จัดตั้งกองทุนบำนาญแห่งชาติโดยความสมัครใจ/จูงใจผ่านกองทุนสวัสดิการภาคประชาชนทดแทนเบี้ยยังชีพ

ผมเข้าร่วมประชุมเรื่อง”บำนาญสำหรับผู้สูงอายุ”จัดโดยมูลนิธิสาธารณสุขแห่งชาติ โดยการสนับสนุนของสกว. เมื่อวันที่ 1 ตุลาคม 2550 

ที่ผมเข้ามาเกี่ยวข้องในเรื่องนี้ก็เพราะการบริหารจัดการกองทุนบำนาญแห่งชาติซึ่งนักวิชาการเสนอให้จัดตั้งขึ้นรองรับคนไทยอย่างถ้วนทั่วนั้นมีกรณีศึกษาเรื่องระบบสวัสดิการภาคประชาชนโดยขบวนสัจจะลดรายจ่ายวันละ1บาทของครูชบ ยอดแก้วที่สงขลาและเครือข่ายออมบุญวันละ1บาทจ.ลำปาง
ทั้ง2กลุ่มเป็นพื้นที่วิจัยในโครงการจัดการความรู้เพื่อพัฒนาองค์กร  การเงินชุมชนที่ผมเป็นผู้ประสาน/หัวหน้าโครงการในปี2549

จากงานวิจัยและข้อเสนอแนะของนักวิจัย 3 ท่านคือรศ.ดร.มัทนา พนานิรามัย รศ.ดร.ศุภวัฒนากร วงศ์ธนาวุส และผศ.ดร.วรเวศม์ สุวรรณระดา รวมทั้งการระดมความคิดเห็นจากผู้เข้าร่วมประชุม ผสมผสานกับข้อเสนอในรายงานการวิจัยของผม รวมทั้งงานเคลื่อนไหวที่ผมเกี่ยวข้องอยู่ด้วย ได้ก่อรูปความคิดที่เป็นข้อเสนอของผมต่อเรื่องนี้ ดังนี้

