ตามรอยพระอรหันต์ (๖)

วิธีการแห่งความเป็นพระอรหันต์  ไม่ใช่เป็นสาสนาชนิดเป็นยาเสพติดทำให้ขี้เกียจ  ถ่วงความเจริญของประเทศ  อย่างที่บางคนเข้าใจ,  เว้นไว้แต่เป็นการกระทำที่เท็จปลอมอันคนทุจริตกระทำ  หรือสั่งสอนเพื่อประโยชน์ส่วนตนบางอย่าง  หรือที่พวกขาดการศึกษา  มีความรู้อย่างงมงานเพราะทำตาม ๆ สืบ ๆ กันมาด้วยอำนาจยึดมั่นสำคัญผิด  อันแปลกจากคำสั่งสอนของพระองค์,  มีข้อพิสูจน์ได้ตรงที่เขาจะไม่ได้รับความสุขอันสูงสุดสมจริงดังที่กล่าวไว้ : เราจะเห็นพวกนี้ดิ้นรนตามลาภสักการะ  จนปรากฏแก่ตามนุษย์ธรรมดา  เพราะเขาอาจลืมภาวะหรืออาการของพระอรหันต์ที่เขาฉาบไว้ภายนอก  ในไม่นานนั่นเอง.  เมื่อผู้ที่ไม่รู้  ไม่อาจจับความเท็จเทียมหลงเชื่อดายไป  ก็อาจเกิดสาสนาชนิดยาเสพติดขึ้นได้.  บัดนี้เรามีการศึกษาปริยัติมากพอแล้ว  ไม่ต้องกลัวในข้อนี้.  ผู้ที่อยากทำตนให้เป็นประโยชน์แก่ตนและผู้อื่นอย่างสูง  ควรพิจารณา  และบำเพ็ญตนให้เป็นประโยชน์แก่โลก  ด้วยการช่วยกันค้นหา  รือฟื้น  ความสุขอย่างสูงสุดอันมีอยู่ในพุทธสาสนาเท่านั้น  ขึ้นมาแสดงแก่โลกเถิด  จะเป็นความดีอย่างเดียวกันกับที่พระอรหันต์ในกาลก่อนได้เคยกระทำมาแล้ว  ไม่จำกัดว่าจะเป็นพรรชิตหรือฆารวาส,  ทั้งในสมัยนี้หรือในสมัยโน้น  ก็อาจทำได้ด้วยกัน  เพียงแต่สำหรับฆารวาสมีขีดจำกัดอยู่บ้างบางอย่างเท่านั้น  พระองค์ทรงรับรองว่าฆารวาสก็อาจบรรลุมรรคผล  คือความสุขทางใจอย่างสูงขึ้นไปตามลำดับได้.

การตามรอยพระอรหันต์  หรือการเดินตามทางพระอริยเจ้า  คือการปฏิบัติกาย  วาจา  ใจ  ตามอย่างพระอรหันต์ทั้งหลาย  มีพระพุทธเจ้าเป็นต้น  ได้เคยกระทำมาแล้ว  เพื่อให้บรรลุสุขเต็มที่  ที่มนุษย์จะสามารถทำได้ไม่เหลือวิสัย  และเป็นการกระทำเพื่อบรรลุสุขอย่างประเสริฐในชีวิต  ไม่ใช่เป็นการงมงายอย่างที่บางท่านเข้าใจและคอยแต่จะหัวเราะเยาะผู้อื่น.  เราจงมาช่วยกันเถิด  ช่วยกันรื้อฟื้น  ช่วยกันทำ  ให้สำเร็จลุล่วงเป็นลำดับ  จะพบความสุขที่เราเคยคาดเอาว่า  ไม่อาจมีได้เป็นได้ตามส่วนแห่งกำลังสติปัญญาของเรา.

