นวัตกรรมการศึกษา, บทคัดย่อ, ประเมินโครงการ

                                                            บทคัดย่อ ชื่อเรื่อง           รายงานผลการประเมินโครงการส่งเสริมพัฒนานวัตกรรมในโรงเรียน  สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาศรีสะเกษ เขต 3

ผู้รายงาน         นายพุทธ  มงคล

ปีที่ทำการรายงาน     ปีการศึกษา  2550

วัตถุประสงค์ในการประเมินโครงการ
                        1.  เพื่อศึกษาผลการดำเนินโครงการส่งเสริมพัฒนานวัตกรรมในโรงเรียน  สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาศรีสะเกษ เขต3                         2.  เพื่อใช้ข้อมูลจากการประเมิน  ประกอบการตัดสินใจในการวางแผนดำเนินงานโครงการส่งเสริมพัฒนานวัตกรรมในโรงเรียน  ในปีการศึกษา  2551   ต่อไป   

วิธีการดำเนินการศึกษา
            1.  ประชากรและกลุ่มตัวอย่าง
                 ประชากร 
                        ประชากร ที่ใช้ในการศึกษาผลการดำเนินการครั้งนี้  คือ    ครูที่รับผิดชอบ
ศูนย์สื่อการเรียนรู้ และนวัตกรรมการศึกษาของโรงเรียน  สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา
ศรีสะเกษ เขต 3  จำนวน  221  โรงเรียน
                  กลุ่มตัวอย่าง 
                        กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการศึกษาผลการดำเนินงานในครั้งนี้  คือ ครูผู้สอน  ในโรงเรียนที่สมัครเข้าร่วมโครงการส่งเสริมพัฒนานวัตกรรมในโรงเรียน  สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาศรีสะเกษ เขต 3   จำนวน  80  โรงเรียน
           


2.  เครื่องมือที่ใช้ในการศึกษา
                 เครื่องมือที่ใช้ในการศึกษาครั้งนี้  เป็นแบบสอบถามสำหรับครู  ที่รับผิดชอบโครงการหนึ่งโรงเรียนหนึ่งนวัตกรรมของโรงเรียน  ประกอบด้วย  7 ตอน  ดังนี้
            ตอนที่  1  ข้อมูลพื้นฐานของผู้ตอบแบบประเมิน
            ตอนที่  2  แบบประเมินสภาพแวดล้อมของโรงเรียน
            ตอนที่  3  แบบประเมินปัจจัยการดำเนินงาน
            ตอนที่  4  แบบประเมินกระบวนการดำเนินงาน
            ตอนที่  5  แบบประเมินผลการดำเนินงาน
            ตอนที่  6  แบบประเมินผลกระทบการดำเนินงาน
            ตอนที่  7  แบบประเมินความพึงพอใจ

3.  การสร้างเครื่องมือในการศึกษา
            ใช้แบบสอบถามที่ผู้ศึกษาสร้างขึ้น  ครอบคลุมกระบวนการพัฒนาครู  ในการพัฒนานวัตกรรมและกิจกรรมการเรียนการสอน หาประสิทธิภาพแบบสอบถามโดยผู้เชี่ยวชาญ
จำนวน  7  คน

4.  การเก็บรวมรวมข้อมูล 
                 การเก็บรวบรวมข้อมูลครั้งนี้  ผู้ศึกษาได้เก็บข้อมูลตามแบบประเมินโครงการพัฒนานวัตกรรมในโรงเรียน  ในกลุ่มประชากรตัวอย่าง  จำนวน  80  คน     ได้แบบสอบถามคืนมา จำนวน  74  ฉบับ      

5.  การวิเคราะห์ข้อมูล
                 ผู้ศึกษาได้ดำเนินการวิเคราะห์ข้อมูล  โดยการคำนวณด้วยโปรแกรมคอมพิวเตอร์   โดยคำนวณหาค่าความถี่  ค่าเฉลี่ยร้อยละ  และค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน





