Best Practices ระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน

   Best Practices ระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน  

            จากสภาพสังคมปัจจุบันที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วในด้านวัตถุ  อีกทั้งปัญหาเศรษฐกิจได้ส่งผลกระทบต่อนักเรียนเป็นอย่างมาก  ก่อให้เกิดความเครียด  การปรับตัวที่ไม่เหมาะสม  โดยเฉพาะกับนักเรียนที่ขาดความมั่นคงด้านจิตใจ  กลายเป็นปัญหาสุขภาพจิต  สุขภาพกาย  แต่หากว่านักเรียนได้รับการดูแลช่วยเหลือ  ส่งเสริมจากผู้ใหญ่ที่เกี่ยวข้อง  เพื่อให้เป็นบุคคลที่มีความสุข  ปรับตัวได้ดี  มีความสามารถทางสติปัญญาและความพร้อมด้านคุณธรรม  จริยธรรม  ตามความมุ่งหวังและหลักการจัดการศึกษา  ของพระราชบัญญัติการศึกษา    แห่งชาติ  พุทธศักราช 2542  แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2)  พุทธศักราช 2545               
        ระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน  เป็นกระบวนการดำเนินงานดูแลช่วยเหลือนักเรียนอย่างเป็นระบบ มีขั้นตอน  มีครูที่ปรึกษาเป็นบุคลากรหลักในการดำเนินงาน  โดยมีส่วนร่วมของบุคลากรทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง    ทั้งภายในและภายนอกสถานศึกษา  ได้แก่  คณะกรรมการสถานศึกษา  ผู้ปกครอง  ชุมชน  และครูทุกคน  มีวิธีการและเครื่องมือที่ชัดเจน  มีมาตรฐานคุณภาพและมีหลักฐานการทำงานที่ตรวจสอบได้  การดูแลช่วยเหลือ   นักเรียนเป็นการส่งเสริมพัฒนา  ป้องกันและแก้ไขปัญหาให้นักเรียน  เพื่อให้นักเรียนมีคุณลักษณะอันพึงประสงค์  มีภูมิคุ้มกันทางจิตใจที่เข้มแข็ง  มีทักษะในการดำรงชีวิตและมีคุณภาพชีวิตที่ดี               
            ระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนของโรงเรียนจอมพระประชาสรรค์  มีโครงสร้างที่ชัดเจน  ประกอบด้วย  ทีมนำ  ทีมประสาน  ทีมทำ  มีการกำหนดภาระหน้าที่แต่ละทีมอย่างชัดเจน  ส่วนขั้นตอนในการดูแลช่วยเหลือนักเรียนนั้น  โรงเรียนได้ดำเนินการตามแนวทางที่กรมสุขภาพจิตกำหนด  5  ขั้นตอน คือ
             1. การรู้จักนักเรียนเป็นรายบุคคล  โดยการเยี่ยมบ้านนักเรียน  การประชุมผู้ปกครองนักเรียนและสัมภาษณ์เป็นรายบุคคล               
             2. การคัดกรองนักเรียน  โดยใช้แบบประเมินนักเรียน (SDQ)  3  ฉบับ  คือ ฉบับนักเรียน  ฉบับผู้        ปกครอง  ฉบับครู  และแบบประเมิน EQ  แล้วสรุปเป็น  3  ประเด็น  คือ  กลุ่มปกติ  กลุ่มเสี่ยง  กลุ่มปัญหา
               
            3. การส่งเสริมนักเรียน  จัดกิจกรรมต่างๆ  เพื่อให้ความรู้และส่งเสริมทักษะให้กับนักเรียน  โดยกำหนดไว้ในแผนปฏิบัติการ
               
           4. ป้องกันและแก้ไขปัญหา  โรงเรียนได้เฝ้าระวังโดยการกำหนดระเบียบ  การเชิญวิทยากรภายนอก    มาให้ความรู้  ความเข้าใจในเรื่องพฤติกรรมต่างๆ  การตรวจสุขภาพ
               
           5. การส่งต่อ  กรณีนักเรียนมีปัญหาด้านพฤติกรรม  ก็จัดให้มีการส่งต่อ
 

วิธีการปฏิบัติที่ดี : ระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน  โรงเรียนจอมพระประชาสรรค์  พบวิธีปฏิบัติที่ดีดังนี้               
          1. การจัดเก็บข้อมูลและการวิเคราะห์ข้อมูล  โรงเรียนจอมพระประชาสรรค์  ให้ความสำคัญกับการจัดเก็บข้อมูลนักเรียน  โดยการจัดทำเอกสารประกอบการดำเนินงานตามระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน  ซึ่งมีการระบุขั้นตอนการจัดทำเอกสารในระบบ  เพื่อให้ผู้ปฏิบัติงานดำเนินการให้ถูกต้องมากขึ้น  โดยข้อมูลนักเรียนที่จัดเก็บในระบบ  ประกอบด้วย
                
