Concept of Advanced Practice Nurses

เมื่อวันที่ 11 กรกฎาคม 2550 พวกเรา APN จากโรงพยาบาลศรีนครินทร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น 5 คน มีการติวน้องพยาบาลที่จะไปสอบ APN ในปีนี้และน้องที่ยังไม่พร้อมไปสอบแต่มีความสนใจ

เราเชิญหัวหน้าพยาบาล  พี่ชูศรี  คูชัยสิทธิ พูดถึงนโยบายของ APN ในโรงพยาบาลศรีนครินทร์

 

พวกเราได้เชิญพี่สุพร วงค์ประทุม พี่พยาบาลเป็นนักศึกษา ปริญญาเอก ที่ทำเรื่อง APN โดยเฉพาะ ให้มาพูดเรื่อง  บทบาทของ APN

น้องพยาบาล สนใจฟัง ด้วยความตั้งใจ

 

คุณสุธีรา ตั้งตระกูล APN Med-Serge โรคACS

กำลังติวน้อง

 

คุณอุบลรัตน์ ต้อยมาเมือง APN Med-Serge โรคไต

 

คุณพนอ  เตชะอธิก  APN Med-Serge ER emergency

กำลังติวจริยธรรมน้องๆ อย่างแข็งขัน

 

เชิญวิทยากร คุณปราณีพร บุญเรือง ที่เป็น APN จิตเวช

จากศูนย์บำบัดยาเสพติด  มาติว วิชาการพยาบาลจิตเวชด้วยค่ะ

 

แนวคิดเกี่ยวกับผู้ปฏิบัติการพยาบาลขั้นสูง (Concept of Advanced Practice Nurses )

ฉันได้มานั่งอ่านทบทวนความรู้ที่ พี่สุพร วงค์ประทุม ได้ให้กับพวกเรา

จึงจะขอถ่ายทอดต่อให้ผู้สนใจอ่าน

ในบางประเด็น คือ

ผู้ปฏิบัติการพยาบาลขั้นสูง  หมายถึง

พยาบาลวิชาชีพที่ได้รับการศึกษาในระดับปริญญาโทหรือปริญญาเอกทางการพยาบาลและต้องสอบผ่านการสอบวุฒิบัตรรับรองและเป็นผู้มีความรู้ ทักษะและมี

ขอบเขตของการพยาบาลในขั้นสูง

ซึ่งในประเทศสหรัฐอเมริการได้แบ่งออกเป็น 4 กลุ่ม  คือ

1. พยาบาลวิสัญญี (Certified Registered Nurse Anesthetists:CRNAs)

2. พยาบาลผดุงครรภ์ (Certified Nurse-Midwives:CRNAs)

3. พยาบาลผู้เชี่ยวชาญทางคลินิก (Clinical Nurse Specialist:CNSs)

4.  พยาบาลเวชปฏิบัติ (Nurse Practitioners:NPs)

บทบาทของพยาบาลผู้ปฏิบัติการขั้นสูง

สมาคมพยาบาลแห่งประเทศอเมริกา(The American Nurses'Assosiation: ANA) ได้กำหนดให้มีพยาบาล 2 ระดับ คือ

การปฏิบัติการพยาบาลทั่วไป (General Nursing Practice)

และการปฏิบัติการพยาบาลขั้นสูง(Advanced Nursing Practice)

        ซึ่งพยาบาลปฏิบัติการทั่วไป  สามารถเปลี่ยนผ่านไปเป็นผู้ปฏิบัติการพยาบาลขั้นสูงได้ โดย

  • มีการศึกษาเพิ่มเติมหลังสำเร็จการศึกษาแล้ว

  • มีการตัดสินใจที่ซับซ้อน

  • มีความเป็นผู้นำ

  • มีความสามารถในการเจรจาต่อรองในองค์กรที่มีความซับซ้อน

  • และมีการเพิ่มพูนทักษะความรู้และการปฏิบัติ

การปฏิบัติการพยาบาลขั้นสูงมีความแตกต่างกันกับ การปฏิบัติการพยาบาลทั่วไป 3 ประการ คือ

1. มีความเชี่ยวชาญเฉพาะสาขา (Specialization) เน้นการพยาบาลกลุ่มใดกลุ่มหนึ่ง

2. ขยายขอบเขตการให้บริการ (Expantion) เป็นการเรียนรู้และเพิ่มความรู้ใหม่ ทักษะและสมรรถนะในการปฏิบัติ รวมทั้งการปฏิบัติบทบาทที่เป็นเอกสิทธิถูกต้องตามกฏหมายในขอบเขตความเชี่ยวชาญเฉพาะด้านการพยาบาล

3. ความก้าวหน้า (Advancedment) เป็นการรวมทั้งความเชี่ยวชาญเฉพาะสาขาและขยายขอบเขตการให้บริการ และเป็นผลของการบูรณาการทางด้านทฤษฎี ทักษะและสมรรถนะ เพื่อตอบสนองความต้องการของผู้ป่วย ครอบครัวรวมทั้งระบบบริการสุขภาพ