1)      สวัสดิการบำนาญของผู้สูงอายุ1.1)สถานะภาพ <p style="margin: 0cm 0cm 0pt 36pt" class="MsoNormal">-เบี้ยยังชีพคนชรา รัฐกลางกระจายอำนาจให้ท้องถิ่น
ปี 2536 จำนวน 20,000คน งบประมาณ12ล้านบาท ปี2550เพิ่มขึ้น87เท่าจำนวน1,755266คน งบประมาณ10,532ล้านบาท ครอบคลุมประชากร1ใน3ของผู้สูงวัย</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">            -กองทุนบำนาญครูและครูใหญ่ร.ร.เอกชน</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">            -กองทุนบำเหน็จบำนาญข้าราชการ/ท้องถิ่น</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt 36pt" class="MsoNormal">-กองทุนประกันสังคม</p>*ประเทศไทยเข้าสู่สังคมวัยชรา มีผู้สูงอายุเพิ่มมากขึ้น <p style="margin: 0cm 0cm 0pt 36pt" class="MsoNormal">1.2)แนวคิดและการดำเนินงานขยายบำนาญเพื่อให้ครอบคลุมประชาชนทั้งประเทศ
 -แนวคิดขยายเบี้ยยังชีพให้ครบทุกคน </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt 36pt" class="MsoNormal">-แนวคิดขยายกองทุนประกันสังคมให้ครอบคลุม  
-กองทุนทวีสุขของธกส.</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt 36pt" class="MsoNormal">-กองทุนสวัสดิการภาคประชาชน</p>       2)  ข้อเสนอ <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">            2.1)ขยายกองทุนประกันสังคมให้ครอบคลุมกลุ่มอาชีพต่างๆ (จะเกี่ยวข้องกับสวัสดิการในเรื่องอื่นๆด้วย)</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">            2.2)จัดตั้งกองทุนบำนาญแห่งชาติโดยความสมัครใจ/จูงใจผ่านกองทุนสวัสดิการภาคประชาชนทดแทนเบี้ยยังชีพ ซึ่งหากให้ครอบคลุมประชากรสูงวัยทั้งหมดต้องใช้งบประมาณ 31,596 ล้านบาทต่อปี (เดือนละ500บาทปีละ6,000บาทต่อคน คิดจากตัวเลขในปี2550)โดยมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้นตามสัดส่วนประชากรสูงวัยที่เพิ่มขึ้น</p>           หลักคิด <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">            -สวัสดิการบำนาญที่มีอยู่และที่จะขยายเพิ่มเติมเป็นสวัสดิการบนฐานอาชีพ /ลูกจ้าง-นายจ้าง  ผู้ซื้อ-ผู้ขาย            </p>           -สวัสดิการบำนาญแห่งชาติโดยความสมัครใจ/จูงใจผ่านกองทุนสวัสดิการภาคประชาชนเป็นสวัสดิการบนฐานของความเป็นประชาชนชาวไทยที่มีภูมิลำเนาในท้องถิ่นและในอาณาเขตของรัฐไทยที่มาจากการพึ่งตนเองและพึ่งพากันของประชาชน ก่อรูปเป็นกลุ่มองค์กรชุมชนเพื่อเป็นเครื่องมือในการพัฒนาคน พัฒนาเศรษฐกิจและสังคมเพื่อความยั่งยืนในระยะยาว
โดยใช้งบประมาณของรัฐปีละ 67,200 ล้านบาท (ฐานคิดจากประชากรจำนวน 65 ล้านคน)            จะดำเนินการอย่างไร ?            1)รัฐเป็นหุ้นส่วนร่วมสมทบ <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">            ขบวนสัจจะลดรายจ่ายวันละ1บาททำสวัสดิการภาคประชาชนจังหวัดสงขลาเสนอให้รัฐจัดสวัสดิการให้กับประชาชนโดยการสมทบการจัดสวัสดิการของภาคประชาชนในอัตรา1ต่อ1ใน3ระดับ คือ
1.ท้องถิ่นระดับตำบล/เทศบาล
2.ท้องถิ่นระดับจังหวัด และ
3.ระดับชาติ </p>            2)ประชาชนดำเนินการจัดตั้งกลุ่มสัจจะลดรายจ่ายวันละ1บาททำสวัสดิการภาคประชาชน <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">            ประชาชน50คนเลือกผู้จัดการ1คนรวมตัวให้ได้อย่างน้อย100คนจัดตั้งกลุ่มระดับตำบลขึ้นตั้งสัจจะลดรายจ่ายวันละ1บาท สิ้นเดือนนำเงินมารวมกัน ครบ6เดือนจัดสวัสดิการ9เรื่องครอบคลุมการเกิดแก่เจ็บตายของสมาชิก</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 36pt" class="MsoNormal">การดำเนินงานสวัสดิการภาคประชาชนด้วยรูปแบบสัจจะลดรายจ่ายวันละ1บาทเป็นนวัตกรรมที่ต่างจากกลุ่มออมทรัพย์เพื่อสวัสดิการทั่วๆไปคือ</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 36pt" class="MsoNormal">-ไม่มีการปล่อยกู้ให้กับสมาชิก</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 36pt" class="MsoNormal">-จัดสวัสดิการบำนาญให้สมาชิก 
            ครบ15ปีขึ้นไปอายุ60ปีได้บำนาญตั้งแต่เดือนละ300บาทถึง1,200บาทเมื่อเป็นสมาชิกครบ60ปี</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 36pt" class="MsoNormal">3)รัฐบาลทำได้เลย ด้วยนโยบายให้การสนับสนุนผ่านกองทุนส่งเสริมการจัดสวัสดิการสังคมภายใต้พรบ.ส่งเสริมการจัดสวัสดิการสังคมพ.ศ.2546 เป็นรายปีตามจำนวนประชากรในแต่ละจังหวัด      </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 36pt" class="MsoNormal">3.1)อุดหนุนผ่านอบต.กึ่งหนึ่ง อีกกึ่งหนึ่งเป็นงบเบี้ยยังชีพ  (ทยอยยุบเลิกเบี้ยยังชีพโดยเชื่อมโยงเข้าหากัน) </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 36pt" class="MsoNormal">3.2)อุดหนุนผ่านอบจ.กึ่งหนึ่ง อีกกึ่งหนึ่งเป็นงบของอบจ.เอง </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 36pt" class="MsoNormal">3.3)สำหรับการสมทบระดับชาติให้กองทุนสวัสดิการสังคมสมทบตามจำนวนของสมาชิกในแต่ละปี</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 36pt" class="MsoNormal">ตัวอย่าง</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 36pt" class="MsoNormal">จังหวัดนครศรีธรรมราชมีประชากรประมาณ1.6ล้านคนจะได้รับเงินกองทุนเพื่อการนี้ปีละจำนวน 584 ล้านบาท เงินจำนวนนี้จะจ่ายสมทบให้กับกลุ่มที่ได้จัดตั้งขึ้นอย่างน้อย 6 เดือน</p>คณะอนุกรรมการบริหารกองทุนส่งเสริมการจัดสวัสดิการสังคมจะเป็นผู้กำหนดแนวทางในการสนับสนุน เช่น การสนับสนุนให้กลุ่มเกิดการรวมตัวเป็นสมาคมระดับจังหวัดเพื่อเป็นกลไกในการจัดการกันเอง ดังตัวอย่างของจังหวัดสงขลาผลที่เกิดขึ้น1)ระดมเงินสัจจะจากการลดรายจ่ายของประชาชนวันละ65ล้านบาทเดือนละ1,950ล้านบาทปีละ22,400ล้านบาท สามารถจัดตั้งเป็นธนาคารพัฒนาชุมชนของแต่ละจังหวัด <p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 36pt" class="MsoNormal">2)ร่วมจัดสวัสดิการให้กับประชาชน 9 เรื่องด้วยงบประมาณ   เพียงปีละ67,200 ล้านบาทโดยอาศัยกลไกของชุมชนซึ่งมีต้นทุนต่ำสุด</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 36pt" class="MsoNormal">3)ก่อให้เกิดกระบวนการทางสังคมเพื่อการช่วยเหลือพึ่งพากันเสริมสร้างความเป็นชุมชนอย่างขนานใหญ่ซึ่งจะเชื่อมโยงไปสู่เรื่องอื่นๆต่อไป</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 36pt" class="MsoNormal">4)เงินสมทบมาจากภาษีของรัฐ เป็นการเฉลี่ยจากคนมีมาช่วยคนจน โดยที่เงินบำนาญสำหรับคนมีอาจจะน้อยนิดซึ่งสามารถบริจาคเข้ากองทุนเพื่อช่วยคนยากจน ตามแนวคิดกองบุญเมตตาธรรม        ทำบุญวันละ1บาทของพระอาจารย์สุบิน ปณีโต</p><table border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" width="100%"><tbody><tr><td style="background-color: transparent; border: #ece9d8"><div><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: center" class="MsoNormal" align="center">กองทุนครูและครูใหญ่ ร.ร.เอกชน</p></div></td></tr></tbody></table><table border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" width="100%"><tbody><tr><td style="background-color: transparent; border: #ece9d8"><div>

