บทคัดย่อ เรื่อง การดำเนินงานการศึกษานอกโรงเรียนอำเภอนากลาง จังหวัดหนองบัวลำภู เพื่อสนับสนุนการยกระดับการศึกษาประชาชนกำลังแรงงาน ให้ได้รับการศึกษาระดับมัธยมศึกษา
ผู้ศึกษา ว่าที่ ร.อ.ดำริห์ ติยะวัฒน์
ผู้อำนวยการศูนย์บริการการศึกษานอกโรงเรียนอำเภอนากลาง <h5 style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ที่ปรึกษา ดร.ฉลาด จันทรสมบัติ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม <h5 style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"> ศูนย์การศึกษานอกโรงเรียนภาคตะวันออกเฉียงเหนือ </h5>
นายไพศาล นาลินธมากร ผู้อำนวยการศูนย์การศึกษา
นอกโรงเรียนจังหวัดหนองบัวลำภู
</span></span></h5><address> ศูนย์บริการการศึกษานอกโรงเรียนอำเภอนากลาง ได้ศึกษาการบริหารศูนย์การเรียนชุมชนแบบมีส่วนร่วมเพื่อพัฒนาให้เป็นศูนย์กลางการเรียนรู้ตลอดชีวิต และเป็นแนวทางในการพัฒนาต่อไป ทั้งนี้การศึกษาการดำเนินงานการศึกษานอกโรงเรียนอำเภอนากลาง จังหวัดหนองบัวลำภู เพื่อสนับสนุนการยกระดับการศึกษาประชาชนกำลังแรงงาน ให้ได้รับการศึกษาระดับมัธยมศึกษา จึงได้เน้นความเป็นศูนย์กลางการพัฒนา และ การดำเนินงานแบบมีส่วนร่วมโดยมีวัตถุประสงค์ที่จะเสริมสร้างศักยภาพของคนทุกคนทั้งในด้านร่างกาย สติปัญญา ความรู้ความสามารถ และทักษะในการประกอบอาชีพ เพื่อเสริมสร้างความเข้มแข็งของครอบครัวและชุมชน มีจุดมุ่งหมายของการศึกษาค้นคว้า ดังนี้ 1. เพื่อศึกษากระบวนการให้บริการของศูนย์การเรียนชุมชน ที่ผู้รับริการกำลังแรงงาน อายุ 15 - 59 ปี มีความพึงพอใจ2. เพื่อศึกษาการมีส่วนร่วมของศูนย์บริการการศึกษานอกโรงเรียนอำเภอนากลาง และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในอำเภอนากลาง จังหวัดหนองบัวลำภู โดยมีกระบวนการดำเนินการ เป็น 3 ขั้นตอน การศึกษาปฏิบัติการ คือ ขั้นตอนที่ 1 ศึกษาการบริหารศูนย์การเรียนชุมชนแบบมีส่วนร่วม ของศูนย์บริการการศึกษานอกโรงเรียนอำเภอนากลาง และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ในเขตอำเภอนากลาง จังหวัดหนองบัวลำภู ให้เป็นศูนย์กลางการเรียนรู้ตลอดชีวิต ขั้นตอนที่ 2 จัดการศึกษานอกโรงเรียน ตามแผนปฏิบัติงานประจำปีงบประมาณ 2549- 2550 และพัฒนา การดำเนินงานประกันคุณภาพสถานศึกษา พัฒนาการจัดกิจกรรมห้องสมุดประชาชนอำเภอนากลาง พัฒนาระบบข้อมูล IT สายสามัญ จัดกิจกรรมการศึกษาเพื่อพัฒนาอาชีพ จัดกิจกรรมการศึกษาตามอัธยาศัยรายการวิทยุ (รายการ พูดจาภาษา กศน.) ทางสถานีวิทยุ FM 102.25 ซึ่งดำเนินการจัดกิจกรรมและพัฒนางานระหว่างเดือน ธันวาคม 2548 ถึงเดือน สิงหาคม 2549 ขั้นตอนที่ 3 ศึกษาการดำเนินงานการศึกษานอกโรงเรียนอำเภอนากลาง จังหวัดหนองบัวลำภู เพื่อสนับสนุนการยกระดับการศึกษาประชาชนกำลังแรงงาน ให้ได้รับการศึกษาระดับมัธยมศึกษา การจัดเก็บรวบรวมข้อมูล จัดเก็บข้อมูลเพื่อการศึกษา 2 ระยะดังนี้ 1. การศึกษาการบริหารศูนย์การเรียนชุมชนแบบมีส่วนร่วม ของศูนย์บริการการศึกษา นอกโรงเรียนอำเภอนากลาง และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ในเขตอำเภอนากลาง