โคลงสี่
โคลงสี่สุภาพ โคลงสี่ดั้น โคลงกระทู้โคลงสี่จัตวาทัณฑี โคลงตรีพิธพรรณ
ข้อควรคำนึงในการแต่งโคลง
1. นิยมจบบทด้วยเสียงวรรณยุกต์สามัญ หรือ เสียงจัตวา 2. ห้ามจบบทคำประพันธ์ทุกชนิดด้วยคำตาย หรือ คำที่มีรูปวรรณยุกต์ 3. ห้ามใช้คำคำเดียวกันรับส่งสัมผัสกัน 4. คำที่ 7 บาทที่ 1 และคำที่ 5 บาทที่ 2 และ3 ห้ามใช้คำที่มีรูปวรรณยุกต์กำกับ ให้ใช้คำสุภาพ 5. คำที่ 5 7 9 ในบทเดียวกันห้ามใช้สัมผัสสระเสียงเดียวกัน 6. ห้ามนำคำที่แต่งไม่จบเนื้อความ มาเป็นคำสร้อย
ลักษณะบังคับคำประพันธ์
๏ ๐ ๐๐ ่้ ๐ ๐ (๐ ๐)
๐ ่๐ ๐๐ ่ ้
๐ ๐่ ๐๐ ๐ ่ (๐ ๐)
๐ ่๐ ๐ ๐ ่ ้๐ ๐<p style="margin: 0in 0in 0pt; tab-stops: 86.25pt" class="MsoNormal"> </p><p>คณะ</p><p> - บทหนึ่งมี 30 หรือ 32 หรือ 34 คำ แบ่งเป็น 4 บาท บาทละ 7 คำ บาทสุดท้าย มี 9 คำ มีคำสร้อยได้ในท้ายบาทที่ 1 และบาทที่ 3 </p><p style="margin: 0in 0in 0pt; tab-stops: 86.25pt" class="MsoNormal"></p><p>วรรณยุกต์</p><p> บังคับรูปวรรณยุกต์เอก 7 แห่ง โท 4 แห่ง ถ้าใช้คำตามบังคับไม่ได้ใช้เอกโทษ หรือโทโทษ หรือ คำตาย ที่ไม่ปรากฏรูปวรรณยุกต์แทน</p><p> คำเอกบาทที่ 1 คำที่ 4 เป็นคำเอก คำที่ 5 เป็นคำโท และอาจสลับตำแหน่งกันได้บาทที่ 2 คำที่ 2 และคำที่ 6 เป็นคำเอก คำที่ 7 เป็นคำโท บาทที่ 3 คำที่ 3 และคำที่ 7 เป็นคำเอก บาทที่ 4 คำที่ 2 และคำที่ 6 เป็นคำเอก คำที่ 5 และ คำที่ 7 เป็นคำโท วรรคสุดท้ายมี 4 คำ ต้องเขียนติดกันไปไม่เว้นวรรคระหว่างคำที่ 2 และ 3 สัมผัส</p><p> มีสัมผัสบังคับคือ สัมผัสนอกซึ่งต้องเป็นสัมผัสสระ 3 แห่งคำสุดท้ายของบาทที่ 1 ส่งสัมผัสไปยังคำที่ 5 บาทที่ 2 และ 3คำสุดท้ายของบาทที่ 2 ส่งสัมผัสไปยังคำที่ 5 บาทที่ 4 </p><p style="margin: 0in 0in 0pt; tab-stops: 86.25pt" class="MsoNormal"> ถ้าแต่งหลายบทมีสัมผัสระหว่างบท คือ คำสุดท้ายของบทหน้าส่งสัมผัส ไปยังคำที่ 1 หรือ 2 หรือ 3 ของบาทที่ 1 ในบทต่อไป</p><p style="margin: 0in 0in 0pt; tab-stops: 86.25pt" class="MsoNormal"></p> *ความแตกต่างของโคลงสี่สุภาพ โคลงสี่จัตวาทัณฑี โคลงตรีพิธพรรณ และโคลงกระทู้ อยู่ที่การรับส่งสัมผัสระหว่างบาทที่ 1 และบาทที่ 2 นอกนั้นสัมผัสบังคับเหมือนโคลงสี่สุภาพ <p style="margin: 0in 0in 0pt; tab-stops: 86.25pt" class="MsoNormal"> </p>โคลงสี่จัตวาทัณฑี <p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"> ๐ ๐๐ ๐ ๐ ๐ ๐ (๐ ๐) </p><p style="margin: 0in 0in 0pt; tab-stops: .5in 1.0in 112.0pt" class="MsoNormal"> ๐ ๐ ๐ = ๐ ๐ ๐ </p><p style="margin: 0in 0in 0pt; tab-stops: .5in 1.0in 112.0pt" class="MsoNormal"> </p><h4 style="margin: 0in 0in 0pt; tab-stops: .5in 1.0in 112.0pt" class="MsoNormal"> เสร็จเสวยสวรรเยศอ้าง ไอศูรย์ สรวงฤๅ </h4><h4 style="margin: 0in 0in 0pt; tab-stops: .5in 1.0in 112.0pt" class="MsoNormal"> เย็นพระยศปูนเดือน เด่นฟ้า</h4><p> โคลงตรีพิธพรรณ</p><p> ๐ ๐๐ ๐ ๐ ๐ ๐ (๐ ๐) ๐ ๐= ๐ ๐ ๐ ๐ </p><p style="margin: 0in 0in 0pt; tab-stops: .5in 1.0in 112.0pt" class="MsoNormal"></p><p>โคลงกระทู้ </p><p> มีบังคับเอกโทเช่นเดียวกับโคลงสี่สุภาพ แต่ต้องเขียนแยกคำกระทู้ และต้องอ่านคำกระทู้ก่อนยกเว้นโคลงกระทู้ซ้ำคำไม่ต้องเขียนแยกคำกระทู้นั้น เช่น </p><p style="margin: 0in 0in 0pt; tab-stops: .5in 1.0in 112.0pt" class="MsoNormal"> เพื่อนกันสิ้นทรัพย์แล้ว แหนงหนี </p><p style="margin: 0in 0in 0pt; tab-stops: .5in 1.0in 112.0pt" class="MsoNormal"> หาง่าย หลายหมื่นปี มากด้วย </p><p style="margin: 0in 0in 0pt; tab-stops: .5in 1.0in 112.0pt" class="MsoNormal"> เพื่อนตาย ถ่ายแทนชี- วาอาตม์ </p><p style="margin: 0in 0in 0pt; tab-stops: .5in 1.0in 112.0pt" class="MsoNormal"> หายาก ฝากผีไข้ ยากแท้จักหา </p><p style="margin: 0in 0in 0pt; tab-stops: .5in 1.0in 112.0pt" class="MsoNormal"> </p><p style="margin: 0in 0in 0pt; tab-stops: .5in 1.0in 112.0pt" class="MsoNormal"></p> เว้น เล่าลิขิตสัง- เกตว่าง เว้นนา <p style="margin: 0in 0in 0pt; tab-stops: .5in 1.0in 112.0pt" class="MsoNormal"> เว้น ที่ถามอันยัง ไป่รู้ </p><p style="margin: 0in 0in 0pt; tab-stops: .5in 1.0in 112.0pt" class="MsoNormal"> เว้น วิจารณ์ว่างเว้น สดับฟัง </p> เว้น ดั่งกล่าวว่าผู้ ปราชญ์ได้ฤๅมี
