กระบวนการเรียนรู้ก็ใช่ว่าจะจบหรือสำเร็จการศึกษาตามที่เรา ๆ ท่าน ๆ เข้าใจ บางทีคำว่า สำเร็จการศึกษา นี่เองที่เป็นปัญหา ให้คนไทยเข้าใจผิดนึกว่าตนเองเรียนรู้มาเพียงพอแล้ว

จากหนังสือ คนนอกระบบ ของครูบาสุทธินันท์ ปรัชญาพฤทธิ์ ดิฉันได้พบกับแนวคิดที่ตรงใจที่สุดหลายประการ ดังเช่น

          “ การแสวงหาความรู้นั้นไม่ได้มีขีดจำกัดว่าจะต้องผ่านสถาบันการศึกษาอย่างเดียวเท่านั้น สถาบันชีวิตนี่แหละเป็นตลาดวิชาที่ถึงกึ๋นของการศึกษา เพราะเป็นการเรียนจากของจริง ในสภาพที่เป็นจริงเผชิญกับโจทย์ชีวิตจริง อยู่กับความจริง ไม่ต้องอ้อมค้อมให้เสียเวลาท่องจำแต่อย่างใด อยากรู้เรื่องใดก็เรียนและทดลองเรื่องนั้นกับมือ ทำกับมือ คิดด้วยก้อนสมองของตัวเอง มันจะไปไหนเสีย วิธีนี้เป็นวิธีนำพาชีวิตเข้าสู่โลกแห่งการเรียนรู้ที่ทรงประสิทธิภาพที่สุดในโลกเลยทีเดียว“

          และตอนหนึ่งได้กล่าวถึงเกี่ยวกับการสำเร็จการศึกษาว่า

          “ การเรียนในระบบโรงเรียนเป็นสิ่งสำคัญ แต่กระบวนการเรียนรู้ก็ใช่ว่าจะจบหรือสำเร็จการศึกษาตามที่เรา ๆ ท่าน ๆ เข้าใจ บางทีคำว่า สำเร็จการศึกษา นี่เองที่เป็นปัญหา ให้คนไทยเข้าใจผิดนึกว่าตนเองเรียนรู้มาเพียงพอแล้ว แท้ที่จริงการเรียนในระดับต่าง ๆ เป็นเพียงการเปิดหน้าสารบัญการศึกษาเท่านั้น “