เพลงโคราช

อุปกรและวิธีการเล่น
เล่นบนโรงเพลงขนาด 3*3 เมตรหมอเพลงชาย 2 คนหญิง 2 คนนุ่งผ้าโจงกระเบน หญิงสวมเสื้อรัดรูป ชายสวมเสื้อคอกลมหรือเสื้อเชิ้ตมีผ้าขาวม้าคาดพุง หมอเพลงจะเริ่มลงโรงว่าเพลงตั้งแต่ 21.00 น.ไปจนถึง 06.00 น.ของวันใหม่ เริ่มจากวิธีการไหว้ครูแล้วร้องเพลงเกริ่นบอกให้รู้ถึงเหตุที่จัดให้มีการเล่นเพลงขึ้นเพื่ออะไร งานอะไร ใครเป็นเจ้าภาพให้ผู้ฟังทราบและมักจะมีการขออภัยผู้ชมหากการแสดงบกพร้องจากนั้นจะร้องเพลงเชิญฝ่ายหญิงให้มาว่าเพลงกับตนเมื่อฝ่ายหญิงลงโรงแล้วจะร้องแก้ว่าที่ลงมาช้าเพราะเป็นผู้หญิงต้องแต่งกายให้สวยงามจากนั้นก็ดำเนินการว่าเพลงเริ่มตั้งแต่เพลงถามข่าว ถามถึงชื่อบ้านเกิด การทำมาหากินของกันและกันจากนั้นเป็นการว่าเพลงเกี้ยวเป็นการเกี้ยวพาราสีกันเมื่อใกล้สว่างก็จะว่าเพลงเกี้ยวแกมจากสั่งลากัน และเพลงปลอบที่จะต้องจากลากันฝ่ายหญิงจะว่าเพลงคร่ำครวญ สุดท้ายเป็นเพลงให้พรเจ้าภาพและเพลงลาเป็นการจำราโรงเมื่อรุ่งเช้าโอกาสที่เล่นเล่นในงานนักขัตฤกษ์งานสมโภชต่างๆและการเล่นแก้บนเท้าสุรนารี
คุณค่า
1. เนื้อหาของเพลงจะแสดงวิถีชีวิตของบุคคลในสังคมในแง่มุมต่างๆรวมทั้งแทรกความสนุกสนานในรูปความบันเทิงอย่างดียิ่งหมอเพลงโคราชในอดีตได้ทำหน้าที่เป็นผู้แพร่ข่าวสารจากที่หนึ่งไปยังอีกที่หนึ่งเป็นผู้มีประสบการกว้างไกล
2. เพลงพื้นบ้านเป็นคติชนวิทยาซึ่งเป็นที่รวมความรู้เกี่ยวกับชาติพันธ์โคราช ทั้งภาษา ความรู้ ความคิด วัฒนธรรมประเพณี ตลอดจนปรัชญาของชีวิต