จังหวัดหนองบัวลำภู ให้เป็นศูนย์กลางการเรียนรู้ตลอดชีวิต ใช้เวลาในการเก็บรวบรวมข้อมูล จำนวน 15 วัน ตั้งแต่วันที่ 15 มีนาคม 2549 ถึง วันที่ 30 มีนาคม 2549 2. การศึกษาการดำเนินงานการศึกษานอกโรงเรียนอำเภอนากลาง จังหวัดหนองบัวลำภู เพื่อสนับสนุนการยกระดับการศึกษาประชาชนกำลังแรงงาน ให้ได้รับการศึกษาระดับมัธยมศึกษาใช้เวลาในการเก็บรวบรวมข้อมูล จำนวน 3 วัน ตั้งแต่วันที่ 16 สิงหาคม 2549 ถึง วันที่ 18 สิงหาคม 2549 การวิเคราะห์ข้อมูล ในการวิเคราะห์ข้อมูล โดยใช้โปรแกรมสำเร็จ SPSS/PC++ และค่าสถิติที่ใช้ใน การวิเคราะห์ข้อมูล คือ ค่าเฉลี่ย( )และค่าส่วนเบี่ยงแบนมาตรฐาน ( SD.) ใช้การแปรค่าการปฏิบัติตามเกณฑ์ของ ศาสตราจารย์ ดร. บุญชม ศรีสะอาด อภิปลายผลการศึกษาข้อมูลเชิงปฏิบัติการ ดังนี้ สรุปผลการดำเนินงานขั้นตอนที่ 1 </address><address class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt"> การศึกษาการบริหารศูนย์การเรียนชุมชนแบบมีส่วนร่วม ของศูนย์บริการการศึกษานอกโรงเรียนอำเภอนากลาง และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ในเขตอำเภอนากลาง จังหวัดหนองบัวลำภู ให้เป็นศูนย์กลางการเรียนรู้ตลอดชีวิต มีผลการศึกษาปฏิบัติการดังนี้ </address><address> ตอนที่ 1 จากการศึกษาพบว่าผู้ตอบแบบสอบถามเป็น นักศึกษา / ผู้ใช้บริการ 45 คน </address><address class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt"> ครูศูนย์การเรียนชุมชน / พนักงานราชการ 14 คน และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 22 คนเป็น ชาย 47 คน หญิง 34 คน อายุส่วนใหญ่อยู่ระหว่าง 15 - 30 ปี การศึกษาส่วนใหญ่อยู่ในระดับ ปริญญาตรี และส่วนใหญ่มีอาชีพ เกษตรกรรม </address><address> ตอนที่ 2 ระดับความพึงพอใจของการปฏิบัติ พบว่าระดับความพึงพอใจ ด้านที่ 1 กระบวนการเรียนการสอนของครูผู้สอนและผู้เรียน ภาพรวมความพึงพอใจอยู่ในระดับปานกลาง มีค่าเฉลี่ย ( =2.55 ) ค่าความเบี่ยงเบนมาตรฐาน ( SD.= 0.73 ) </address><address class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 36pt"> ด้านที่ 2 การบริการสื่อ / วัสดุอุปกรณ์ และสถานที่ในการจัดการเรียนการสอน ภาพรวมความพึงพอใจอยู่ในระดับปานกลาง มีค่าเฉลี่ย ( = 2.60) ค่าความเบี่ยงเบนมาตรฐาน ( SD.= 0.79 ) </address><address style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 36pt"> ด้านที่ 3 การมีส่วนร่วมของศูนย์บริการการศึกษานอกโรงเรียนอำเภอนากลาง ครูผู้สอนและองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง มีค่าเฉลี่ย ( =2.57 ) ค่าความเบี่ยงเบนมาตรฐาน ( SD.