บ้านเปาสามขาเป็นบ้านที่มีจำนวนประชากรขนาดกลาง จึงมีประเพณีต่าง ๆมากมาย หนึ่งในประเพณีเดือนสิบสองของหมู่บ้าน ก็คือ ประเพณีตานก๋วยสลาก ................

ช่วงนี้ไม่มีเวลาเข้ามาโพสต์เพราะว่าหาเวลาว่างไม่ค่อยได้ แต่ก่อนั่นละเมื่อเข้ามาแล้ว ก่อได้นำเรื่องดีๆมาให้ทุกคนได้อ่านกัน วันนี้นึกถึงรายงานเล่มหนึ่งที่เคยทำในปีที่แล้วเกี่ยวกับวัฒนธรรมของคนเมืองเหนือซึ่งจะทำกันเมื่อออกพรรษาเสร็จแล้ว  นั่นก่อคือประเพณีการ ถวายสลากภัตร หรือที่แถวๆเชียงใหม่เรียกว่า "ตานก๋วยสลาก" วันนี้ก็เลยขอยกการทำบุญตานก๋วยสลากของหมู่บ้านเปาสามขามาให้ได้อ่านกัน เพราะในรายงานนี้จะแฝงไปด้วยภูมิปัญญาต่างๆมากมายอะ...เริ่มกันเลยนะ

บ้านเปาสามขาเป็นบ้านที่มีจำนวนประชากรขนาดกลาง  จึงมีประเพณีต่าง ๆมากมาย  หนึ่งในประเพณีเดือนสิบสองของหมู่บ้าน  ก็คือ  ประเพณีตานก๋วยสลาก  ซึ่งส่วนมากจะจัดกันขึ้นในเดือนเกี๋ยงเหนือ หรือเดือนตุลาคมของปฏิทินสากลบ้านเรา  การตานก๋วยสลากหรือการ “กิ๋นสลาก” ของบ้านเปาสามขา  ส่วนมากจะจัดทำแบบ 5 – 10 ปี  มีหนึ่งครั้ง  เพราะการ “กิ๋นสลาก” นั้นถือว่าเป็นงาน น้องๆงานปอยหลวง เพราะจะต้องมีการตกแต่งดาที่บ้านของใครของมัน ในอดีตในวันดานั้นญาติพี่น้องของเราจะมาช่วยกันตกแต่งต้น “ครัวตาน” มีการ“ฮอม” หรือการร่วมทำบุญด้วย ในงานนั้น ถ้าใครมีญาติพี่น้องเยอะก็จะต้องเตรียมข้าวปลาอาหาร เครื่องดื่มต่างๆไว้คอยรอถ้า เมื่อถึงวัน”ตาน” ก็จะช่วยกันยกต้น”ครัวตาน”ไปที่วัด การทำใบสลากนั้นในสมัยก่อนนั้นจะนำเอาใบลานมาทำเป็นเส้นสลากแต่ปัจจุบันจะเขียนลงบนแผ่นกระดาษเมื่อนำเอาต้นสลากหรือต้นครัวตานไปรวมกันไว้ที่วัดแล้วเส้นสลากก็จะถูกนำไปกองรวมกันไว้ ในวิหารหน้าพระประธานเมื่อเสร็จพิธีกรรมทางศาสนาแล้วเส้นสลากจะถูกนำมาแบ่งสัน ปันส่วนกันไปในหมู่ของพระสงฆ์ที่ได้นิมนต์มาจากวัดต่างๆรูปละ 5 เส้น 10 เส้นบ้างแล้วแต่กรณีส่วนหนึ่งจะถูกแบ่งให้วัดที่เป็นเจ้าภาพก่อนจะถึงเวลาเพลพระสงฆ์ก็จะนำเอาเส้นสลากไปอ่านโดยเริ่มจากเจ้าอาวาสก่อนจะมีการเรียกชื่อหาเจ้าของสลากนั้นๆ ว่านั่งอยู่ที่ใดเมื่อพบแล้วจะมีการให้ศีลให้พรมีการหยาดน้ำอุทิศส่วนบุญกุศลไปให้กับผู้ที่ล่วงลับเป็นเสร็จพิธี  <p>                                                ต้นสลาก  หรือต้นครัวตาน ถือว่าภูมิปัญญาของชาวบ้านที่คิดค้นขึ้นมา  เพื่อเป็นการทำบุญไปหาญาติพี่น้องหรืออุทิศไปผู้มีอุปการคุณที่เสียชีวิตไปแล้ว แต่แทนที่จะถวายพระสงฆ์ในรูปของปัจจัยธรรมดา  คนอดีตกลับคิดค้นวิธีที่ทำให้การถวายทานนั้นมีความสวยงาม และพร้อมไปด้วยพลังอันน่าทึ่ง เพราะการทำต้นครัวตานนั้น  ต้องใช้เวลาและความคิดอันจะตกแต่งให้ต้นครัวตานออกมาสวยงาม และเมื่อถวายกับพระสงฆ์ไปแล้ว  ก็จะทำให้ทั้งผู้รับและผู้ถวายรู้สึกแช่มชื่น รู้สึกอิ่มบุญไปด้วย  ต้นครัวตานคือวัสดุชนิดหนึ่งที่ทำมาจากใบหญ้าคา โดยมีวิธีกรรมการทำที่คิดค้นโดยภูมิปัญญาชาวบ้าน ต้นครัวตานมักทำเป็นต้นครัวตานที่สูงใหญ่สำหรับที่จะนำเอาวัตถุสิ่งของเครื่องใช้ต่างๆ ผูกมัดติดกับต้นครัวตาน เช่น ถ้วย ชามช้อน ร่ม อาหารแห้งต่างๆ และเงินที่เป็นธนบัตรชนิดต่างๆแล้วประดับให้สวยงาม</p><p>วันนี้พอแค่นี้ก่อนนะครับ แล้ววันต่อไปจะมาต่อในตอนที่สองครับ</p>