จุดสำคัญที่เป็นความหวังในการขับเคลื่อนให้เกิดการเปลี่ยนแปลงของเราจะอยู่ที่สถานศึกษา หากเราสามารถสรรหา คัดเลือกผู้บริหารที่มีภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงอย่างแท้จริง ก็สามารถสร้างโรงเรียนให้เป็นต้นแบบเกิดขึ้น แล้วเผยแพร่ Best Practices ไปยังโรงเรียนอื่นๆ

         จะเห็นได้ว่าการปฏิรูปการศึกษาของไทยได้เทียบเคียงการปฏิรูปการศึกษาของนิวซีแลนด์มาเกือบทุกเรื่อง  ทั้งเรื่องการกระจายอำนาจ  การมีคณะกรรมการสถานศึกษา  การประกันคุณภาพการศึกษา  การจัดการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ  เป็นต้น
          แต่การนำมาปฏิบัติของเรายังมีปัญหาเกือบทุกเรื่อง  ซึ่งสาเหตุสำคัญอาจมาจากบริบทของประเทศนิวซีแลนด์แตกต่างจากของเรา  ทั้งในเรื่องจำนวนนักเรียนที่มีนักเรียนวัยเรียนน้อยกว่าของเรา  สภาพความพร้อมของครอบครัว  ชุมชน  สังคม  เศรษฐกิจ และการเข้ามามีส่วนร่วมในการดูแลการศึกษาเขาก็ดีกว่าของเรา  โดยเฉพาะด้านนโยบาย เป้าหมาย และการขับเคลื่อนในการจัดการศึกษาของนิวซีแลนด์ก็มีความชัดเจน เป็นเอกภาพและดำเนินการต่อเนื่องมายาวนาน             
         ที่สำคัญคือผู้บริหารและครูของนิวซีแลนด์มีความรับผิดชอบสูง เป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้ทีเป็นวัฒนธรรมคุณภาพ ใช้ทรัพยากร อาคารสถานที่อย่างคุ้มค่าและเกิดประโยชน์สูงสุด แสวงหานวัตกรรมในการจัดการศึกษาอยู่ตลอดเวลา  นักเรียนมีวินัยในตนเองไม่สร้างปัญหาให้โรงเรียนหนักใจ
           ดังนั้นการจะเทียบเคียงสิ่งที่ดีงามของเขามาประยุกต์ใช้ในสถานศึกษาของเราจึงต้องคำนึงถึงบริบทอย่างมาก  ซึ่งที่จริงในสภาพกฎหมายและนโยบายของกระทรวงศึกษาธิการของเราก็เอื้อให้สถานศึกษาสามารถประยุกต์และขับเคลื่อนได้แล้ว  จุดสำคัญที่เป็นความหวังในการขับเคลื่อนให้เกิดการเปลี่ยนแปลงของเราจะอยู่ที่สถานศึกษา  หากเราสามารถสรรหา คัดเลือกผู้บริหารที่มีภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงอย่างแท้จริง ก็สามารถสร้างโรงเรียนให้เป็นต้นแบบเกิดขึ้น แล้วเผยแพร่ Best Practices ไปยังโรงเรียนอื่นๆ
        เรื่องที่ท้าทายผู้บริหารโรงเรียนในการเทียบเคียงการจัดการศึกษาของนิวซีแลนด์มาประยุกต์ใช้มีหลายเรื่อง เช่น  การบริหารที่เป็นระบบและปรับปรุงพัฒนาอย่างต่อเนื่องจนเป็นวัฒนธรรมขององค์กร และเป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้  การส่งเสริมให้กรรมการสถานศึกษา และครอบครัว ชุมชนเข้ามามีบทบาทในการดูแลสนับสนุนช่วยเหลือโรงเรียน  การลดจำนวนนักเรียนต่อห้องให้น้อยลง  การจัดกิจกรรมการเรียนการสอนที่ใช้ศิลปะ ตนดรี เพลง ละคร กีฬา เป็นแกนบูรณาการไปสู่สาระการเรียนรู้ต่างๆ  การสร้างบรรยากาศการเรียนการสอนที่สนุกสนาน  ไม่เครียด  การดูแลช่วยเหลือนักเรียนที่มีข้อมูลเป็นรายบุคคล  การสอนแบบคละชั้น  การเปิดโอกาสให้นักเรียนได้เลือกเรียนตามพหุปัญญา  การปรับการเรียนการสอนในช่วงชั้น 1-2 ที่เน้นการอ่านออกเขียนได้ และคิดเลขเป็น(Literacy and Numeracy)  การเพิ่มความรับผิดชอบของผู้บริหารและครู โดยเฉพาะโรงเรียนขนาดเล็กที่ผู้บริหารต้องทำหน้าที่สอนด้วย  การพัฒนาครูจะพยายามไม่ดึงครูออกจากชั้นเรียน  พยายามทำให้ครูทำหน้าที่หลักเฉพาะด้าน