         1.1 ข้อมูลนักเรียนรายบุคคล
                    
         1.2 ข้อมูลการเยี่ยมบ้านนักเรียน
                    
         1.3 แบบประเมินนักเรียน (SDQ)  3  ฉบับ (ผู้ปกครองประเมิน  ครูประเมิน  นักเรียนประเมินตนเอง)
                    
        1.4 แบบสรุปข้อมูลนักเรียนเป็นรายบุคคล
                    
        1.5 การคัดกรองนักเรียนและแนวทางการดูแลช่วยเหลือนักเรียน
                    
       1.6 แบบรายงานพฤติกรรมนักเรียน
                    
       1.7 แบบบันทึกการส่งต่อ
               
     2. การสร้างความสัมพันธ์กับผู้ปกครอง  เพื่อให้ระบบมีประสิทธิผล  ผู้ปกครองมีส่วนสำคัญอย่างยิ่ง    ที่ทำให้การดำเนินการในระบบมีประสิทธิภาพและประสิทธิผล  โรงเรียนจอมพระประชาสรรค์ได้ดำเนินการสร้างความสัมพันธ์ระหว่างบ้านกับโรงเรียนดังนี้
                    
       2.1 ประชุมผู้ปกครองนักเรียน  เพื่อให้เกิดการแลกเปลี่ยนความคิดเห็นระหว่างครูและผู้ปกครอง   นักเรียน  ระหว่างผู้ปกครองนักเรียนด้วยกัน

      2.2 การประชุมเครือข่ายผู้ปกครองนักเรียน  คณะกรรมการเครือข่ายผู้ปกครองนักเรียน  ได้มาจากการสรรหาตัวแทนของผู้ปกครองนักเรียน  ระดับห้องเรียน  ระดับชั้นเรียน  ระดับโรงเรียน  ตามแนวทางของกรมสามัญเดิม  ซึ่งมีการพรรณนาบทบาทหน้าที่ไว้ชัดเจน  นอกจากเครือข่ายผู้ปกครองนักเรียนได้ช่วยดูแลในเรื่องพฤติกรรมนักเรียนแล้ว  ยังให้ความช่วยเหลือในเรื่องอุปกรณ์ดนตรีไทยพื้นเมือง(โปงลาง)  และเครื่องดนตรีสากล
                    
       2.3 การสร้างความมีส่วนร่วมของนักเรียน  เพื่อให้นักเรียนได้มีโอกาสพัฒนาศักยภาพของตนเองอย่างเต็มที่  โดยให้นักเรียนมีบทบาทในการบริหารงานภายในโรงเรียนด้วย  กล่าวคือ  มีคณะกรรมการนักเรียนมีส่วนร่วมในการบริหารโรงเรียน  มีประธานคณะสี  มีนักเรียนแกนนำในการทำกิจกรรมต่างๆ
 

ปัจจัยแห่งความสำเร็จ

                ความสำเร็จของระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนของโรงเรียนจอมพระประชาสรรค์  มาจากปัจจัยที่สำคัญดังต่อไปนี้               
      1. การสนับสนุนของผู้บริหาร  ผู้บริหารของโรงเรียนจอมพระประชาสรรค์ให้ความสำคัญกับการ       ส่งเสริมและพัฒนาศักยภาพของนักเรียนอย่างต่อเนื่อง  ทำให้มีผลงานเป็นที่ประจักษ์  ทั้งด้านวิชาการ  ด้านสังคมหรือศิลปะวัฒนธรรม  เช่น  นาฏศิลป์  (รำจอมพระ)  ดนตรีไทยพื้นเมือง (วงโปงลาง)  นักเรียนสามารถ  เข้าสู่ระบบมหาวิทยาลัยได้เป็นจำนวนมาก
               
       2. การทำงานเป็นทีม  นอกจากการสนับสนุนจากผู้บริหารแล้ว  ปัจจัยสำคัญอีกประการหนึ่งก็คือ  การทำงานเป็นทีมของบุคลากรภายในโรงเรียนโดยเฉพาะคณะครู  จากระบบข้อมูลของนักเรียน  จะเห็นได้ว่าหากปราศจากการทำงานเป็นทีมแล้ว  ข้อมูลดังกล่าวจะไม่สามารถรวบรวมได้อย่างมีประสิทธิภาพเลย  การทำงานซึ่งเกิดจากครูที่ปรึกษา  ครูหัวหน้าระดับ  ต้องทำงานประสานงานกันอย่างใกล้ชิด
             
