วิธีจำสัมผัสและเอก-โท ของ โคลงสองสุภาพ จากตัวอย่าง
โคลงสองตัวอย่างชี้ บอกเล่าเอกโทนี้
เร่งรู้เรียนตาม ตำรา
สัมผัสความส่งให้ บอกกล่าวกันเอาไว้
เพื่อผู้เสกสรรค์ ครรโลง
ลักษณะบังคับของร่ายสุภาพ
บังคับร่ายสุภาพ ควรทราบหลักเกณฑ์ไว้ บทหนึ่งให้เสรี
ไม่มีกำหนดแน่ แต่ควรจะตระหนัก มีกี่วรรคพองาม
ตามเนื้อความลำนำ มีห้าคำต่อวรรค ต้องรู้จักสัมผัส
เคร่งครัดวรรณยุกต์ ทุกคำที่รับกัน ต้องสัมพันธ์ดังนี้
ขอชี้ให้จดจำ คำสุดท้ายวรรคหน้า อย่าช้าส่งสัมผัส
ให้ร้อยรัดงดงาม หนึ่งสองสามวรรคหลัง แผนผังให้เลือกได้
ใช้คำใดตามเหมาะ แต่เจาะจงตรงคำ ที่จะนำมารับ
สัมผัสกับคำท้าย อย่ายักย้ายต่างกัน วรรณยุกต์รูปพ้อง
จะต้องเหมือนทุกอย่าง เอกโทต่างต้องเห็น
แต่ถ้าเป็นพื้นเสียง มีสำเนียงรูปเลือน ต้องเหมือนคือไม่มี
บทกวีจึงครบ ถึงตอนจบครรโลง ใช้โคลงสองสุภาพ
พึงทราบตัวอย่างชี้ บอกเล่าแนวทางนี้ เพื่อให้ศึกษา กันเฮย
(อ๋อ) โคลงสองเป็นอย่างนี้ ท่านบอกว่าให้มี
โท เอก บังคับ ตามมา
เข้าใจในการเขียน สัมผัสให้แนบเนียน
จะเริ่มฝึกหัด พยายาม
เช่นให้เห็นตาม แบบนา
ขอบคูณสำหรับข้อมูลคับ
บุหงาตานีขอขอบคุณมากนะคะสำหรับวิธีจำโคลงและร่ายในรูปแบบที่หลากหลาย
แต่หนูอยากทราบว่าโคลงสองสุภาพนั้นจำเป็นต้องมีคำสร้อยด้วยไหมคะ
เขียนได้ดีมาก