ความนำ
- สัตว์โลกทุกตัวตนอยากมีความสุขพ้นทุกข์ นี่คือสัจธรรมของชีวิต
- สัตว์โลกที่ฉลาดจึงพยายามเรียนรู้สัจธรรมดังกล่าว
- การศึกษาจึงมุ่งให้ผู้เรียน เก่ง ดี มีสุขแท้
- สุขเทียมเป็นความสุขชั่วแล่น ตามด้วยทุกข์ จึงไม่เก่ง ไม่ดี
- เก่ง คือ สามารถทำการอย่างบกพร่องน้อยที่สุด และใช้เวลาน้อยที่สุด
- เก่งและไม่ดี มีความสำเร็จอย่างไร้คุณธรรม สร้างความเดือดร้อน
- เก่งและดี มีความสำเร็จอย่างมีคุณธรรม สร้างความสุขสงบ
นิยาม
- การกระทำ (Action) คือผลกระทบที่สิ่งหนึ่งมี ต่ออีกสิ่งหนึ่ง เช่น เขื่อนดินกั้นน้ำ น้ำเซาะ เขื่อนดิน คนตกต้นไม้เหมือนผลไม้ตกจากต้น
- พฤติกรรม (Behavior) คือการกระทำโดยมีสัญชาติญาณกำหนดเป้าหมาย (ไม่มีเสรีภาพที่จะปฎิเสธ) เช่น คนหากินเหมือนสัตว์หากิน
- ความประพฤติ (Conduct) คือพฤติกรรมที่ มีมโนธรรมชี้แนะ (มีเสรีภาพที่จะปฎิเสธ) เช่น คนขว้างก้อนหินใส่คนไม่เหมือนลิงขว้างก้อนหินใส่คน
- มโนธรรม (Conscience) คือ ความสำนึกดี/ชั่ว
- ความประพฤติดี (Good Conduct) คือการกระทำตามมโนธรรมชี้แนะเป็นครั้งๆ
- ความประพฤติเลว (Bad Conduct) คือการกระทำฝืนมโนธรรมเป็นครั้งๆ ที่เลวมากๆ เรียกว่า ประพฤติชั่ว
- คุณธรรม (Virtue) คือความประพฤติดีจนเคยชินในด้านใดด้านหนึ่ง เช่น คุณธรรมแห่งความยุติธรรม, ความกตัญญู, เมตตา, กรุณา, มุทิตา, อุเบกขา
- กิเลส (Vice) คือความประพฤติเลว (หรือชั่ว) จนเคยชินในด้านใดด้านหนึ่ง เช่น ขโมยจนเคยชิน ทุจริตจนเคยชิน สูบบุหรี่จนเคยชิน