การเรียนการสอนเท่านั้น เป็นต้น
           บทบาทของส่วนกลางน่าจะปรับบทบาทโดยดำเนินการเพื่อส่งเสริมการกระจายอำนาจสู่สถานศึกษาอย่างแท้จริงดังนี้
      1.เร่งทบทวน/ปรับแก้กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการกระจายอำนาจ ให้เกิดความคล่องตัวต่อผู้ปฏิบัติในทุกเรี่อง
      2.กำหนดกรอบนโยบาย/ดำเนินการในเรื่องที่เป็นปัญหาความต้องการจำเป็น เพื่อเป็นตัวช่วยให้แก่สถานศึกษาและเขตพื้นที่การศึกษา แต่ไม่ใช่คิดงานให้โรงเรียนทำมากมายเหมือนปัจจุบัน(คุณพ่อคุณแม่รู้ดี) เรื่องสำคัญที่ต้องหาทางช่วยเช่น
          - ลดภาระงานอื่นๆที่ไม่ใช่งานสอนของครู (เช่นงานธุรการ) ให้ครูได้อยู่ในห้องเรียนให้มากที่สุด รวมทั้งลดจำนวนนักเรียนต่อห้องให้น้อยลงด้วย จัดบุคลากรเจ้าหน้าที่ประจำโรงเรียนให้ปฏิบัติงานสนับสนุนการสอนและงานธุรการให้มากขึ้น
          -จัดให้มีหน่วยงานผลิตสื่อ/นวัตกรรม/เครื่องมือประเมินผลสนับสนุนช่วยเหลือครู เพื่อครูจะได้มีเวลาว่างเตรียมการสอนมากขึ้น         
          -สนับสนุนทรัพยากรที่เป็นงบประมาณลักษณะเงินอุดหนุนให้หน่วยปฏิบัติ ที่มีฐานข้อมูลตามความต้องการจำเป็น อย่างพอเพียงและเป็นธรรม ให้เขาสามารถบริหารให้เกิดความคล่องตัว
         - การพัฒนาครูและบุคลากรทางการศึกษาต้องเป็นไปตามความต้องการจำเป็นจริงๆ (มีข้อมูล)และต้องไม่พยายามดึงครูออกจากโรงเรียนไปอบรม(เช่นเรื่องเลื่อนวิทยฐานะที่ผ่านมา ซึ่งเสียหายมาก)
         -พัฒนาระบบนิเทศติดตามประเมินผลให้มีประสิทธิภาพ โดยต้องจัดกระบวนทัพใหม่ ถ้าจำเป็นต้องปรับโครงสร้างองค์การนิเทศใหม่ให้เหมาะสมที่คำนึงถึงคุณภาพการศึกษาก็ต้องดำเนินการ และพัฒนาศึกษานิเทศก์ให้เป็นที่ยอมรับมากกว่านี้
         -ปรับระบบประเมินเลื่อนวิทยฐานะโดยมุ่งเน้นผลที่เกิดกับผู้เรียนเป็นสำคัญ ที่เกิดจากการปฏิบัติจริง ไม่ใช่ดูจากการเขียนผลงานทางวิชาการ หรือดูหลักฐานที่ทำขึ้นมาภายหลังที่ไม่ใช่ชีวิตจริง
        -คัดเลือกคนที่มาเป็นผู้บริหารที่ฝีมือเยี่ยมจริงๆ(เร่งด่วน) เพราะผู้บริหารจะเป็นหัวใจสำคัญในการกระจายอำนาจ  รวมทั่งเร่งผลิตครูมืออาชีพ เช่นคุรุทายาท ฯลฯ ให้มากขึ้น เพราะครูต้องเก่งจึงจะพัฒนาผู้เรียนได้ดี
        -บอกให้ชัดถึงบทบาทกรรมการสถานศึกษาว่าจะให้เขาทำอะไร เป็นโค๊ช หรือเป็นไลน์แมน หรือเป็นอะไร ในท่ามกลางบริบทที่หลากหลายของสถานศึกษาปัจจุบัน
       -การประเมินผลการปฏิบัติงาน ขอให้ประเมินที่ผลสัมฤทธิ์ โดยดูจากมูลค่าเพิ่ม ไม่ต้องไปยุ่งกับเขาในเรื่องกระบวนการทำงาน  ฯลฯ
         ในส่วนของเขตพื้นที่การศึกษา ก็ต้องปรับวัฒนธรรมการทำงานเสียใหม่ เช่น พัฒนาบุคลากรในสำนักงานให้เป็นนักจัดการที่มีประสิทธิภาพ  เป็นหน่วยบริการช่วยเหลือสนับสนุนโรงเรียนอย่างแท้จริง(เซเว่นอีเลพเว่น)  สนับสนุนให้เกิดเครือข่ายวิชาชีพที่เข้มแข็ง  จัดระบบกำกับติดตามประเมินผลที่มีประสิทธิภาพที่ไม่สร้างภาระและปัญหาให้แก่โรงเรียน  พยายามยืดหยุ่นพร้อมรับปรับกระบวนการทำงานให้สอดคล้องกับสถานการณ์ที่เปลี่ยนไป  จัดให้มีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ประสบการณ์ทำงานแต่ละสาขาวิชาอย่างต่อเนื่อง ฯลฯ