เป็นความโชคดีของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาลพบุรี ต ๑ ที่เป็นหนึ่งในสิบเจ็ดของเขตพื้นที่การศึกษาที่ได้รับคัดเลือกให้เข้าร่วมโครงการวิจัยและพัฒนานวัตกรรมด้วยการจัดการความรู้ ของ สกว. จึงได้จัดอบรมเชิงปฏิบัติการการจัดการความรู้ให้กับผู้บริหารและบุคลากรแกนนำของ สพท.ลบ ๑ โดยมีโรงเรียนกลุ่มเป้าหมายเข้าร่วมเป็นโรงเรียนแกนนำ ๕ โรงเรียน เมื่อวันที่ ๑๕ – ๑๗ มิถุนายน ๒๕๔๙ ซึ่งถือได้ว่าเป็นจุดเริ่มต้นที่คณะทำงานของ สกว.ได้มา
จุดประกายความคิดให้กับทีมผู้บริหารและทีมงาน KM ของสพท.ลบ ๑ และโรงเรียนแกนนำทั้ง ๕ โรงเรียน ได้ตระหนักและเห็นความสำคัญของการจัดการความรู้ โดย ดร.ปัญญา แก้วเหล็ก ผอ.สพท. ลบ ๑ ได้มีความมุ่งมั่นอย่างสูงในการขับเคลื่อน KM ทั้งระบบ และดำเนินการ KM อย่างต่อเนื่อง ดังนี้
ขั้นเตรียมการ๑. จัดอบรมเชิงปฏิบัติการขยายผล KM ให้กับบุคลากรในสพท.ลบ ๑ และร.ร.แกนนำทุกคน รวม ๔๔๕ คน โดยแบ่งออกเป็น ๔ รุ่น ๆ ละ ๒ วัน โดยแต่ละรุ่นได้ฝึกให้บุคลากรทุกคนได้เล่าเรื่องเกี่ยวกับประสบการณ์/เทคนิค/วิธีการ ที่ถือว่าดีที่สุดที่เคยประสบความสำเร็จของตนเองออกมาเผยแพร่ โดยผ่านกิจกรรม ดังนี้
- กิจกรรมเรื่องเล่าเร้าพลัง
- สกัดขุมความรู้
- จัดกลุ่มขุมความรู้
- สังเคราะห์แก่นความรู้
- ทำตารางอิสรภาพ
- ประเมินตนเอง
- ทำธารปัญญา และ
- บันไดแลกเปลี่ยนเรียนรู้
๒ . จัดอบรมพัฒนาบุคลากรแกนนำจัดทำ Blog ทุกคนเนื่องจากการจัดการความรู้ส่วนหนึ่งที่ต้องอาศัยเทคโนโลยีในการเผยแพร่ผลงานสพท.ลบ ๑ จึงพัฒนาบุคลากรให้มีความรู้ ทักษะในการนำ Best Practice ของตนเอง และทีมงานไปเผยแพร่ให้ผู้สนใจได้ศึกษาเรียนรู้ คัดเลือกแนวทางที่ดี ไปปรับใช้ให้เหมาะสมกับภาระงานและบริบทของตนเอง
ขั้นสู่การปฏิบัติ <p style="margin: 0in 1.3pt 0pt 0in" class="MsoNormal"> ๓. ในระยะแรก สพท. ลบ ๑ ได้ใช้การจัดการความรู้ตามโมเดล “ปลาทู” ของสถาบันส่งเสริมการจัดการความรู้เพื่อสังคม(สคส.) เป็นกรอบแนวคิดในการพัฒนางาน โดยแต่งตั้งคณะทำงาน แบ่งทีมงานในการพัฒนา KM เป็น ๒ มิติ
- มิติที่ ๑ ทีมงาน KM ตามแผนพัฒนาองค์กรใน ๗ กลยุทธ์ ในแต่ละกลยุทธ์ได้ดำเนินการ KM ให้สอดคล้องกับภาระงาน โดยใช้</p><p style="margin: 0in -25.7pt 0pt 0in" class="MsoNormal">การแลกเปลี่ยนรู้เกี่ยวกับเทคนิค/วิธีการที่จะทำงานตามกลยุทธ์ของตนเองให้ประสบผลสำเร็จ และร่วมกันอภิปราย คัดเลือกแนวทางที่ทีมงานเห็นว่าเหมาะสมหรือดีที่สุดมาพัฒนางาน </p> - มิติที่ ๒ ทีมงาน KM ตามระบบโครงสร้างการบริหารองค์กร ๗ กลุ่มดำเนินการโดยหัวหน้ากลุ่มทั้ง ๗ กลุ่ม จัดกิจกรรมให้มีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ <p> ๔. พัฒนา Model KM ของตนเอง โดยคณะทีมงานจากทั้ง ๗ กลยุทธ์ และทีมงานทุกกลุ่มตามระบบโครงสร้างการบริหารงานทั้ง ๗ กลุ่ม เข้ามามีส่วนร่วมในการศึกษาและยกร่าง ร่วมพัฒนา Model KM ของสพท. ลบ ๑ ในทุกขั้นตอน </p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"> ๕. หลังจากได้รูปแบบ KM ของสพท.