6.  สรุปผลการดำเนินงาน
            การดำเนินงานโครงการส่งเสริมพัฒนานวัตกรรมในโรงเรียน    สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาศรีสะเกษ เขต 3   ได้ดำเนินการโดยสรุปผลดังนี้
            6.1  การดำเนินการโครงการส่งเสริมพัฒนานวัตกรรมในโรงเรียน 
                   สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาศรีสะเกษ เขต 3   ได้ดำเนินการโครงการครอบคลุมตามกลยุทธ์สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน  ทั้ง 5   ด้าน  คือ 
            กลยุทธ์ที่ 1  สนับสนุนด้านคุณธรรมนำความรู้ ตามหลักปรัชญาและเศรษฐกิจพอเพียง 
            กลยุทธ์ที่ 2  การบริหารจัดการสนับสนุนการขยายโอกาสทางการศึกษา
            กลยุทธ์ที่ 3  พัฒนาคุณภาพมาตรฐานการศึกษาทุกระดับ
            กลยุทธ์ที่ 4  การสร้างความเข้มแข็งแก่เขตพื้นที่การศึกษา  และสถานศึกษา
            กลยุทธ์ที่ 5  การบริหารจัดการโดยการมีส่วนร่วม (Steak  holder)
            6.2  ผลการประกวดนวัตกรรมการศึกษาในระดับเขตพื้นที่การศึกษา 
                   ผลการประกวดนวัตกรรมการศึกษาในระดับเขตพื้นที่การศึกษา  มีโรงเรียนที่ผ่านการประกวด  เข้ารับการประกวดระดับเขตตรวจราชการที่  14  จำนวน  10  โรงเรียน ดังนี้
            ด้านที่ 1  สนับสนุนด้านคุณธรรมนำความรู้ ตามหลักปรัชญาและเศรษฐกิจพอเพียง                                      1.  ทำดีให้เพื่อนดู                         (โรงเรียนสวงษ์วิทยาคม)     
                        2  ปั้นเผาเอาค่า                       (โรงเรียนลมศักดิ์วิทยาคม)
            ด้านที่ 2  การบริหารจัดการสนับสนุนการขยายโอกาสทางการศึกษา
                        1.  หนังสือเล่มเล็ก                   (โรงเรียนปรางค์กู่)
                         2.  สร้างขวัญและกำลังใจให้เพื่อนพ้องและน้องผู้ถูกทอดทิ้ง            (โรงเรียนบ้านเหล็ก)  
            ด้านที่ 3  การพัฒนาคุณภาพและมาตรฐานการศึกษาทุกระดับ
                        1.  บทเรียนออนไลน์                  (โรงเรียนศรีตระกูลวิทยา)
                        2.  เรียนรู้ให้สนุกด้วยหนังสือหมุน   (โรงเรียนบ้านหลัก)                               
            ด้านที่ 4  การสร้างความเข้มแข็งแก่เขตพื้นที่การศึกษาและสถานศึกษา
                        1.  โรงเรียนเล็กในโรงเรียนใหญ่  ระดับ ม.3 (โรงเรียนขุขันธ์)  
                        2.  รูบริค เทคนิคการประเมิน                (โรงเรียนอนุบาลศรีประชานุกูล)
            ด้านที่ 5  การบริหารจัดการโดยการมีส่วนร่วม  (Steak  holder)
                        1.  การพัฒนาระบบเพื่อประกันคุณภาพ     (โรงเรียนบ้านกันโทรกประชาสรรค์)   
                        2.  แหล่งเรียนรู้สู่คุณภาพผู้เรียน                  (โรงเรียนบ้านสำโรงพลัน)
            6.3 ผลการประกวดนวัตกรรมการศึกษาในระดับเขตตรวจราชการที่  14 
                  การประกวดนวัตกรรมการศึกษาในระดับเขตตรวจราชการที่ 14  มีโรงเรียนที่ชนะการประกวด  4  โรงเรียน  ดังนี้
            ด้านที่ 1  นวัตกรรมทำดีให้เพื่อนดู      โรงเรียนสวงษ์วิทยาคม
            ด้านที่ 2  นวัตกรรมสร้างขวัญและกำลังใจให้เพื่อนพ้องและน้องผู้ถูกทอดทิ้ง
(โรงเรียนบ้านเหล็ก)
            ด้านที่ 3  ไม่ผ่านเกณฑ์การประกวด
            ด้านที่ 4  นวัตกรรมโรงเรียนเล็กในโรงเรียนใหญ่  ระดับ ม.3   (โรงเรียนขุขันธ์)
            ด้านที่ 5  นวัตกรรมการบริหารจัดการโดยการมีส่วนร่วม  (Steak  holder) 
(โรงเรียนบ้านกันโทรกประชาสรรค์)
                        ในการชนะการประกวดครั้งนี้  ได้นำนวัตกรรมเข้าร่วมงาน  Symposium นวัตกรรมการศึกษา  ที่โรงเรียนกันทรารมณ์  อำเภอกันทรารมณ์  จังหวัดศรีสะเกษ  ใน
วันที่  1 – 2  กันยายน  2550    และได้รับการคัดเลือกจากรองเลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน  ให้นำนวัตกรรมเข้าร่วมงานที่เมืองทองธานี  คือ นวัตกรรมทำดีให้เพื่อนดู  ของโรงเรียนสวงษ์วิทยาคม 
            6.4  ผลการประเมินในระดับโรงเรียน 
                   ผลการประเมินการดำเนินงานโครงการส่งเสริมพัฒนานวัตกรรมในโรงเรียน   ใน
ปีการศึกษา  2550    ผลปรากฏ  ดังนี้
                        6.4.1  ด้านข้อมูลพื้นฐานผู้ตอบแบบสอบถาม   จำนวน  74  คน พบว่า  ผู้ชายมากกว่าผู้หญิง  คือผู้ชาย  41  คน  คิดเป็นร้อยละ  55.41  ผู้หญิง  33  คน  คิดเป็นร้อยละ  44.59
                        6.4.2  ด้านสภาพแวดล้อมของโรงเรียน  พบว่า  อาคารเรียนอาคารประกอบ   การมีส่วนร่วมของประชาชนในการจัดการศึกษา  การให้การสนับสนุนของชุมชน  แหล่งเรียนรู้  สภาพเศรษฐกิจที่เอื้อต่อการศึกษา  ประชาชนใช้เวลาว่างในการเรียนรู้  และประชาชนมีความสนใจด้านการศึกษา  โดยรวมค่อนข้างมาก   คิดเป็นร้อยละ  67.52  ของผู้ตอบแบบประเมิน
                       

