แนวความคิดการดำเนินงานด้านคนพิการในปัจจุบันมีการเปลี่ยนแปลงไปจากเดิม โดยให้ความสำคัญเน้นที่การพัฒนาคนพิการ เนื่องจากสังคมได้ตระหนักและเชื่อว่า คนพิการมีศักยภาพและสามารถพัฒนาคนพิการให้เป็นผู้ผลิตให้กับสังคม หรือเป็นผู้มีส่วนร่วมขับเคลื่อนการพัฒนาสังคมที่เสมอภาคและเท่าเทียมกับบุคคลอื่น เพื่อให้คนพิการสามารถดำรงชีวิตได้อย่างอิสระในครอบครัว ชุมชน และสังคม ตลอดจนมีส่วนร่วมในการพัฒนาสังคมและมีความสามารถในการพัฒนาตนเองอยู่เสมอ ด้วยนัยแนวคิดดังกล่าว พระราชบัญญัติการฟื้นฟูสมรรถภาพคนพิการ พ.ศ.2534 ซึ่งเป็นกฎหมายแม่บทของการดำเนินการด้านคนพิการ ได้กำหนดกรอบวิธีปฎิบัติว่าด้วยการสงเคราะห์ พัฒนาและฟื้นฟูสมรรถภาพคนพิการ กำหนดให้คนพิการมีสิทธิได้รับการฟื้นฟูสมรรถภาพด้านต่างๆได้แก่ การแพทย์ การศึกษา การอาชีพและสังคม ทั้งนี้เพื่อให้คนพิการมีโอกาสดำรงชีวิตอยู่ในสังคมได้ทัดเทียมคนปกติ
ข้อมูลการจดทะเบียนคนพิการทั่วประเทศ ของสำนักส่งเสริมและพิทักษ์คนพิการ กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ ณ วันที่ 30 มิถุนายน 2550 มีคนพิการที่จดทะเบียนรวมทั้งสิ้น 679,766 คน ซึ่งเป็นจำนวนที่คาดว่าต่ำกว่าความเป็นจริงอันเนื่องมาจากสาเหตุหลายประการ เช่น คนพิการไม่รู้สิทธิและกฎระเบียบที่เกี่ยวข้องกับคนพิการ อุปสรรคในการเดินทางมาจดทะเบียน เป็นต้น