หลักการพัฒนาวิชาชีพทางการศึกษา           คุรุสภาเป็นองค์กรหลักในการพัฒนาวิชาชีพครูและบุคลากรทางการศึกษาตามมาตรฐานและจรรยาบรรณของวิชาชีพ             ด้วยเจตนารมณ์ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย  พุทธศักราช  2540 มุ่งปฏิรูปการศึกษาโดยการพัฒนาวิชาชีพทางการศึกษาและพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542และที่แก้ไขเพิ่มเติม(ฉบับที่2)  พ.ศ. 2545  ให้มีองค์กรวิชาชีพเพื่อทำหน้าที่กำหนดมาตรฐานวิชาชีพ  ตลอดจนการพัฒนาวิชาชีพทั้งครู  ผู้บริหารสถานศึกษา  ผู้บริหารการศึกษาและบุคลากรทางการศึกษาอื่น  องค์กรวิชาชีพดังกล่าว เป็นองค์กรตามพระราชบัญญัติสภาครูและบุคลากรทางการศึกษา             จากปาฐกถาพิเศษเรื่อง การเสาะหาหนทางสู่การศึกษาคุภาพการผลิตพัฒนาครูในงานวันครูโลก 5 ต.ค. 2547 ณ. หอประชุมคุรุสภา ดร. เชลดอน  เชฟเฟอร์ ผู้อำนวยการสำนักการศึกษาภาคพื้นเอเชียและแปซิฟิก  อง๕การการศึกษา วิทยาศาสตร์  และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ ( UNESCO ) ได้แนวคิดเกี่ยวกับหลักการสำคัญในการพัฒนาครูให้เกิดความเข้มแข็งดังนี้             หลักการสำคัญในการพัฒนาครู 1.              ต้องให้ครูพัฒนาตนเองอย่างต่อเนื่อง  และผูกกับการได้ต่อใบอนุญาตประกอบวิชาชีพ 2.              ต้องปรับวิธีการพัฒนาครูจากภาพรวมศูนย์พัฒนาทั่วทั้งประเทศ  มาเป็นการพัฒนาระยะสั้นในแต่ละโรงเรียนโดยใช้โรงเรียนเป็นฐาน 3.              ต้องให้รางวัลแก่ผู้มีความก้าวหน้าในวิชาชีพ ระบบการพัฒนาวิชาชีพผู้ประกอบวิชีพทางการศึกษา  ได้กำหนดหลักการในการพัฒนาผู้ ประกอบวิชาชีพดังนี้ 1.              กรอบการพัฒนาผู้ประกอบวิชาชีพทางการศึกษา                         หน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนา                         รูปแบบการพัฒนา                         แนวทางการดำเนินการพัฒนา 2.              ยุทธศาสตร์การพัฒนาผู้ประกอบวิชาชีพทางการศึกษา                         การพัฒนาอย่างต่อเนื่องของผู้ประกอบวิชาชีพทางการศึกษา                         การสร้างวัฒนธรรมการทำงานและสร้างและสั่งสมความรู้                         การสร้างวัฒนธรรมการประเมินเพื่อพัฒนาตนเอง 3.              เส้นทางความก้าวหน้าของผู้ประกอบวิชาชีพทางการศึกษา                         เส้นทางการพัฒนาวิชาชีพ                         เส้นทางความก้าวหน้าของผ็ประกอบวิชาชีพ มาตรฐานวิชาชีพทางการศึกษา                 มาตรฐานวิชาชีพทางการศึกษาหมายถึง  ข้อกำหนดเกี่ยวกับคุณลักษณะและคุณภาพที่พึงประสงค์ในการประกอบวิชาชีพทางการศึกษา  ซึ่งผู้ประกอบวิชาชีพทางการศึกษาต้องประพฤติปฏิบัติตาม  เพื่อให้เกิดคุณภาพในการประกอบวิชาชีพ  สามารถสร้างความเชื่อมั่นศรัทธาให้แก่ผู้รับบริการจากวิชาชีพได้ว่าเป็นบริการที่มีคุณภาพ   พระราชบัญญัติสภาครูและบุคลากรทางการศึกษา  พ.ศ.2546 มาตรา 49 กำหนดให้มีมาตรฐานวิชาชีพ 3 ด้าน ประกอบด้วย             1.  มาตรฐานความรู้และประสบการณ์วิขาชีพ  หมายถึง  ข้อกำหนดเกี่ยวกับความรู้และประสบการณ์ในการจัดการเรียนรู้  จัดการศึกษา  ซึ่งกำหนดสำหรับผู้ที่จะเข้ามาประกอบวิชาชีพจะต้องมีความรู้และมีประสบการณ์วิชาชีพเพียงพอที่จะประกอบวิชาชี  จึงจะสามารขอรับใบอนุญาตประกอบวิชาชีพเพื่อใช้เป็นหลักฐานแสดงว่าเป็นบุคคลผู้มีความรู้  ความสามารถ  และมีประสบการณ์พร้อมที่จะประกอบวิชาชีพทางการศึกษาได้ 2.  