คนไทยใช้เงินตราในรูปของเหรียญ ตั้งแต่สมัย ฟูนัน ทวาราวดี ศรีวิชัย จนมาถึงสุโขทัยตอนต้น โดยใช้ “เงิน” และ “ทอง” เป็นหน่วยนับ และมีขนาดและรูปร่างหลากหลายตามเมืองที่แยกกันในสมัยโบราณ

Coins 

ท่านทราบไหมว่าเงินตราของไทยในสมัยโบราณเป็นแบบไหน

พอได้ยินคำถามนี้

  1. ท่านที่เคยรู้เรื่องมาบ้างก็จะตอบว่า “เงินพดด้วง”
  2.  ท่านที่ไม่เคยศึกษา แต่เคยได้ยินมา อาจตอบว่า “เหรียญกษาปณ์”  

 

ก็อยู่ประมาณนั้นแหละครับ

แต่ ท่านคิดว่าคำตอบไหนใกล้เคียงหรือถูกมากที่สุดครับ  

ใครตอบข้อ ๑ ถือว่าเป็นคนยุคกลาง

ใครตอบข้อ ๒ ถือว่า เป็นคนรู้จักยุคต้นๆและยุคปลายของประวัติศาสตร์ของการใช้ “เงินตรา” ของไทย 

จากการสะสม “เงินโบราณ” และสืบค้นประวัติ “เงินตรา” ของไทยแบบ “งานอดิเรก”ของผม 

ได้พบว่า <p style="margin: 0cm 0cm 0pt 36pt; text-indent: -18pt; tab-stops: list 36.0pt" class="MsoNormal"></p><ul>

  • ในโบราณ คนไทยใช้เงินตราในรูปของเหรียญ ตั้งแต่สมัย ฟูนัน ทวาราวดี  ศรีวิชัย จนมาถึงสุโขทัยตอนต้น โดยใช้ “เงิน” และ “ทอง” เป็นหน่วยนับ และมีขนาดและรูปร่างหลากหลายตามเมืองที่แยกกันในสมัยโบราณ
  • ในอาณาจักรน่านเจ้า สุโขทัย และล้านนาตอนปลาย ก็ได้มีการปรับรูปแบบการใช้เงินเงินตรา มาดัดแปลงเป็นเงินก้อน และทองก้อนประทับตรา เรียกว่า เงินพดด้วง ที่มีตราประจำราชวงศ์ และตราประจำพระองค์ประทับอยู่ มีขนาดต่างๆ ตั้งแต่

    • </ul><p style="margin: 0cm 0cm 0pt 72pt; text-indent: -18pt; tab-stops: list 72.0pt" class="MsoNormal"></p><blockquote>

    o       ชั่ง ๘๐ บาท (ประมาณกิโลกรัมกว่าๆ)

    o       ตำลึง ๔ บาท (ประมาณ ๖๐ กรัม) <p style="margin: 0cm 0cm 0pt 72pt; text-indent: -18pt; tab-stops: list 72.0pt" class="MsoNormal"></p> o       ครึ่งตำลึง  ๒ บาท ประมาณ ๓๐ กรัม <p style="margin: 0cm 0cm 0pt 72pt; text-indent: -18pt; tab-stops: list 72.0pt" class="MsoNormal"></p> o       หนึ่งบาท ประมาณ ๑๕ กรัม <p style="margin: 0cm 0cm 0pt 72pt; text-indent: -18pt; tab-stops: list 72.0pt" class="MsoNormal"></p> o       ครึ่งบาท (ใช้ระบบผ่าครึ่งบาท ให้เหลือติดกันไว้ เผื่อหักใช้ครึ่งเดียว-น่าจะเป็นที่มาของคำว่า “เส้นสองสลึง??”) <p style="margin: 0cm 0cm 0pt 72pt; text-indent: -18pt; tab-stops: list 72.0pt" class="MsoNormal"></p> o       หนึ่งสลึง (สี่สลึงเป็นหนึ่งบาท) <p style="margin: 0cm 0cm 0pt 72pt; text-indent: -18pt; tab-stops: list 72.0pt" class="MsoNormal"></p> o       หนึ่งเฟื้อง  (สองเฟื้องเป็นหนึ่งสลึง) <p style="margin: 0cm 0cm 0pt 72pt; text-indent: -18pt; tab-stops: list 72.0pt" class="MsoNormal"></p> o       หนึ่งไพ (สองไพ เป็นหนึ่ง เฟื้อง) <p style="margin: 0cm 0cm 0pt 72pt; text-indent: -18pt; tab-stops: list 72.0pt" class="MsoNormal"></p> o       หนึ่งอัฐ (สอง อัฐ เป็นหนึ่ง ไพ หรือ ซีก) <p style="margin: 0cm 0cm 0pt 72pt; text-indent: -18pt; tab-stops: list 72.0pt" class="MsoNormal"></p> o       หนึ่งโสฬส (สองโสฬส เป็นหนึ่งอัฐ หรือ เสี้ยว) <p style="margin: 0cm 0cm 0pt 72pt; text-indent: -18pt; tab-stops: list 72.0pt" class="MsoNormal"></p> o       มีเบี้ยเป็นหน่วยย่อยของเงิน (๕๐ เบี้ยเป็นหนึ่งโสฬส) </blockquote><p style="margin: 0cm 0cm 0pt 36pt; text-indent: -18pt; tab-stops: list 36.0pt" class="MsoNormal"></p><ul>