                        6.4.3  ด้านปัจจัยในการดำเนินงาน  พบว่า
                                  1.  ปัจจัยด้านอาคารเรียนอาคารประกอบ  
                                       บริเวณ  อาคารสถานที่  อาคารเรียน  อาคารประกอบ   ห้องเรียน  และห้องปฏิบัติการต่าง ๆ  แหล่งข้อมูลในการค้นคว้าหาความรู้  แหล่งเรียนรู้และภูมิปัญญาท้องถิ่น  โดยรวมอยู่ในระดับมาก  คิดเป็นร้อยละ  68.94  ของผู้ตอบแบบประเมิน
                                   
                                    2.  ปัจจัยด้านสื่อ  อุปรกรณ์ 
                                         มีเอกสารคู่มือ  หนังสือ  และวารสารต่าง ๆ วัสดุ  อุปกรณ์  และเครื่องมือเครื่องใช้  สำหรับพัฒนานวัตกรรมการเรียนการสอน  วัสดุอุปกรณ์ทางด้าน  ดนตรี  กีฬา  และนันทนาการ  วัสดุ  ครุภัณฑ์  ในการจัดบริการข่าวสาร  สื่อการเรียนการสอนทุกกลุ่มประสบการณ์  โดยรวมอยู่ในระดับมาก  หมายความว่ามีสิ่งเหล่านี้อยู่ในระดับมีความพร้อมในการพัฒนานวัตกรรมการศึกษา                                      3.  ปัจจัยด้านบุคลากร   
                                         ผู้บริหารโรงเรียนมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับสภาพปัจจุบัน  ปัญหาและความต้องการของโรงเรียน  มีความรู้ความเข้าใจในหลักการและวิธีการดำเนินงานตามโครงการหนึ่งโรงเรียนหนึ่งนวัตกรรม  ส่งเสริมให้จัดกิจกรรมที่สอดคล้องกับสภาพปัจจุบันปัญหาและความต้องการของโรงเรียน  มีความสามารถในการติดต่อประสานงานกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ผู้บริหารโรงเรียนให้ความร่วมมือ  สนใจ  และสนับสนุนงานตามโครงการหนึ่งโรงเรียนหนึ่งนวัตกรรมมาก ผู้บริหารโรงเรียนมีความสามารถในการประชาสัมพันธ์โครงการให้ชุมชนและผู้มีส่วนเกี่ยวข้องเข้าใจอยู่ในระดับมาก  นอกจากนี้ครูผู้สอนมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับสภาพปัจจุบันปัญหาและความต้องการของโรงเรียนและชุมชน  มีความรู้ความเข้าใจในหลักการและวิธีการดำเนินงานตามโครงการหนึ่งโรงเรียนหนึ่งนวัตกรรม  มีความสนใจและตั้งใจปฏิบัติกิจกรรมเพื่อให้บรรลุวัตถุประสงค์ของโครงการ  ให้ความร่วมมือของบุคลากรในโรงเรียน  ในการดำเนินโครงการหนึ่งโรงเรียนหนึ่งนวัตกรรมอยู่ในระดับมาก 
                                    4.  ปัจจัยด้านงบประมาณดำเนินการ   