สภาการพยาบาลแห่งประเทศไทย ได้กำหนดบทบาทของผู้ปฏิบัติการพยาบาลขั้นสูง 6 ด้าน คือ

1. ด้านปฏิบัติการพยาบาล

2.  ด้านบริหารจัดการ

3.  ด้านการให้ความรู้

4.  ด้านการเป็นที่ปรึกษา

5.  ด้านวิจัย

6.  ด้านคุณธรรม จริยธรรม

คุณลักษณะและสมรรถนะของผู้ปฏิบัติการขั้นสูง

ประกอบด้วย คุณลักษณะเบื้องต้น (Primary criteria) สมรรถนะกลาง (A central competency) สรรถนะหลัก(Core competency)

คุณลักษณะเบื้องต้น (Primary criteria)

1.ได้รับการศึกษาระดับปริญญาโทหรือเอกในสาขาเฉพาะทาง

2. ได้รับวุฒิบัตรรับรอง  สำหรับการปฏิบัติในสาขาระดับสูง

3. มีความสามารถในการปฏิบัติงานที่เน้นผู้ป่วย  ผู้ใช้บริการและครอบครัว

สมรรถนะกลาง (A central competency)

เป็นความสามารถในการปฏิบัติทางคลินิกโดยตรง (Direct clinical care) 5 ข้อ ได้แก่

1. การดูแลผู้ป่วยแบบองค์รวม

2. เป็นองค์ประกอบส่วนหนึ่งของผู้ป่วย

3. มีการตัดสินใจทางคลินิก

4. ใช้หลักฐานงานวิจัยที่เกี่ยวข้องเป็นแนวทางการปฏิบัติการพยาบาล

5. ผสมผสานวิธีการปฏิบัตการดูแลสุขภาพหลายวิธีอย่างเหมาะสม

ลักษณะของการปฏิบัติทางคลินิกโดยตรงเหล่านี้

มีความสำคัญและจะช่วยแยกให้เห็นความแตกต่าง

ระหว่าง  พยาบาลผู้ชำนาญการปฏิบัติจากประสบการณ์  และผู้ปฏิบัติการพยาบาลขั้นสูงได้

สรรถนะหลัก(Core competency)

1. มีความชำนาญทางคลินิก

2. เป็นผู้ให้คำปรึกษา

3. มีทักษะการทำวิจัยและใช้ผลงานวิจัย

4. เป็นผู้นำทางคลินิกและวิชาชีพและเป็นผู้นำการเปลี่ยนแปลง

5. เป็นผู้ทำงานร่วมกับทีมสหสาขาวิชาชีพ

6. มีทักษะการตัดสินใจที่เกี่ยวกับคุณธรรมและจริยธรรม

หลังจากอ่านทบทวนดูแล้ว

 เราก็ทบทวนบทบาทตนเองว่า....

เราทำได้ตามขอบเขตของ APN ที่กำหนดได้ไหม

เมื่อวิเคราะห์ดูแล้ว..

เราก็ได้ทำตามขอบเขตที่กำหนด

เพียงแต่ว่าเราทำ...ในแต่ละสมรรถนะแต่ละข้อได้มากน้อยอย่างไร

มีคนถาม  พี่สุพร วงค์ประทุม ว่า

ถ้าพยาบาลที่สามารถทำได้ตามสมรรถนะหลักทั้ง 6 ข้อ จะเป็น APN ได้หรือไม่

ตอบว่า...ได้ ถ้ามีคุณสมบัติเบื้องต้นและมีสมรรถนะกลางด้วย

พี่สุพร บอกว่า

ที่เห็นคนจะป็น APN ได้ ในฐานะที่พี่ไปสัมภาษณ์ APN ทั่วประเทศไทยมาแล้ว

สิ่งที่เห็นชัดๆคือ....

นอกจากจะมี คุณลักษณะส่วนตัว...จะต้องมุ่งมั่น มีทัศนะคติที่ดี มีการพัฒนาตนเองตลอดเวลา ฯลฯ แล้ว ยังต้องมีสมรรถนะด้านการปฏิบัติการพยาบาลขั้นสูง

จึงจะประสบผลสำเร็จ เพื่อเป้าหมายที่กำหนด คือ

การให้บริการพยาบาลที่มีคุณภาพ และประสบผลสำเร็จในการปฏิบัติการพยาบาลขั้นสูง ซึงจะทำให้องค์กรวิชาชีพพยาบาลมีความก้าวหน้าต่อไป

 

เอกสารอ้างอิง

สุพร  วงค์ประทุม. 2550. เอกสารประกอบคำบรรยาย เรื่อง แนวคิดเกี่ยวกับผู้ปฏิบัติการพยาบาลข้นสูง ในการประชุมวิชาการเรื่องโครงการ การพัฒนาบุคลากรสู่การเป็นผู้เชี่ยวชาญในคลินิกเฉพาะสาขา (APN:Advanced Practice Nurse) ในโรงพยาบาลศรีนครินทร์