มาตรฐานการปฏิบัติงาน   หมายถึงข้อกำหนดเกี่ยวกับคุณลักษณะหรือการแสดง พฤติกรรมการปฏิบัติงานหรือการพัฒนางาน  ซึ่งผู้ประกอบวิชาชีพจะต้องปฏิบัติงานในวิชาชีพให้เกิดผลเป็นไปตามเป้าหมายที่กำหนด             3.  มาตรฐานการปฏิบัติตน  หมายถึงจรรยาบรรณวิชาฃีพที่กำหนดขึ้นเป็นแบบแผนในการประพฤติตน  ซึ่งผุ้ประกอบวิชาชีพทางการศึกษาต้องปฏิบัติตาม มาตรฐานและประสบการณ์วิชาชีพ 1.  มาตรฐานความรู้และประสบการณ์           1.1  มาตรฐานความรู้                 มีคุณวุฒิไม่ต่ำกว่าปริญาตรีทางการศึกษา  หรือเทียบเท่า  หรือคุณวุฒิอื่นที่คุรุสภารับรองโดยมีความรู้ดังต่อไปนี้             1.  ภาษาและเทคโนโลยีสำหรับครู             2.  การพัฒนาหลักสูตร             3.  การจัดการเรียนรู้             4  จิตวิทยาสำหรับครู             5.  การวัดและประเมินผลทางการศึกษา             6.  การบริหารจัดการในท้องถิ่น             7.  การวิจัยทางการศึกษา             8  นวัตกรรมและเทคโนโลยีสารสนเทศทางการศึกษา             9.  ความเป็นครู           1..2  มาตรฐานประสบการณ์วิชาชีพ   ผ่านการสอนในสถานศึกษาตามหลักสูตรปริญญาทางการศึกษาไม่น้อยกว่า 1 ปี และผ่านเกณฑ์การประเมินการปฏิบัติการสอนตามหลักเกณฑ์  วิธีการ  และเงื่อนไขที่คณะกรรมการคุรุสภากำหนดดังนี้             1.  การฝึกปฏิบัติวิชาชีพระหว่างเรียน             2.  การปกิบัติการสอนในสถานศึกษาในสาขาวิชาเฉพาะ 2.  มาตรฐานความรู้และประสบการณ์วิชาชีพผู้บริหาร           2.1  มาตรฐานความรู้           2.1.1  มีคุณวุฒิไม่ต่ำกว่าปริญญาตรีทางบริหารการศึกษา  หรือเทียบเท่า  หรือคุณวุฒิอื่นที่คุรุสภารับรอง โดยมีความรู้ดังต่อไปนี้             1.  หลักและกระบวนการบริหาร             2.  นโยบายและการวางแผนการศึกษา             3.  การบริหารด้านวิชาการ             4.  การบริหารด้านธุรการ  การเงิน  พัสดุ  และอาคารสถานที่             5.  การบริหารงานบุคคล             6.  การบริหารกิจการนักเรียน             7  การประกันคุณภาพการศึกษา             8.  การบริหารจัดการเทคโนโลยีและสารสนเทศ             9.  การบริหารประชาสัมพันธ์  และความสัมพันธ์ชุมชน             10.  คุณธรรมจริยธรรมสำหรับผู้บริหารสถานศึกษา             2.1.2  ผ่านการฝึกอบรมหลักสูตรการบริหารสถานศึกษาที่คณะกรรมการคุรุสภารับรอง 2.2  มาตรฐานประสบการณ์วิชาชีพ           1.  มีประสบการณ์ด้านปฏิบัติการสอนมาแล้วไม่น้อยกว่า  5  ปี  หรือ             2.  มีประสบการณ์ด้านปฏิบัติการสอน  และต้องมีประสบการณ์ในตำแหน่งหัวหน้าหมวดหรือหัวหน้าสาย  หรือหัวหน้างานหรือตำแหน่งบริหารอื่นๆในสถานศึกษามาแล้วไม่น้อยกว่า 2 ปี 3.  มาตรฐานความรู้และประสบการณ์วิชาชีพผู้บริหารการศึกษา 3.1 มาตรฐานความรู้           3.1.1  มีคุณวุฒิไม่ต่ำกว่าปริญญาตรีทางบริหารการศึกษา  หรือเทียบเท่า  หรือคุณวุฒิอื่นที่คุรุสภารับรอง โดยมีความรู้ดังต่อไปนี้             1.  หลักและกระบวนการบริหาร             2.  นโยบายและการวางแผนการศึกษา             3.  การบริหารด้านวิชาการ             4.  การบริหารด้านธุรการ  การเงิน  พัสดุ  และอาคารสถานที่             5.  การบริหารงานบุคคล             6.  