คุณเป็นคนหนึ่งที่หาความสุขได้ยากใช่หรือไม่

    ด้วยความแตกต่างของมวลมนุษย์ชาติ ทำให้เรามีมุมมองทางความคิดที่แตกต่างหลากหลาย และเลือกวิถีชีวิตที่แตกต่างกันจึงส่งผลต่อการมีความสุขที่แตกต่างกัน
    การดำรงชีวิตอยู่ในโลกปัจจุบันต้องเผชิญกับปัญหามากมายทั้งด้านเศรษฐกิจ สังคมวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีซึ่งล้วนส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงในวิถีชีวิตตลอดจนสิ่งยั่วยุที่เกินความสามารถในการควบคุมชีวิตที่ไม่แข็งแกร่งและขาดภูมิคุ้มกันอย่างเพียงพออาจเผชิญกับปัญหาที่ยากต่อการปรับตัว
    ความไม่แน่นอนของชีวิตทำให้ บางครั้งสุข  บางคราวทุกข์เหมือนตัวละครที่มีหัวเราะ ร้องไห้ แม้จะเกิดอะไรขึ้นก็ตามแต่ชีวิตก็ยังคงดำเนินต่อไป
    บางคนใช้เวลายาวนานหรือตลอดชีวิตจมอยู่ความทุกข์ ความไม่สมหวัง การโทษตนเอง การโทษคนอื่น  หรือแม้แต่โทษดวงชะตา
    มีมุมมองความสุขอย่างหนึ่งที่อยากแลกเปลี่ยนซึ่งอาจทำให้
เกิดการเปลี่ยนแปลงทางความคิดแม้เพียงน้อยนิดก็อาจทำให้ชีวิตของเรามีสุขได้
   พระธรรมปิฏก (ป.อ.ปยุตฺโต)ได้กล่าวถึง ความสุข๕ ขั้น ซึ่งกล่าวโดยย่อได้ดังนี้
   ขั้นที่ ๑ ความสุขจากการเสพวัตถุหรือสิ่งบำรุงบำเรอภายนอกที่นำมาปรนเปรอ ตา หู จมูก ลิ้น กาย ของเราเป็นความสุขสามัญที่ทุกคนในโลกปรารถนากันมาก จึงไขว่คว้า ดิ้นรนทะเยอทะยานเพื่อให้ได้มาซึ่งความสุขทำให้สูญเสียอิสรภาพและความสามารถที่จะเป็นสุขด้วนตนเอง
  ขั้นที่ ๒ความสุขจากการเจริญคุณธรรมเช่น มีเมตตากรุณา มีศรัทธาทำให้เราก็มีความสุขเพิ่มขึ้นอีกขั้นหนึ่ง คุณธรรมทำให้ใจเราเปลี่ยนไปโดยคุณธรรมที่พัฒนาขึ้นมาในใจ เช่น การให้ทำให้ใจเป็นสุข
  ขั้นที่ ๓ความสุขจากการดำเนินชีวิตถูกต้องสอดคล้องกับความเป็นจริงของธรรมชาติไม่หลงอยู่ในโลกของสมมติ ตัวอย่างเช่น การมีอาชีพเป็นครูหากที่มีความหวังความสุขจากเงินเดือน ตำแหน่ง มองข้ามผลที่แท้จริงตามธรรมชาติคือความเจริญก้าวหน้าของศิษย์ ก็ทำให้การทำงานเกิดความทุกข์ต่างจากความสุขอยู่กับความเป็นจริงของธรรมชาติ คือความหวังความสุขจากการเห็นผลสัมฤทธิ์ของการทำงานของตน คือ ศิษย์สำเร็จการศึกษาเจริญก้าวหน้าซึ่งจะเป็นความสุขจากการดำเนินชีวิตถูกต้องสอดคล้องกับความจริงของธรรมชาติ
