วันนี้ที่มหาวิทยาลัยมหาสารคามมีกิจกรรมดีๆ เพื่อการต่อยอดจาก UKM10 ที่มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ หัวเรื่องในวันนี้คือ "ธรรมาภิบาลกับความพอเพียง" วิทยากรเจ้าเดิม ผู้ที่ถ่ายทอดจากประสบการณ์จริง คือ ดร.ถวิลวิดี แห่งสถาบันพระปกเกล้า

สิ่งที่ผมต้องการจับภาพจากงานนี้คือ "ตัวแปรเป็นปัจจัยแห่งความสำเร็จของกระบวนการกลุ่ม" (กรณีศึกษาเฉพาะงานนี้เท่านี้นะครับ และเป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผม เท่าที่ได้จับภาพของแต่ละกลุ่ม อาจจะไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ)

จากการจับภาพ สรุปเป็นผลการศึกษาของผมเอง ได้ 3 สิ่งแรกที่สำคัญต่อบรรยากาศของกระบวนการกลุ่ม คือ

  • รูปแบบของการจัดโต๊ะ เก้าอี้ : ผมสังเกตว่า กลุ่มที่มีความยาวของโต๊ะ ตั้งแต่หัว ถึง ท้าย มากเกินไป จะทำให้การเล่าเรื่องไม่ได้ผลเท่าที่ควร เช่น เมื่อคนหัวโต๊ะถึงคิวเล่า คนท้ายโต๊ะจะไม่ค่อยสนใจ เพราะ (ผมคิดเอง) ไม่ได้ยิน ดังนั้นข้อเสนอแนะของผมคือ จัดเป็นวงกลมดีที่สุด เนื่องจากระยะห่างของสมาชิกแต่ละท่านที่ตรงข้ามกัน ระยะทางเท่ากันทุกคู่ หรือ อีกทางหนึ่ง คือ ลดจำนวนสมาชิกในกลุ่ม
  • การกำหนดหน้าที่ของสมาชิกในกลุ่ม โดยเฉพาะ คุณเอื้อ คุณลิขิต คุณนำเสนอ : ผมสังเกตว่า กลุ่มใดที่มีคุณเอื้อ หรือ ประธานกลุ่ม ที่มีความสามารถในการจับประเด็น มีความรู้เรื่องการเล่าเรื่อง การฟังอย่างตั้งใจ และการควบคุมเวลา จะทำให้กระบวนการกลุ่มเป็นไปด้วยดี โดยเฉพาะการ ซักถามจากเรื่องเล่าเพื่อการต่อยอดในแต่ละเรื่องเล่า 
  • วิทยากรกระบวนการกลุ่ม : ผมสังเกตมาหลายงานแล้ว ถ้าวิทยากรกระบวนการกลุ่มสามารถชี้แจง อธิบายถึงภาระหน้าที่ของแต่ละกลุ่มนั้นต้องทำอะไรบ้าง ในช่วงเวลาที่กำหนด จะทำให้กลุ่มดำเนินกิจกรรมไปได้อย่างลื่นไหล บรรลุตามวัตถุประสงค์ของผู้จัด อย่างเช่นวันนี้ วิทยากรในการดำเนินกระบวนการกลุ่ม คือ ท่านอาจารย์จิตเจริญ ซึ่งสามารถสร้างบรรยากาศที่เอื้อต่อกระบวนการกลุ่ม สำหรับคนที่เข้า 300 คน ซึ่งเป็นสิ่งที่ยาก

สำหรับประเด็น เรื่องของความแตกต่างของตำแหน่งหน้าที่ หรือ หมวกที่แต่ละคนสวมมา ไม่เป็นสาเหตุหลักที่ทำให้แต่ละกลุ่มมีบรรยากาศแตกต่างกัน สำหรับกิจกรรมในวันนี้ เนื่องจากหลายท่านมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับกระบวนการจัดการความรู้มาก่อนแล้ว 

KPN