การรู้จักและเข้าใจตนเอง (Self Awareness and Self Understanding) เป็นหลักการที่สำคัญสำหรับการพยาบาลสุขภาพจิตและจิตเวชค่ะ แต่ในขณะเดียวกันฉันก็มองว่าเป็นหลักการที่ใครๆก็น่าจะนำไปใช้ได้ เพื่อการอยู่ร่วมกับคนอื่นอย่างมีความสุข และที่สำคัญคือเพื่อการอยู่กับตัวเองอย่างมีความสุขเช่นกัน 

นั่นเป็นเพราะการรู้ว่าตัวเองเป็นคนอย่างไร เพราะอะไรจึงเป็นเช่นนี้ จะทำให้เรารู้เท่าทันตัวเองในทุกขณะจิต รู้ความคิดความต้องการของตัวเอง รวมทั้งเหตุแห่งความคิดความต้องการนั้น

ทีนี้เมื่อรู้แล้วควรทำอย่างไรต่อ?

แน่นอนค่ะว่า ถ้าแค่รู้...คือรู้แล้วก็ปล่อยให้มันเป็นไป จะดีชั่วถูกผิด ก็ปล่อยให้เป็น เพราะถือว่า "ก็ฉันมันคนแบบนี้ ฉันจะเป็นฉันอย่างนี้ล่ะ" อย่างนี้คงไมใช่การรู้จักและเข้าใจอย่างแท้จริง เพราะมันเป็นความเข้าใจที่ยึดเอาตนเองเป็นที่ตั้ง และเข้าข้างตัวเองอย่างที่สุด อย่างที่เราท่านเรียกกันว่า "อัตตาสูง" นั่นแหละ (Self=ตนเอง=อัตตา)

การรู้จักและเข้าใจตนเอง(อย่างแท้จริง)จะนำไปสู่การพัฒนาตนเองค่ะ หากเรารู้และเข้าใจว่าการกระทำของเราเกิดจากเจตนาที่ไม่บริสุทธิ์ หรือเป็นการกระทำที่ไม่เป็นผลดีต่อผู้อื่น(หรือแม้กระทั่งตัวเราเอง) เราจะเปิดใจปรับปรุงเปลี่ยนแปลงได้ง่ายขึ้น กระตือรือร้นที่จะเสาะแสวงหาแนวทางพัฒนาตนเอง และมีความเพียรพยายามที่จะทำให้เป็นผลสำเร็จ

ในขณะเดียวกันหากเรารู้และเข้าใจว่าการกระทำของเรานั้นเกิดจากเจตนาที่ดีและเป็นผลดี ไม่ได้สร้างความเดือดร้อนให้กับใคร เราก็จะมีความมั่นคงต่อการทำสิ่งนั้นมากขึ้น ไม่หวั่นไหวหรือแปรเปลี่ยนไปง่ายๆ ที่สำคัญคือเกิดความภาคภูมิใจและรู้สึกมีคุณค่าในตนเอง(Self Esteem)ตามมาด้วยค่ะ

ที่ว่ามานี้เป็นประเด็นของ การอยู่กับตัวเองอย่างมีความสุข ค่ะ

ส่วนประเด็น การอยู่ร่วมกับคนอื่นอย่างมีความสุข ขอเป็นบันทึกต่อไปนะคะ