การบริหารกิจการนักเรียน             7  การประกันคุณภาพการศึกษา             8.  การบริหารจัดการเทคโนโลยีและสารสนเทศ             9.  การบริหารประชาสัมพันธ์  และความสัมพันธ์ชุมชน             10.  คุณธรรมจริยธรรมสำหรับผุ้บริหารสถานศึกษา             3.1.2  ผ่านการฝึกอบรมหลักสูตรการบริหารสถานศึกษาที่คณะกรรมการคุรุสภารับรอง 3.2  มาตรฐานประสบการณ์วิชาชีพ           1.  มีประสบการณ์ด้านปฏิบัติการสอนมาแล้วไม่น้อยกว่า  5  ปี  หรือ             2.  มีประสบการณ์ในตำแหน่งผู้บริหารสถานศึกษามาแล้วไม่น้อยกว่า 5 ปี หรือ             3.  มีประสบการณ์ในตำแหน่งผู้บริหารนอกสถานศึกษาที่ไม่ต่ำกว่าระดับกองหรือเทียบเท่ากองมาแล้วไม่น้อยกว่า 5 ปี  หรือ             4.  มีประสบการณ์ในตำแหน่งบุคคลากรทางการศึกษาอื่นตามที่กำหนดในกฎกระทรวงมาแล้วไม่น้อยกว่า 5 ปี  หรือ             5.  มีประสบการณ์ด้านการสอนและมีประสบการณ์ในตำแหน่งผู้บริหารสถานศึกษาหรือผู้บริหารการศึกษา  หรือบุคคลากรทางการศึกษาอื่นตามที่กำหนดในกฎกระทรวงรวมกันมาแล้วไม่น้อยกว่า 510 ปี  มาตรฐานการปฏิบัติงาน 1. มาตรฐานการปฏิบัติงานของครู                 มาตรฐานที่  1  ปฏิบัติกิจกรรมทางวิชาการเกี่ยวกับการพัฒนาวิชาชีพครูอยู่เสมอ             มาตรฐานที่  2  ตัดสินใจปฏิบัติกิจกรรมต่างๆโดยคำนึงถึงผลที่จะเกิดแก่ผุ้เรียน             มาตรฐานที่  3 มุ่งมั่นพัฒนาผู้เรียนให้เต็มศักยภาพ             มาตรฐานที่  4  พัฒนาแผนการสอนให้สามารถปฏิบัติได้เกิดผลจริง             มาตรฐานที่  5 พัฒนาสื่อการเรียนการสอนให้มีประสิทธิภาพอยู่เสมอ             มาตรฐานที่  6 จัดกิจกรรมการเรียนการสอนโดยเน้นผลถาวรที่เกิดแก่ผุ้เรียน             มาตรฐานที่  7 รายงานผลการพัฒนาคุณภาพของผู้เรียนได้อย่างมีระบบ             มาตรฐานที่  8 ปฏิบัติตนเป็นแบบอย่างที่ดีแก่ผู้เรียน             มาตรฐานที่  9 ร่วมมือกับผู้อื่นในสถานศึกษาอย่างสร้างสรรค์             มาตรฐานที่  10 ร่วมมือกับผู้อื่นในชุมชนอย่างสร้างสรรค์             มาตรฐานที่  11 แสวงหาและใช้ข้อมูลข่าวสารในการพัฒนา             มาตรฐานที่  12 สร้างโอกาสให้ผู้เรียนได้เรียนรู้ในทุกสถานการณ์ 2 . มาตรฐานการปฏิบัติงานของผู้บริหารสถานศึกษาและผู้บริหารการศึกษา           มาตรฐานที่  1 ปฏิบัติกิจกรรมทางวิชาการเกี่ยวกับการพัฒนาวิชาชีพการบริหารการศึกษา             มาตรฐานที่  2  ตัดสินใจปฏิบัติกิจกรรมต่างๆโดยคำนึงถึงผลที่เกิดกับการพัฒนาของบุคลากร  ผู้เรียน  และชุมชน             มาตรฐานที่  3 มุ่งมั่นพัฒนาผู้ร่วมงานให้สามารถปฏิบัติงานได้เต็มศักยภาพ             มาตรฐานที่  4 พัฒนาแผนงานขององค์กรให้สามารถปฏิบัติได้เกิดผลจริง             มาตรฐานที่  5 พัฒนาและใช้นวัตกรรมการบริหารจนเกิดผลงานที่มีคุณภาพสูงขึ้นเป็นลำดับ             มาตรฐานที่   6  ปฏิบัติงานองค์กรโดยเน้นผลถาวร             มาตรฐานที่   7  รายงานผลการพัฒนาคุณภาพการศึกษาได้อย่างมีระบบ             มาตรฐานที่  8 ปฏิบัติตนเป็นแบบอย่างที่ดี             มาตรฐานที่  9 ร่วมมือกับชุมชนและหน่วยงานอื่นอย่างสร้างสรรค์             มาตรฐานที่  10 แสวงหาและใช้ข้อมูลข่าวสารในการพัฒนา             มาตรฐานที่  11 เป็นผู้นำและผู้สร้าง             มาตรฐานที่  12 สร้างโอกาสในการพัฒนาได้ทุกสถานการณ์