดสร้างสรรค์ใดๆ </p> <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"> บ้าหอบฟาง คือ เห็นอะไรก็จะเอามาหมด แต่ไม่ทำเสร็จสักอย่าง หอบข้าวของพะรุงพะรัง ทำตัวเหมือนงานเยอะงานยุ่งอยู่ตลอด</p> <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"> ทิ้งงานกลางคัน คือ รับงานมาแล้วทำไม่สำเร็จ ทิ้งงานให้เป็นภาระของคนอื่น</p> <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"> เขี้ยวลากดิน คือ พวกที่อยู่มานาน สะสมบารมี ไม่ยอมเปลี่ยนแปลงตนเอง</p> <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"> ช่างนินทา คือ พวกที่ชอบนินทานาย นินทาลูกน้อง นินทาเพื่อนร่วมงาน นินทาชาวบ้าน วันๆ ไม่เป็นอันทำงานเอาแต่นินทาคนอื่น</p> <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"> พาเพื่อนเสีย คือ คนที่ชอบพาเพื่อนไปเสียคน เสียงาน เช่นพากันหนีงาน อู้งาน ไปกินเหล้า ไปเที่ยวเตร่</p> <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"> เลียเจ้านาย คือ พวกชอบครับอยู่เสมอ เจ้านายว่าอะไรก็ดีไปหมด บางทีทำให้นายเสียคนไปเลยก็มี</p> <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"> ท้ายสุดท่านพระครูบอกว่าคนในองค์กรที่ดีควรมีคุณลักษณะ “ทวนงาน สานความคิด จิตยุติธรรม นำนโยบาย ง่ายในการเข้าหา และกล้าตัดสินใจ”ถ้าทำได้อย่างนี้ ก็จะทำให้องค์กรทำงานด้วยกันอย่างมีความสุขและประสบความสำเร็จได้</p> <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"> ฟังข้อคิดดีดีอย่างนี้แล้วทำให้จิตใจชุ่มฉ่ำ มีกำลังใจจะสานฝันสร้างสุขร่วมกันอีกเป็นกระบุงเลย หลายๆ คนให้การประเมินกระบวนการเรียนรู้วันนี้ว่าดี อยากให้จัดบ่อย และให้ทุกคนได้เข้าร่วมกิจกรรมอย่างพร้อมเพรียงกัน โดยเฉพาะผู้บริหาร และที่สำคัญอยากให้สิ่งที่คิดฝันและวางแผนเอาไว้เกิดการปฏิบัติจริงเป็นรูปธรรม</p> ครับ....นี่เป็นเพียงจุดเริ่มต้น หากทุกคนช่วยกันแต่งเติมสร้างฝัน สิ่งที่คิดไว้ก็คงไม่ไกลเกินเอื้อมนะครับ
สวัสดีค่ะ
เอิ๊กเอิ๊ก
ชอบมากเลยขอเก็บไปคิดและใช้ด้วยคนค่ะ