= 0.82 ) </address><address> สรุปผลการดำเนินงานขั้นตอนที่ 2 ศูนย์บริการการศึกษานอกโรงเรียนอำเภอนากลาง จัดการศึกษานอกโรงเรียน ตามแผนปฏิบัติงานประจำปีงบประมาณ 2549 และพัฒนาการดำเนินงานประกันคุณภาพสถานศึกษา พัฒนาการจัดกิจกรรมห้องสมุดประชาชนอำเภอนากลาง พัฒนาระบบข้อมูล IT สายสามัญ จัดกิจกรรมการศึกษาเพื่อพัฒนาอาชีพ จัดกิจกรรมการศึกษาตามอัธยาศัยรายการวิทยุ (รายการ พูดจาภาษา กศน.) ทางสถานีวิทยุ FM 102.25 มีผลการดำเนินงานเป็นไปตามแผนปฏิบัติการปีงบประมาณ 2549 สรุปผลการดำเนินงานขั้นตอนที่ 3 การศึกษาการดำเนินงานการศึกษานอกโรงเรียนอำเภอนากลาง จังหวัดหนองบัวลำภู เพื่อสนับสนุนการยกระดับการศึกษาประชาชนกำลังแรงงาน ให้ได้รับการศึกษาระดับมัธยมศึกษาโดยมีวัตถุประสงค์เพื่อทราบความพึงพอใจของผู้รับบริการ ประชาชนกำลังแรงงาน อายุ 15 - 59 ปี ต่อการดำเนินงานการศึกษานอกโรงเรียนของ ศูนย์บริการการศึกษานอกโรงเรียนอำเภอนากลาง ปีงบประมาณ 2549 ตอนที่ 1 ข้อมูลทั่วไปเกี่ยวกับสถานภาพของผู้ตอบแบบสอบถาม พบว่าผู้ตอบแบบสอบถาม เป็นนักศึกษาสายสามัญ ศูนย์การเรียนชุมชน จำนวน 100 คน เป็น ชาย 50 คน หญิง 50 คน อายุส่วนใหญ่อยู่ระหว่าง 21 - 30 ปี การศึกษาระดับประถมศึกษา 3 คน มัธยมศึกษาตอนต้น 59 คน และมัธยมศึกษาตอนปลาย 38 คน และส่วนใหญ่มีอาชีพ เกษตรกรรม ตอนที่ 2 ระดับความพึงพอใจของการปฏิบัติ กิจกรรมที่ 1 การศึกษาสายสามัญ ประถม ม.ต้น ม.ปลาย พบว่าระดับความพึงพอใจของผู้รับบริการ ภาพรวมอยู่ในระดับมาก มีค่าเฉลี่ย ( = 3.94 ) ค่าความเบี่ยงเบนมาตรฐาน ( SD.= 0.74 ) </address><address class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt"> กิจกรรมที่ 2 ได้รับการฝึกทักษะอาชีพ พบว่า ผู้ตอบแบบสอบถาม ได้รับการศึกษาในกลุ่มวิชาชีพหลักสูตรระยะสั้น จำนวน 77 คน กลุ่ม กพอ. จำนวน 4 คน กลุ่มคาราวานแก้จน </address><address>9 คน และกลุ่มเทคโนโลยีคอมพิวเตอร์ จำนวน 10 คน จากการศึกษาพบว่า ระดับความพึงพอใจของผู้รับบริการ ภาพรวมอยู่ในระดับมาก มีค่าเฉลี่ย ( = 3.76 ) ค่าความเบี่ยงเบนมาตรฐาน ( SD.= 0.72 ) กิจกรรมที่ 3 การจัดการศึกษาตามอัธยาศัย พบว่า ระดับความพึงพอใจของผู้รับบริการ ภาพรวมอยู่ในระดับมาก มีค่าเฉลี่ย ( = 3.72) ค่าความเบี่ยงเบนมาตรฐาน (SD.= 0.85 ) ข้อเสนอแนะเพื่อการพัฒนาความร่วมมือกับองค์การปกครองส่วนท้องถิ่น และการศึกษาครั้งต่อไป ศูนย์บริการการศึกษานอกโรงเรียนอำเภอ จะดำเนินการพัฒนาความรู้ในการถ่ายทอดความรู้ของครูศูนย์การเรียนชุมชน ให้กับผู้รับบริการ และนักศึกษา ในการเรียนการสอน มากกว่า ทำการพบกลุ่ม ทั้งนี้ศูนย์การศึกษานอกโรงเรียนจะต้องจัดหางบประมาณในการพัฒนา ศูนย์การเรียนชุมชน และงบประมาณจัดหาสื่อการเรียนการสอนให้มากขึ้น และให้บุคลากรครูศูนย์การเรียนชุมชนร่วมงานกับองค์การปกครองท้องถิ่น องค์การบริหารส่วนตำบล ที่ศูนย์การเรียนชุมชนตั้งอยู่ในเขตความรับผิดชอบของ องค์การบริหารส่วนตำบลนั้น ๆ ให้มากขึ้น </address>
ปัจจุบันนำไปใช้ในรูปแบบการบริหารศูนย์การเรียนรู้ตลอดชีวิต กศน.ตำบลฝายนาแซง อำเภอหล่มสัก จังหวัดเพชรบูรณ์ได้เป็นอย่างดี
สามารถนำข้อมูลมาปรับใช้ในการบริหารศูนย์การเรียนรู้ตลอดชีวิต งานบุคลากรงานบริหารงานทั่วไป บนสำนักงาน กศน.จังหวัดได้
เป็นการบริหารจัดศูนย์การเรียนชุมชนแบบมีส่วนร่วม รวมถึงการนำไปสู่การบริหารจัดการในด้านจัดการศึกษาให้เกิดขึ้นตลอดชีวิตและมีการพัฒนารูปแบบการเรียนการสอนให้มีชีวิตได้อย่างเหมาะสมสำหรับกลุ่มเป้าหมายเข้าถึงชุมชนได้อย่างเหมาะสม