พระพุทธสาสนาชั้นสูงก็ไม่ได้มีไว้สำหรับหลอกคนเล่น  เพราะหลักในพระพุทธสาสนาสอนให้คิดจนเห็นจริงด้วยตนเองเสียก่อน  แล้วจึงเชื่อ  ไม่ต้องเชื่อสิ่งที่ไม่มีตัวตนตามผู้อื่นบอก.  พระพุทธสาสนาสอนให้เก็บเกี่ยวผลอันเกิดจากการกระทำของตนเอง  ซึ่งเป็นการกระทำที่สุจริตถูกต้องต่อภาวะของตน ๆ  ไม่ใช่ให้รอคอยรับผลจากผู้ศักดิ์สิทธิ์วิเศษ,  เพราะฉะนั้น  คำสั่งสอนในพระพุทธสาสนาทุกคำจึงมีบทพิสูจน์กำกับอยู่ด้วยในตัว  เพื่อให้ผู้นั้นเห็นได้เองแล้วเต็มใจทำตามด้วยตนเอง  ทำไปตามลำดับ ๆ ก็จะได้รับผลแห่งความดีนั้นโดยลำดับ ๆ,  ถึงที่สุดแหงความดีเมื่อใด  เมื่อนั้นเรียกว่า  เป็นพระอรหันต์  คือผู้ที่หมดความชั่วและหมดทุกข์อันเป็นผลเกิดจากความชั่ว  มีอวิชชาเป็นต้น,  เป็นผู้มีความดีเต็มที่  เสวยผลอันเกิดจากความดี  คือสุขชนิดที่ไม่มีอื่นไปยิ่งกว่า  จัดเป็นคนหนึ่งในจำพวกคนดีที่สุดของโลก  หรือเป็นคนธรรมดาคนหนึ่ง  ในโลกพระอรหันต์.

แม้จะไม่เป็นการแน่นอนว่า  เราจะเป็นพระอรหันต์กันในบัดนี้ทุกคนก็จริง  แต่เป็นการแน่นอนที่สุดว่า  เราทุกคนควรพยายามเป็นพระอรหันต์เท่าที่สามารถ  หรืออย่างน้อยที่สุด  ก็ต้องเดินตามรอยท่าน,  มิฉะนั้นชีวิตจะไม่ราบรื่น  ตามธรรมดาของสัตว์โลกที่เต็มไปด้วยความชั่ว  และไม่ได้รับสุขในพุทธสาสนาที่มีอยู่เป็นพิเศษจากสาสนาอื่น ๆ.  สุขพิเศษอันนั้นไม่จำกัดว่า  จะต้องได้รับหลังจากเป็นพระอรหันต์แล้ว  เพราะแม้เพียงอย่างเข้ารอยของท่าน  ก็ได้รับผลคุ้มเหนื่อยทันที  และได้รับมากขึ้นตามลำดับแห่งการพยายาม,  เป็นสุขชนิดที่การศึกษาอย่างใหม่เช่นวิทยาศาสตร์  เป็นต้น  ก็ไม่อาจให้ได้เลย.  คำสอนในโลกสมัยใหม่  เขาสอนกันให้กลบทุกข์หรือแก้ทุกข์ที่มีอยู่ประจำชีวิตมนุษย์  ทั้งที่ไม่ต้องรู้ว่าทุกข์นั้นเกิดจากอะไร; ด้วยการเอาของล่อมาล่อให้เพลินไปคราวหนึ่ง ๆ  ไม่มีที่สิ้นสุด.  ส่วนวิธีการแห่งความเป็นพระอรหันต์สอนให้รู้จักทุกข์  และรื้อรากของทุกข์ขึ้นทำลายเสียให้หมดเชื้อสิ้นเชิง  ไม่ต้องมัวแก้ทุกข์หรือกลบทุกข์  อันเป็นการกระทำที่ไม่แน่นอน,  ในที่สุดก็ไม่มีอะไรมาทำให้ทุกข์อีกได้จนตลอดชีวิต.