  ขั้นที่ ๔ ความสุขจากความสามารถปรุงแต่งคนเรามีความสามารถในการปรุงแต่ง ซึ่งเป็นลักษณะพิเศษของมนุษย์ ปรุงแต่งทุกข์ก็ได้ปรุงแต่งสุขก็ได้ โดยเฉพาะที่สำคัญก็คือในใจของเราเองเรามักจะใช้ความสามารถในทางที่เป็นผลร้ายแก่ตนเอง แทนที่จะปรุงแต่งความสุขเรามักจะปรุงแต่งทุกข์ คือเก็บเอาอารมณ์ที่ไม่ดี ที่ขัดใจ ขัดหู ขัดตาเอามาครุ่นคิดให้ไม่สบายใจ ขุ่นมัว เศร้าหมอง เรียกว่าใช้ความสามารถไม่เป็นพระพุทธเจ้าทรงสอนให้เรารู้จักใช้ความสามารถในการปรุงแต่งแทนที่จะปรุงทุกข์ก็ปรุงสุข เก็บเอาแต่อารมณ์ที่ดีมาปรุงแต่งใจให้สบาย แม้แต่หายใจเข้าออกก็ให้ปรุงแต่งความสุขไปด้วย เช่นการกล่าวตามจังหวะลมหายใจเข้าและออกว่าจิตใจเบิกบานหายใจเข้า จิตใจโล่งเบาหายใจออก
  ท่านสอนให้ปรุงแต่งสภาพจิต 5 อย่างให้มีในใจอยู่เสมอ คือ
๑. ปราโมทย์ ความร่าเริงเบิกปานใจ
๒. ปีติความอิ่มใจ
๓. ปัสสัทธิ ความสงบเย็น ผ่อนคลายกายใจ ไม่เครียด
๔. ความสุขความโปร่งโล่งใจ คล่องใจ สะดวกใจ ไม่มีอะไรมาบีบคั้น หรือติดขัดคับข้อง
๕.สมาธิ ภาวะที่จิตอยู่กับสิ่งที่ต้องการ ไม่มีสิ่งใดมารบกวนจิตใจ
  ขั้นที่ ๕ ความสุขเหนือการปรุงแต่งคือความสุขด้วยปัญญาที่รู้เท่าทันความจริงของโลกและชีวิต การเข้าถึงความจริงด้วยปัญญาเห็นแจ้งทำให้วางจิตวางใจลงตัวสนิทสบาย กับทุกสิ่งทุกอย่าง อยู่อย่างผู้เจนจบชีวิต
สภาพจิตนี้เปรียบเทียบได้เหมือนคนขับรถที่มีความชำนาญจะขับรถเข้าถนนและวิ่งด้วยความเร็วพอดี ตอนแรกต้องใช้ความพยายาม ในการเบรคแต่พอรถวิ่งเข้าที่เข้าทางดี ความเร็วพอดี อยู่ตัวแล้ว คนขัยรถก็จะนั่งสงบสบายแต่ตลอดเวลานั้นเขามีสติไม่มีความประหวั่นจิตเรียบสนิท ไม่เหมือนคนที่ไม่ชำนาญจะขับรถด้วยใจคอหวาดหวั่น กังวล แต่พอรู้เข้าใจความจริง ชำนาญดี ด้วยความรู้นี่แหละจะปรับความรู้สึกให้ลงตัว เป็นสภาพจิตที่เรียบสงบสบายที่สุด
   คนที่อยู่ในโลกด้วยความรู้เข้าใจโลกและชีวิตตามเป็นจริง จิตเจนจบกับโลกและชีวิตวางจิตลงตัวพอดี ทุกอย่างเข้าที่อยู่ตัวสนิท เรียกว่าเป็นจิตอุเบกขา เป็นจิตที่สบายไม่มีสิ่งใดรบกวนเรียบสนิท เป็นตัวของตัวเอง ลงตัว เมื่อทุกสิ่งเข้าที่ของมันแล้วคนที่จิตลงตัวเช่นนี้ จะมีความสุขอยู่ประจำตัวอยู่ตลอดเวลาเป็นสุขเต็มอิ่มอยู่ข้างใน ไม่ ต้องหาจากข้างนอกและเป็นผู้มีชีวิตที่พร้อมที่จะทำเพื่อผู้อื่นได้เต็มที่เพราะไม่ต้องห่วงกังวลถึงความสุขของตนและไม่มีอะไรที่จะต้องทำเพื่อตัวเองอีกต่อไปจะมองโลกด้วยปัญญาที่รู้ความจริง และด้วยใจที่กว้างขวางและรู้สึกเกื้อกูล
   ท่านทั้งหลายอย่างน้อยวันนี้เราคงจะพัฒนาความสุขให้กับตัวเราเองได้ไม่มากก็น้อยนะคะ