      3. การสร้างความสัมพันธ์ที่ต่อเนื่องระหว่างบ้านและโรงเรียน  วิธีปฏิบัติที่ดีของระบบดูแลช่วยเหลือ นักเรียนของโรงเรียนจอมพระประชาสรรค์  คือการสร้างความสัมพันธ์กับผู้ปกครอง  เพื่อให้ระบบมีประสิทธิผล  เน้นความใกล้ชิดกันระหว่างครูกับผู้ปกครองนักเรียน  กระตุ้นให้ผู้ปกครองเข้ามามีบทบาทในการดูแล    นักเรียน
       
 ปัจจัยเอื้อ                  ปัจจัยที่เอื้อต่อความสำเร็จในระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน  ของโรงเรียนจอมพระประชาสรรค์  คือ               
      1. ความตระหนักของครู  ความมีประสิทธิภาพและประสิทธิผลของการเก็บข้อมูลและวิเคราะห์ข้อมูลในระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน  ของโรงเรียนจอมพระประชาสรรค์  เกิดจากความตระหนักของครูที่ให้ความสำคัญต่อการเก็บข้อมูลในระบบเป็นอย่างยิ่ง  นำข้อมูลมาใช้ในการแก้ไขปัญหาอย่างจริงจัง  มีการจัดกิจกรรม ส่งเสริมศักยภาพของนักเรียน
               
     2. การสร้างบรรยากาศที่ดีในการทำงานร่วมกัน  ความสำเร็จในการสร้างทีมงานที่ดีของโรงเรียน      เป็นปัจจัยเอื้อที่สำคัญจากการสร้างบรรยากาศในการทำงานที่มีความเอื้ออาทรและช่วยเหลือซึ่งกันและกัน
               
    3. ความศรัทธาของผู้ปกครองที่มีต่อโรงเรียน  โรงเรียนจอมพระประชาสรรค์เป็นโรงเรียนที่มีอายุยาวนาน  มีชื่อเสียงเป็นที่ยอมรับของผู้ปกครองและชุมชน  เคยได้รับรางวัลโรงเรียนพระราชทาน  โรงเรียนแกนนำหลักสูตร  โรงเรียนต้นแบบโรงเรียนในฝันลำดับที่ 49  ของประเทศ  ทำให้มีสถิติการรับนักเรียนเพิ่มขึ้นทุกปี
         
    
ผลที่ได้รับ
       1. ผลที่เกิดกับนักเรียน  นักเรียนมีคุณธรรม  จริยธรรม  ค่านิยม  คุณลักษณะอันพึงประสงค์  จากการประเมินภายนอกของ สมศ.  อยู่ในระดับดีมาก
      2. ผลที่เกิดกับครู  ครูมีข้อมูลสารสนเทศเกี่ยวกับนักเรียน  สามารถวางแผนในการป้องกัน  การพัฒนาและส่งเสริมให้กับนักเรียนได้อย่างมีประสิทธิภาพ  เต็มตามศักยภาพของนักเรียน
     3. ผลที่เกิดกับโรงเรียน  เป็นที่ยอมรับจากสังคม  มีการส่งบุตรหลานเข้าศึกษาต่อในโรงเรียนเพิ่มขึ้นทุกปี    
    
4. ผลที่เกิดกับชุมชน  ชุมชนมีความภาคภูมิใจที่มีส่วนร่วมในการจัดการศึกษา

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน บล็อก นายประยุทธ มะลิงาม

คำสำคัญ (Tags)#best practices

หมายเลขบันทึก: 117909, เขียน: 08 Aug 2007 @ 10:38, แก้ไข, 24 Jun 2012 @ 00:18, สัญญาอนุญาต: สงวนสิทธิ์ทุกประการ, ความเห็น: 1, อ่าน: คลิก
บันทึกล่าสุด


ความเห็น (1)

พัชราภรณ์ ทักษะวรบุตร
IP: xxx.151.232.70
เขียนเมื่อ 08 Sep 2008 @ 15:54

เรียน อาจารย์ประยุทธ

โรงเรียนมีนักเรียนที่ประสงค์จะเลิกบุหรี่ ผู้ปกครองเห็นชอบด้วย และโรงเรียนอนุญาตให้พักการเรียนเพื่อไปดำเนินการเลิกบุหรี่และเยียวยาจิตใจ เด็ก (ม.1) แต่โรงเรียนติดปัญหาที่ว่า ระเบียบฯ ให้พักการเรียนได้ไม่เกิน 7 วัน (และต้องเป็นนักเรียน ม.ปลาย)

ดิฉันอยากจะเลี่ยงมาใช้แนวทางการส่งต่อของระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน ร่วมกับองค์กรภายนอก ระเบียบฯ ได้ไหม จะต้องทำอย่างไร ...