ศึกษาลักษณะบังคับกลอนหกด้วยกลอนหก

 

   กลอนหก กำหนด บทชี้

ว่ามี สองบาท มาดมั่น

บาทหนึ่ง พึงจำ สำคัญ

มีสอง วรรคนั้น แน่นอน

หนึ่งวรรค หกคำ ย้ำหลัก

ควรจัก แม่นหลัก เกณฑ์ก่อน

สัมผัส บทหนึ่ง สามตอน

คำสอน กลอนไทย ไตร่ตรอง

คำท้าย วรรคแรก ชี้ชัด

สัมผัส คำสอง วรรคสอง

อาจใช้ คำสี่ รับรอง

ไม่ผิด ทำนอง กลอนงาม

คำท้าย วรรคสอง ต้องส่ง

มาตรง คำท้าย วรรคสาม

ต้องถี่ ถ้วนกระบวนความ

ถูกตาม สัมผัส จัดดี

คำท้าย วรรคสาม อีกครา

ส่งสัมผัสมา วรรคสี่

ตรงคำ ที่สอง ทันที

หรือที่ คำสี่ ใช้กัน

หากแต่ง บทใหม่ ให้จัด

สัมผัส ระหว่าง บทนั่น

คำท้าย บทแรก ผูกพัน

เลือกสรร สัมผัส ส่งไป

ตรงที่ คำท้าย วรรคสอง

ส่วนของ บทที่ แต่งใหม่

เน้นเนื้อความงาม วิไล

ถูกใจ กลอนหก ยกมา

วรรณยุกต์จะต้องทราบ

เหมือนกลอน สุภาพ นั้นหนา

ท้ายวรรค สามสี่ ตีตรา

ต้องสามัญหรือเสียงตรี

ท้ายวรรคสองต้องกลับกัน

ห้ามตรี สามัญ เสียนี่

กลอนหก ยกอ้าง อย่างดี

ควรที่ จัดแจง แต่งตาม