ลบ ๑ ทีมงานทุกกลยุทธ์และทีมงานทุกกลุ่มตามระบบโครงสร้างของสพท.ลบ ๑ ได้เข้าสู่ระบบการจัดการความรู้ใน ๕ ขั้นตอน คือ </p><p> ขั้นตอนที่ ๑ กำหนดวิสัยทัศน์ความรู้(Knowledge Vision) เป็นการกำหนด ภาพความสำเร็จของกลุ่มตามโครงสร้างและตามกลยุทธ์ว่าแต่ละกลุ่มแต่ละกลยุทธ์ มีตัวชี้วัดความสำเร็จอะไรบ้าง โดยคำนึงถึงความจำเป็น ชนิด และลักษณะของงานที่ทีมงานตามโครงสร้างและตามกลยุทธ์นั้นต้องปฏิบัติ เพื่อให้บรรลุตามวิสัยทัศน์ นโยบาย พันธกิจ และเป้าหมายขององค์กร </p><p> ขั้นตอนที่ ๒ สร้างทีมงาน (Working Team) </p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"> ทุกทีมงานสามารถเลือกบุคลากร ที่มีความรอบรู้ในงานนั้นมาร่วมเป็นทีมงานให้เหมาะสมกับภาระงานในแต่ละครั้ง เพื่อให้ได้เทคนิค/ประสบการณ์ที่เป็นความรู้ ฝังลึกในคนที่เกี่ยวข้องมาเป็นทางเลือกในการพัฒนางาน</p> ขั้นตอนที่ ๓ การแลกเปลี่ยนเรียนรู้(Knowledge Sharing เป็นวิธีการแบ่งปันความรู้ระหว่างกันของบุคคลหรือกลุ่มบุคคล โดยผ่านกิจกรรมที่หลากหลาย ได้แก่ <p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 103.5pt" class="MsoNormal"> - กิจกรรมเรื่องเล่าเร้าพลัง</p><p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 103.5pt" class="MsoNormal"> - สกัดขุมความรู้</p><p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 103.5pt" class="MsoNormal"> - จัดกลุ่มขุมความรู้</p><p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 103.5pt" class="MsoNormal"> - สังเคราะห์แก่นความรู้</p><p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 103.5pt" class="MsoNormal"> - ทำตารางอิสรภาพ</p><p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 103.5pt" class="MsoNormal"> - ประเมินตนเอง</p><p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 103.5pt" class="MsoNormal"> - ทำธารปัญญา และ</p><p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 103.5pt" class="MsoNormal"> - บันไดแลกเปลี่ยนเรียนรู้</p> ขั้นตอนที่ ๔ การนำความรู้ไปใช้ในการปฏิบัติงาน (Working Development) <p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"> บุคลากรแต่ละกลุ่มและแต่ละกลยุทธ์ ที่เข้าร่วมกิจกรรมเกี่ยวกับการจัดการความรู้ของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาและ สถานศึกษากลุ่มเป้าหมาย สามารถนำความรู้ที่ได้รับไปพัฒนางาน</p><p>ให้บรรลุตามวิสัยทัศน์ นโยบาย พันธกิจ ตัวชี้วัดและเป้าหมายที่กำหนด ผู้เกี่ยวข้องมีความพึงพอใจในการดำเนินงาน </p><p> ขั้นตอนที่ ๕การบริการและเผยแพร่ความรู้(Knowledge service) </p><p>เป็นการจัดระบบบริการและเผยแพร่ความรู้ในรูปแบบต่างๆ ได้แก่ จัดศูนย์บริการสืบค้นความรู้ทางเว็บไซด์ go to know เอกสารประชาสัมพันธ์ วารสาร การจัดเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้ การจัดนิทรรศการเนื่องในโอกาสต่างๆ ที่สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาลพบุรี เขต ๑ จัดขึ้น เพื่อส่งเสริมให้บุคลากรได้เข้าถึงความรู้ที่ต้องการอย่างง่ายและ สะดวก โดยนำระบบเทคโนโลยีสารสนเทศมาใช้ประกอบในการให้บริการ </p><p> ๖. ขยายผล KM ให้ผู้บริหารทุกโรงเรียน จำนวน ๒ ครั้ง </p><p>ครั้งที่ ๑ (วันที่ ๒๙ ก.ย. ๔๙) นำเสนอรูปแบบ KM ของสพท.ลบ ๑ ว่ามีวิธีการจัดการความรู้อย่างไร </p><p>ครั้งที่ ๒ (วันที่ ๒๐ ธ.ค. ๔๙)ทดลองใช้ KM กับผู้บริหาร </p><p style="text-justify: inter-cluster; margin: 0in 0in 0pt; text-align: justify; tab-stops: .6in .85in 1.1in 1.35in 1.6in" class="MsoNormal"> ในการประชุมประจำเดือนธันวาคม ๒๕๔๙ ผอ.สพท.ลบ ๑ ได้ปรับเปลี่ยนวิธีการแจ้งวาระการประชุมประจำเดือน มาเป็นการใช้ KM โดย -นำนโยบายและกลยุทธ์ของสพฐ. มาเป็นหัวปลาย่อย</p><p style="text-justify: inter-cluster; margin: 0in 0in 0pt; text-align: justify; tab-stops: .6in .85in 1.1in 1.35in 1.6in" class="MsoNormal"> -แบ่งกลุ่มผู้บริหารตามหัวปลาย่อย</p><p> -ให้ทุกคนในกลุ่มเล่าเรื่องที่ตนเองเคยประสบผลสำเร็จตามหัวปลาย่อยที่กำหนด สกัดเป็นขุมความรู้และแก่นความรู้ </p><p> - ตัวแทนทุกกลุ่มนำเสนอผลสำเร็จ ขุมความรู้ และ แก่นความรู้ในที่ประชุมใหญ่ โดยผู้บริหารทุกคนได้มีส่วนร่วมในกิจกรรม ทำให้ไม่เบื่อหน่ายและรู้สึกสนุกที่ได้มีโอกาสเล่าเรื่องที่ตนเองประสบความสำเร็จให้เพื่อนผู้บริหารฟัง และที่สำคัญ จากการนำเสนอของกลุ่มในที่ประชุมใหญ่ ทำให้ผู้บริหารได้วิธีการทำงานที่หลากหลายที่จะให้งานสำเร็จ โดยส่วนใหญ่มีความพึงพอใจในกิจกรรมที่จัดขึ้น </p><p>๗. ทีมงานตามโครงสร้าง/กลยุทธ์ใช้ KM ในการพัฒนางานเพิ่มเติม </p><p> - มีการวางแผนเพื่อพัฒนาทีมงานตามเกณฑ์ที่กำหนด
- มีกิจกรรมแลกเปลี่ยนเรียนรู้อย่างน้อย ๒ สัปดาห์/ครั้ง
- มีการรายงานความก้าวหน้าต่อบอร์ด KM เดือนละ ๑ ครั้ง
- มีการนำผลไปพัฒนาการดำเนินงานอย่างต่อเนื่อง </p><p> ๘. ความก้าวหน้าของการดำเนินงานในระยะที่ ๒
- จัดทำโครงการพัฒนา ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจาก สกว. สพฐ. และ สพท.
- พัฒนาบุคลากรในการการจัดทำ Blog เพิ่มเติม </p><p> - ศึกษาดูงานบริษัทปูนซิเมนต์ไทย จำกัด(มหาชน) และบริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) เมื่อวันที่ ๒๑ ก.พ. ๒๕๕๐ เพื่อ Bench Marking และร่วมกัน สะท้อนจุดที่ควรพัฒนาการดำเนินงาน KM ของสพท. เพื่อปรับปรุงแก้ไขและพัฒนาให้ดีขึ้น(โดยการเสริมแรง /การสร้างแรงจูงใจ) </p><p> - นำผลการศึกษาดูงานมาร่วมอภิปราย และ Bench Marking ในสิ่งที่ทีมงานต้องการพัฒนางาน และนำวิธีการบางส่วนมาพัฒนาการดำเนินงาน KM ของ สพท.ลบ ๑ เช่น การให้รางวัลเพื่อเพิ่มแรงจูงใจในการทำงาน ฯลฯ </p><p style="margin: 0in -3.2pt 0pt 0in" class="MsoNormal"> </p>