                                         งบประมาณที่จัดสรรให้โครงเรียนดำเนินการตามโครงการหนึ่งโรงเรียนหนึ่งนวัตกรรม  โรงเรียนสามารถจัดซื้อจัดหาวัสดุ  ครุภัณฑ์เพื่อการดำเนินงานตามโครงการหนึ่งโรงเรียนหนึ่งนวัตกรรม  ได้ทันกำหนดเวลาในปีงบประมาณที่ได้รับเพียงใด 
โรงเรียนสามารถจัดซื้อจัดหาวัสดุครุภัณฑ์เพื่อการดำเนินงานได้ตรงตามความต้องการ  ความจำเป็น  โรงเรียนนำวัสดุการศึกษามาใช้สนับสนุนการดำเนินงานโครงการ  หนึ่งโรงเรียนหนึ่งนวัตกรรม  อยู่ในระดับปานกลาง                        6.4.4  ด้านกระบวนการในการดำเนินงาน   ความร่วมมือของคณะครูนักเรียน  คณะกรรมการสถานศึกษาและผู้นำชุมชนในการสำรวจสภาพปัจจุบัน  ปัญหา และความต้องการสื่อนวัตกรรมเทคโนโลยีเพื่อการเรียนการสอน   ความร่วมมือของคณะครู  คณะกรรมการสถานศึกษา  และผู้นำชุมชนในการกำหนดจุดพัฒนา  สื่อ  นวัตกรรม  เพื่อการเรียนการสอน วางแผนงาน / โครงการต่าง ๆ ของโรงเรียนมีความเหมาะสมต่อการดำเนินงานโครงการหนึ่งโรงเรียนหนึ่งนวัตกรรม  โรงเรียนได้ใช้แผนงานเป็นเครื่องมือในการดำเนินงานตามโครงการหนึ่งโรงเรียนหนึ่งนวัตกรรม การฝึกอบรมบุคลากรที่เกี่ยวข้องกับโครงการหนึ่งโรงเรียนหนึ่งนวัตกรรมใช้วิธีที่เหมาะสม   การจัดซื้อจัดหาวัสดุครุภัณฑ์ มีความสะดวกรวดเร็ว มีการใช้วัสดุครุภัณฑ์ ให้เกิดประโยชน์ต่อการดำเนินงาน โรงเรียนได้ปรับปรุงกิจกรรมการเรียนการสอนให้สอดคล้องกับวัตถุประสงค์ของโครงการ โรงเรียนจัดบริการด้านการจัดการศึกษาเพื่อพัฒนาคุณภาพการศึกษาได้เหมาะสม โรงเรียนจัดบริการสื่อนวัตกรรมการศึกษาเพื่อพัฒนาคุณภาพการศึกษาได้เหมาะสม จัดบริการครู  นักเรียน  ชุมชนด้านกีฬา  นันทนาการ  ศิลปวัฒนธรรม  ขนบธรรมเนียมประเพณี   ประสานงานกับบุคลากรและ/หรือหน่วยงานภาครัฐเพื่อช่วยสนับสนุนการดำเนินงานโครงการหนึ่งโรงเรียนหนึ่งนวัตกรรม  การนิเทศติดตามการดำเนินโครงการหนึ่งโรงเรียนหนึ่งนวัตกรรมแก่บุคลากรที่เกี่ยวข้องได้มีการควบคุมกำกับเพื่อให้กิจกรรมเป็นไปตามแผนงาน/โครงการ  ได้ประเมินผลการดำเนินงานโครงการหนึ่งโรงเรียนหนึ่งนวัตกรรม ตามขั้นตอนโดยใช้วิธีการและเครื่องมืออย่างเหมาะสม  โดยรวมอยู่ในระดับมาก                         6.4.5  ด้านผลการดำเนินงาน    โครงการหนึ่งโรงเรียนหนึ่งนวัตกรรม  สามารถแก้ปัญหา  พัฒนาผู้เรียนได้ตรงตามวัตถุประสงค์  เป้าหมาย  เกิดประโยชน์ต่อผู้เรียน  ช่วยให้ผู้เรียนพัฒนาคุณลักษณะ  เป็นบุคคลแห่งการเรียนรู้  