เรื่องเดิม
เมื่อวานนี้ทีมงาน ๓ สาวจากองค์การ Handicap International (HI) ประเทศไทย คุณศุษิรา ชนเห็นชอบ คุณนิพัทธา ความหมั่น (น้องโน้ต) และคุณอานันท์ชนก สังขสุวรรณ์ (ได้ชื่อมาจากเอกสารโครงการ น่าจะไม่ผิดคน) มาคุยกับดิฉันเรื่องโครงการที่ HI ต้องการดำเนินการโดยมีเป้าหมายสุดท้ายเพื่อช่วยลดปัจจัยเสี่ยงต่อการเป็นโรคเบาหวาน
หลังจากได้ศึกษาสถานการณ์อย่างรอบด้าน ในที่สุด HI ก็ตัดสินใจเริ่มจากงานที่ตนเองถนัดคือการทำงานกับครูและนักเรียน ในพื้นที่ที่คุ้นเคย โดยมีแผนจะจัดทำโครงการส่งเสริมพฤติกรรมการใช้ชีวิตที่ส่งเสริมสุขภาพในจังหวัดอุบลราชธานี Focus ที่พฤติกรรมด้านอาหาร การออกกำลังกาย การไม่สูบบุหรี่และดื่มสุรา
ทีมงานได้ไปพบปะผู้ที่เกี่ยวข้องทั้งทางด้านการจัดการศึกษาและผู้รับผิดชอบงานด้านสุขภาพมาบ้างแล้ว มาคุยกับดิฉันเพื่อขอความเห็นเกี่ยวกับการดำเนินการและการพัฒนาตนเองให้มีความรู้เพียงพอที่จะไปทำงานนี้ได้
ความเห็นของดิฉันต่อโครงการนี้
๑. เห็นด้วยในการที่จะส่งเสริมพฤติกรรมที่ดีต่อสุขภาพตั้งแต่วัยเด็ก และเสนอให้เพิ่มพฤติกรรมด้านความปลอดภัย (การข้ามถนน กฎจราจร การสวมหมวกกันน็อค ฯลฯ)
๒. คิดว่าในเด็กเล็กๆ น่าจะปลูกฝังพฤติกรรมได้ง่ายกว่าการจะเปลี่ยนพฤติกรรมเด็กโตระดับมัธยมศึกษา
๓. ไม่ควรเน้นที่การสอน แต่ควรจัดกิจกรรมหลากหลายให้เด็กได้เรียนรู้และมีความสนุกสนานด้วย
๔. ไม่ควรทำเฉพาะในโรงเรียน ต้องเชื่อมกับครอบครัวและชุมชน มีการจัดกิจกรรมในชุมชนด้วย
๕. ไม่มุ่งเฉพาะที่ตัวเด็ก แต่ควรมีการจัดการสภาพแวดล้อมในโรงเรียน ครอบครัว และชุมชนให้เอื้อต่อการมีพฤติกรรมที่ส่งเสริมสุขภาพด้วย
๖. การวัดผลอย่าดูแต่ immediate outcome เช่น ความรู้ ควรติดตามให้นานพอและดูที่การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมด้วย
ต่อคำถามที่ว่าจะเริ่มโครงการกับโรงเรียนในเมืองหรือในชนบท เล็กหรือใหญ่ก่อนดี ดิฉันมีความเห็นว่าควรไปค้นหาก่อนว่าในบรรดาโรงเรียนทั้งหมดในจังหวัดอุบลราชธานีนั้น มีโรงเรียนไหนทำอะไรดีๆ ในเรื่องเหล่านี้อยู่แล้วบ้าง เอาโรงเรียนที่มีความตั้งใจอยากจะทำเรื่องนี้ (เป้าหมายเดียวกัน) มารวมกลุ่มกัน ให้มีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างกัน เพิ่มเติม/จัดหา/สนับสนุนในส่วนที่เขายังขาด
ทีมงาน HI น่าจะทำหน้าที่เหมือน “คุณอำนวย” สนับสนุนให้โรงเรียนและชุมชนขับเคลื่อนเรื่องนี้ ดิฉันเล่าประสบการณ์ที่เคยไปจัดกิจกรรมในโรงเรียน (อ่านที่นี่ ๑, ๒) รวมทั้งที่เคยไปจัดกิจกรรมให้ความรู้เรื่องอาหารและการออกกำลังกายกับ อสม. และชมรมผู้สูงอายุ (อ่านที่นี่ ๑, ๒, ๓) เป็นตัวอย่างให้เห็นว่าเรื่องนี้ไม่ยากเกินความสามารถของเราอยู่แล้ว
วัลลา ตันตโยทัย วันที่ ๒๑ สิงหาคม ๒๕๕๐