กองทุนบำเหน็จบำนาญ

ขรก./ท้องถิ่น </div></td></tr></tbody></table><table border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" width="100%"><tbody><tr><td style="background-color: transparent; border: #ece9d8"><div> ขยายกองทุนประกันสังคม  </div></td></tr></tbody></table><table border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" width="100%"><tbody><tr><td style="background-color: transparent; border: #ece9d8"><div>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: center" class="MsoNormal" align="center">กองทุน</p> สำรองเลี้ยงชีพ </div></td></tr></tbody></table><table border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" width="100%"><tbody><tr><td style="background-color: transparent; border: #ece9d8"><div>  กองทุนประกันสังคม  </div></td></tr></tbody></table><table border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" width="100%"><tbody><tr><td style="background-color: transparent; border: #ece9d8"><div>กองทุนสวัสดิการภาคประชาชน (บนฐานสมาชิก ตำบล/จังหวัด/ประเทศ)</div></td></tr></tbody></table><table border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" width="100%"><tbody><tr><td style="background-color: transparent; border: #ece9d8"><div>กองทุนบำนาญแห่งชาติ</div></td></tr></tbody></table><table border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" width="100%"><tbody><tr><td style="background-color: transparent; border: #ece9d8"><div>เบี้ยยังชีพ (บนฐานสิทธิ ตำบล/จังหวัด/ประเทศ) ทยอยลดจำนวนลง</div></td></tr></tbody></table>