คิดเป็นทำเป็นแก้ปัญหาได้   ช่วยให้ผู้เรียนสามารถปรับประยุกต์  แนวคิด  สื่อ  นวัตกรรม  เทคโนโลยี  นำไปใช้ในชีวิตประจำวันได้   ส่งเสริม  กระตุ้น  พัฒนาครู  ให้เป็นผู้สามารถคิดค้น  พัฒนานวัตกรรมเพื่อการเรียนการสอน    ทำให้ครูมีสื่อ  นวัตกรรม  นำไปใช้ในการจัดการเรียนรู้   ช่วยให้ครูสามารถจัดการเรียนรู้ได้อย่างเป็นระบบ  มีประสิทธิภาพ  ทำให้เป็นที่ยอมรับ  ของครู  บุคลากรทางการศึกษา  และ มีส่วนสร้างภาพลักษณ์ขององค์กร  ส่งผลให้บุคลากรครูมีความก้าวหน้าด้านวิชาชีพ  และส่งผลให้นักเรียนมีพฤติกรรมใฝ่รู้ใฝ่เรียน  อยู่ในระดับมาก   
                        6.4.6  ด้านผลกระทบการดำเนินงาน                                   การดำเนินงานโครงการหนึ่งโรงเรียนหนึ่งนวัตกรรม  ส่งผลกระทบในเรื่องต่อไปนี้  ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนโดยส่วนรวมดีขึ้น   ไม่เป็นการเพิ่มภาระการบริหารจัดการในโรงเรียน  ครูเปลี่ยนพฤติกรรมการสอนโดยใช้สื่อนวัตกรรม  เป็นนิสัย  นักเรียนมีพฤติกรรมใฝ่รู้ใฝ่เรียนดีขึ้น   บุคลากรในโรงเรียนมีความสามัคคีในการ วัสดุ  อุปกรณ์ในท้องถิ่น  มีการนำมาพัฒนาใช้ประโยชน์มาก โรงเรียนกับชุมชนมีความสัมพันธ์อันดีต่อ   นักเรียนและประชาชนสนใจที่จะรับรู้ความรู้ใหม่ๆมากขึ้น 
                        6.4.7  ด้านความพึงพอใจ                               การเข้าร่วมโครงการของโรงเรียน  การได้รับมอบหมายงานจากผู้บริหารโรงเรียน  การเข้าร่วมประชุม  อบรม  การร่วมนำเสนองานในวันประชุมและการวิพากย์จากเพื่อนร่วม   การนิเทศ  การให้ความช่วยเหลือของคณะกรรมการนิเทศติดตามและ  ความภูมิใจในความสำเร็จ  และรางวัลที่ได้รับโดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด
 7.  ปัญหาอุปสรรค
                        ปัญหาและอุปสรรคในการดำเนินงานโครงการหนึ่งโรงเรียนหนึ่งนวัตกรรมเรียงลำดับจากมากไปหาน้อย  มีดังนี้
                        1.  การประชาสัมพันธ์โครงการ  ค่อนข้างน้อย  ทั้ง ๆ ที่มีครู นักเรียน ผู้ปกครอง และนักการศึกษาให้ความสนใจมาก                      
                        2.  ระยะเวลาในการดำเนินงานโครงการค่อนข้างน้อย  ทำให้รีบเร่งในการพัฒนานวัตกรรม  ความรีบเร่งอาจทำให้ขาดคุณภาพและประสิทธิภาพ
                        3.  งบประมาณที่ได้รับค่อนข้างน้อย  โดยเฉพาะงบพัฒนานวัตกรรมที่จัดสรรให้โรงเรียน