  • เงิน หรือ ทอง หนึ่งบาท หนัก ๑๕ กรัม (แต่สมัยนั้น ไม่มีคำว่า “กรัม” และไม่มีเลข ๑๕ แต่มีผู้กล่าวว่า น่าจะใช้น้ำหนักของเมล็ดมะกล่ำที่มีน้ำหนักแน่นอนสม่ำเสมอ จำนวนคงที่จำนวนหนึ่งเป็นมาตรฐาน แต่ไม่มีหลักฐานยืนยันครับ)
  •  เงินพดด้วงใช้มานานจนถึงต้นกรุงรัตนโกสินทร์
  •  สมัยรัชกาลที่ ๔ ได้เริ่มปรับรูปแบบการใช้เงินจาก พดด้วงเป็นเหรียญ เริ่มใช้วัสดุอื่นๆ แทน “เงิน” เช่น ดีบุก ทองแดง ที่มีค่าต่ำกว่าเงิน จึงใช้ทำเหรียญที่ราคาถูกลงได้ โดยขนาดไม่เล็ก ไม่ใหญ่ เหมาะกับการใช้งาน และมีทองเป็นวัสดุราคาสูง ใช้พกเป็นตำลึง เป็นชั่งได้โดยไม่หนักจนเกินไป
  •  แต่เมื่อพกพามากๆเพื่อไปจ่ายเงินไกลๆ ก็หนัก และอันตราย ก็เลยคิดเรื่องตั๋วแลกเงินในรัชกาลที่ ๔ ที่มาดัดแปลงเป็น ธนบัตร เงินกระดาษในระยะต่อมาในรัชกาลที่ ๕ แต่ก็มีปัญหาเรื่องคนไทยไม่ชินกับการเก็บรักษาเงินกระดาษ
  •  การใช้เงินกระดาษ เริ่มใช้จริงจังสมัย รัชกาลที่ ๖ เรื่อยมาจนถึงปัจจุบัน แต่เงินเหรียญก็ใช้ในเงินตราราคาต่ำกว่า ๑ บาท
  •  แต่ก็มีบางสมัยที่มีธนบัตรราคา ๕๐ สตางค์ ที่เริ่มตั้งแต่รัชกาลที่ ๗ มาเลิกใช้ในรัชกาลที่ ๘ 

    • </ul><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p align="center">นี่แหละครับ ความรู้รวมๆ ที่ผมได้รับในวันเปิดตัวบล็อกใหม่ตามคำเรียกร้องของท่าเกษตรยะลาครับ </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal" align="left">รายละเอียด และหน้าตาของเงินตรา จะนำมาให้ชมในวาระต่อไปครับ</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal" align="center">Img_3262+crop+%28small%29 </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal" align="left">วันนี้ชมชุด “พดด้วงทองคำ ๕ ก้อน” สมัย รัชกาลที่ ๔ (รูปมงกุฎ) เท่าที่ผมหามาจัดชุดได้ ไปก่อนนะครับ  เงินตราอื่นๆ จะนำมาให้ชมวันหลัง ถ้ามีคนสนใจครับ ครบบ้างไม่ครบบ้างก็ตามมีตามเกิดนะครับ</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal" align="left"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p>สวัสดีครับ</p><p>  </p>