9.  ข้อเสนอแนะ
            1.  การดำเนินงาน  โครงการหนึ่งโรงเรียนหนึ่งนวัตกรรม  มีประโยชน์ต่อสถานศึกษาเป็นอย่างมาก  แต่ระยะเวลาในการดำเนินการจนถึงวันประกวด  ค่อนข้างน้อย  ทำให้นวัตกรรมบางโรงเรียนดำเนินการไม่ครบวงจร  ไม่แล้วเสร็จ  หรืออาจไม่สมบูรณ์  ดังนั้นจึงควรจัดสรรงบประมาณให้เร็วจะได้ดำเนินการตั้งแต่ต้นปีงบประมาณ  เพื่อให้การพัฒนานวัตกรรมควบคู่กับการเรียนการสอนได้อย่างมีประสิทธิภาพ
            2.  ควรมีการระดมทรัพยากรจากทุกภาคส่วน  มาร่วมนำเสนอ  ร่วมประกวด  ไม่ว่าจะเป็นองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น  โรงเรียนเอกชน  การศึกษานอกโรงเรียน การอาชีวศึกษา  หรือแม้แต่มหาวิทยาลัยราชภัฏ  เพื่อให้ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องได้เห็นภาพกระบวนการพัฒนานวัตกรรมที่หลากหลายทุกระดับ  สามารถนำไปปรับใช้ให้เหมาะสมกับภาระงานที่รับผิดชอบได้
            3.  ควรมีโครงการพัฒนานวัตกรรมในโรงเรียนทุก ๆ ปี  เพื่อเป็นการพัฒนาที่ยั่งยืน  และถาวร  เป็นพื้นฐานการพัฒนานวัตกรรม  เพื่อเป็นการต่อยอดในระดับขั้นสูงต่อไป